Interakcje leku
Kventiax SR 400 mg

Kwetiapina, metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, powodują 5-8-krotne zwiększenie AUC kwetiapiny, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Induktory enzymów wątrobowych, np. karbamazepina i fenytoina, znacząco zwiększają klirens kwetiapiny (do 450%), co może wymagać korekty dawki. Sok grejpfrutowy jest niezalecany ze względu na hamowanie CYP3A4 i wzrost stężenia leku. Farmakokinetyka kwetiapiny pozostaje stabilna przy jednoczesnym stosowaniu z lekami przeciwdepresyjnymi (imipramina, fluoksetyna) oraz przeciwpsychotycznymi (rysperydon, haloperydol), natomiast tiorydazyna zwiększa klirens o około 70%. Współstosowanie z litowymi solami zwiększa ryzyko objawów pozapiramidowych, senności i przyrostu masy ciała, a walproinian sodu podnosi ryzyko leukopenii i neutropenii, szczególnie u dzieci i młodzieży.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Kwetiapina, jako substancja czynna produktu leczniczego Kventiax SR, wykazuje działanie głównie na ośrodkowy układ nerwowy, dlatego należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania z innymi lekami oddziałującymi na OUN i alkoholem1. Podobnie, ostrożność wskazana jest podczas leczenia pacjentów przyjmujących leki o działaniu przeciwcholinergicznym2.

Interakcje farmakokinetyczne

Metabolizm kwetiapiny zachodzi głównie przy udziale enzymu CYP3A4 z układu cytochromu P450. Badania interakcji wykazały, że jednoczesne zastosowanie kwetiapiny (25 mg) i ketokonazolu (inhibitora CYP3A4) powoduje 5-8-krotne zwiększenie AUC dla kwetiapiny. Z tego powodu stosowanie kwetiapiny łącznie z inhibitorami CYP3A4 jest przeciwwskazane3. Nie zaleca się również spożywania soku grejpfrutowego podczas terapii kwetiapiną4.

Badania kliniczne z zastosowaniem dawek wielokrotnych wykazały, że jednoczesne stosowanie karbamazepiny (leku indukującego enzymy wątrobowe) znacząco zwiększało klirens kwetiapiny, co skutkowało zmniejszeniem ekspozycji układowej na kwetiapinę średnio do 13% ekspozycji występującej przy monoterapii. U niektórych pacjentów obserwowano jeszcze silniejszy efekt5.

Podobnie, jednoczesne podawanie kwetiapiny i fenytoiny (innego induktora enzymów mikrosomalnych) powodowało istotne zwiększenie klirensu kwetiapiny, o około 450%6. Leczenie kwetiapiną u pacjentów stosujących leki indukujące enzymy wątrobowe można rozpocząć tylko wtedy, gdy korzyści z zastosowania kwetiapiny przewyższają ryzyko wynikające z przerwania leczenia induktorem7.

Należy podkreślić, że wszelkie zmiany w stosowaniu leków indukujących enzymy wątrobowe powinny być przeprowadzane stopniowo. W razie konieczności odstawienia induktora, zaleca się zastąpienie go lekiem niewpływającym na enzymy wątrobowe (np. walproinian sodu)8.

Parametry farmakokinetyczne kwetiapiny nie ulegają istotnym zmianom przy jednoczesnym stosowaniu z lekami przeciwdepresyjnymi, takimi jak imipramina (inhibitor CYP2D6) lub fluoksetyna (inhibitor CYP3A4 oraz CYP2D6)9.

Nie obserwuje się również istotnych zmian parametrów farmakokinetycznych kwetiapiny przy jednoczesnym stosowaniu z lekami przeciwpsychotycznymi, takimi jak rysperydon lub haloperydol10. Natomiast jednoczesne podawanie kwetiapiny i tiorydazyny powoduje zwiększenie klirensu kwetiapiny o około 70%11.

Farmakokinetyka kwetiapiny nie ulega zmianie przy jednoczesnym stosowaniu z cymetydyną12. Podobnie, farmakokinetyka soli litu nie zmienia się podczas jednoczesnego stosowania z kwetiapiną13.

Również farmakokinetyka walproinianu sodu i kwetiapiny nie zmienia się w stopniu klinicznie istotnym w przypadku jednoczesnego stosowania tych leków14.

Interakcje farmakodynamiczne

W 6-tygodniowym randomizowanym badaniu klinicznym z zastosowaniem soli litu i kwetiapiny w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (versus placebo i kwetiapina o przedłużonym uwalnianiu) u dorosłych pacjentów z ostrym zespołem maniakalnym, w grupie otrzymującej jednocześnie lit i kwetiapinę zaobserwowano zwiększoną częstość występowania zdarzeń związanych z zaburzeniami czynności układu pozapiramidowego (szczególnie drżenia), senności oraz zwiększenia masy ciała w porównaniu do grupy stosującej kwetiapinę z placebo15.

Badanie retrospektywne u dzieci i młodzieży przyjmujących walproinian, kwetiapinę lub oba te leki wykazało większą częstość leukopenii i neutropenii w grupie leczenia skojarzonego w porównaniu z grupami monoterapii16.

Nie przeprowadzono formalnych badań interakcji z produktami leczniczymi powszechnie stosowanymi w leczeniu chorób układu sercowo-naczyniowego17. Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania kwetiapiny z produktami leczniczymi, które mogą powodować zaburzenia elektrolitowe lub wydłużać odstęp QT18.

Interakcje laboratoryjne

U pacjentów przyjmujących kwetiapinę zgłaszano przypadki fałszywie dodatnich wyników badań immunoenzymatycznych dla metadonu i trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych. W przypadku wątpliwych wyników testu immunoenzymatycznego zaleca się potwierdzenie odpowiednią metodą chromatograficzną19.

Interakcje z alkoholem

Ze względu na fakt, że kwetiapina działa głównie na ośrodkowy układ nerwowy, jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii produktem Kventiax SR wymaga zachowania szczególnej ostrożności20. Alkohol może nasilać działanie sedatywne kwetiapiny, co zwiększa ryzyko wystąpienia następujących efektów:

  • Wzmocnienie działania uspokajającego i sedatywnego – prowadzące do zwiększonego upośledzenia funkcji poznawczych i motorycznych
  • Nasilenie zaburzeń koordynacji ruchowej
  • Zwiększone ryzyko upadków i urazów
  • Pogorszenie zdolności podejmowania decyzji i oceny sytuacji
  • Potencjalne nasilenie zaburzeń ortostatycznych

Alkohol, podobnie jak kwetiapina, jest metabolizowany w wątrobie, co może prowadzić do interakcji na poziomie metabolicznym. Jednak w przeciwieństwie do induktorów lub inhibitorów enzymów (jak karbamazepina czy ketokonazol), alkohol nie wykazuje silnego wpływu na farmakokinetykę kwetiapiny.

Pacjentów należy jednoznacznie informować o potencjalnych zagrożeniach związanych z jednoczesnym spożywaniem alkoholu podczas leczenia kwetiapiną, ze szczególnym podkreśleniem zwiększonego ryzyka sedacji, zaburzeń świadomości i pogorszenia funkcji psychomotorycznych, co może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.

Tabela interakcji

Lek/substancja wchodząca w interakcję Mechanizm interakcji Efekt kliniczny Poziom istotności klinicznej Postępowanie
Inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, klarytromycyna, erytromycyna) Hamowanie metabolizmu kwetiapiny 5-8-krotne zwiększenie AUC kwetiapiny Bardzo wysoki Przeciwwskazane
Sok grejpfrutowy Hamowanie CYP3A4 Zwiększenie stężenia kwetiapiny w osoczu Wysoki Niezalecane
Karbamazepina i inne induktory enzymów wątrobowych Indukcja CYP3A4 Zmniejszenie ekspozycji na kwetiapinę nawet do 13% wartości wyjściowej Wysoki Może wymagać zwiększenia dawki kwetiapiny; wszelkie zmiany stosowania induktora powinny być stopniowe
Fenytoina Indukcja enzymów mikrosomalnych Zwiększenie klirensu kwetiapiny o 450% Wysoki Może wymagać zwiększenia dawki kwetiapiny
Tiorydazyna Nieznany Zwiększenie klirensu kwetiapiny o 70% Średni Może wymagać dostosowania dawki kwetiapiny
Lit Farmakodynamiczny Zwiększenie ryzyka objawów pozapiramidowych, senności, przyrostu masy ciała Średni Monitorowanie kliniczne
Walproinian Farmakodynamiczny Zwiększone ryzyko leukopenii i neutropenii (szczególnie u dzieci i młodzieży) Średni Monitorowanie parametrów hematologicznych
Leki wydłużające odstęp QT Farmakodynamiczny Potencjalne nasilenie zaburzeń przewodzenia serca Średni do wysokiego Zachować ostrożność, monitorowanie EKG
Leki powodujące zaburzenia elektrolitowe Farmakodynamiczny Nasilenie zaburzeń elektrolitowych, mogących wpłynąć na funkcję serca Średni Monitorowanie elektrolitów
Alkohol Farmakodynamiczny (addytywny) Nasilenie sedacji, zaburzenia psychomotoryczne Wysoki Zalecenie unikania spożywania alkoholu
Leki przeciwcholinergiczne Farmakodynamiczny Nasilenie działań niepożądanych przeciwcholinergicznych Średni Zachować ostrożność, monitorować objawy
Imipramina, fluoksetyna Hamowanie CYP2D6/CYP3A4 Brak istotnego wpływu na farmakokinetykę kwetiapiny Niski Brak konieczności modyfikacji dawki
Rysperydon, haloperydol Farmakokinetyczny/farmakodynamiczny Brak istotnego wpływu na farmakokinetykę kwetiapiny Niski Brak konieczności modyfikacji dawki
Cymetydyna Hamowanie CYP Brak istotnego wpływu na farmakokinetykę kwetiapiny Niski Brak konieczności modyfikacji dawki
  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl