Właściwości farmakokinetyczne
Kventiax SR 400 mg

Właściwości farmakokinetyczne leku Kventiax SR

Kventiax SR jest preparatem zawierającym kwetiapinę w postaci fumaranu, dostępnym w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 50 mg, 150 mg, 200 mg, 300 mg i 400 mg. Profil farmakokinetyczny tego leku obejmuje szereg procesów, które warunkują jego działanie terapeutyczne w organizmie. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje o poszczególnych aspektach farmakokinetyki Kventiax SR.¹

Wchłanianie

Kwetiapina charakteryzuje się dobrym wchłanianiem po podaniu doustnym. W przypadku tabletek o przedłużonym uwalnianiu Kventiax SR, maksymalne stężenie zarówno kwetiapiny, jak i jej aktywnego metabolitu norkwetiapiny w osoczu (Tmax) jest osiągane po około 6 godzinach od przyjęcia leku. Maksymalne stężenie molowe norkwetiapiny w stanie stacjonarnym wynosi około 35% wartości uzyskiwanych dla substancji macierzystej – kwetiapiny.²

Farmakokinetyka kwetiapiny i norkwetiapiny wykazuje liniowość i proporcjonalność do dawki aż do dawki 800 mg podawanej raz na dobę. Porównując kwetiapinę w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (podawaną raz na dobę) z taką samą dawką dobową kwetiapiny o natychmiastowym uwalnianiu (podawaną w dwóch dawkach podzielonych), wartość parametru AUC (pole powierzchni pod krzywą stężenia leku w funkcji czasu) dla obu postaci jest porównywalna. Jednakże maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w stanie stacjonarnym jest w przypadku tabletek o przedłużonym uwalnianiu o 13% mniejsze. Z kolei pole pod krzywą AUC norkwetiapiny jest mniejsze o 18% w przypadku formy o przedłużonym uwalnianiu w porównaniu do formy o natychmiastowym uwalnianiu.³

Wpływ pokarmu na biodostępność

Badania wykazały, że pokarm bogaty w tłuszcze powoduje statystycznie istotne zwiększenie parametrów Cmax i AUC kwetiapiny w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu odpowiednio o 50% i 20%. Nie można wykluczyć, że wpływ posiłków wysokotłuszczowych na produkt może być jeszcze większy. Dla porównania, lekki posiłek nie wykazuje znaczącego wpływu na Cmax ani AUC kwetiapiny. Z tego względu zaleca się przyjmowanie tabletek Kventiax SR raz na dobę bez pokarmu.⁴

Dystrybucja

Kwetiapina wykazuje znaczące wiązanie z białkami osocza – na poziomie około 83%. Ta cecha może wpływać na dostępność wolnej frakcji leku w organizmie oraz na potencjalne interakcje z innymi lekami silnie wiążącymi się z białkami osocza.⁵

Metabolizm

Kwetiapina jest w znacznym stopniu metabolizowana w wątrobie. Po podaniu znakowanej radioaktywnie kwetiapiny, w postaci niezmienionej wydalane jest z moczem lub kałem mniej niż 5% podanej substancji, co świadczy o intensywnym metabolizmie leku.⁶

Badania in vitro wykazały, że głównym izoenzymem układu enzymatycznego cytochromu P450 biorącym udział w metabolizmie kwetiapiny jest izoenzym CYP3A4. Aktywny metabolit norkwetiapina powstaje i jest metabolizowana również głównie przez CYP3A4. Ustalono, że kwetiapina i kilka jej metabolitów (w tym norkwetiapina) są słabymi inhibitorami aktywności ludzkich izoenzymów cytochromu P450: 1A2, 2C9, 2C19, 2D6 i 3A4.⁷

Zahamowanie cytochromu CYP w warunkach in vitro występuje wyłącznie w stężeniach około 5 do 50 razy większych niż obserwowane u ludzi w zakresie dawek od 300 mg do 800 mg na dobę. W związku z tymi wynikami badań in vitro jest mało prawdopodobne, aby jednoczesne stosowanie kwetiapiny z innymi lekami powodowało klinicznie istotne zahamowanie metabolizmu innego leku za pośrednictwem cytochromu P450.⁸

Z badań przeprowadzonych na zwierzętach wynika, że kwetiapina może pobudzać enzymy cytochromu P450. Jednak w celowanym badaniu interakcji u pacjentów z psychozami nie obserwowano zwiększenia aktywności cytochromu P450 po podaniu kwetiapiny.⁹

Eliminacja

Okres półtrwania w fazie eliminacji kwetiapiny wynosi około 7 godzin, natomiast dla norkwetiapiny jest dłuższy i wynosi około 12 godzin. Około 73% leku znaczonego radioizotopem jest wydalane w moczu, a 21% w kale, przy czym mniej niż 5% całkowitej wydalanej radioaktywności pochodzi z substancji leku w postaci niezmienionej. Średnia frakcja molowa podanej dawki w postaci wolnej kwetiapiny oraz aktywnego metabolitu norkwetiapiny wydalana w moczu wynosi poniżej 5%.<sup data-drug="Kventiax SR" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Okresy półtrwania w fazie eliminacji kwetiapiny i norkwetiapiny wynoszą odpowiednio około 7 i 12 godzin. Około 73% leku znaczonego radioizotopem jest wydalane w moczu a 21% w kale, przy czym mniej niż 5% całkowitej wydalanej radioaktywności pochodzi z substancji leku w postaci niezmienionej. Średnia frakcja molowa podanej dawki w postaci wolnej kwetiapiny oraz aktywnego u ludzi metabolitu norkwetiapiny wydalana w moczu wynosi 10

Farmakokinetyka w specjalnych grupach pacjentów

Płeć

Parametry farmakokinetyczne kwetiapiny nie wykazują istotnych różnic między mężczyznami i kobietami.¹¹

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku obserwuje się zmniejszenie klirensu kwetiapiny o około 30% do 50% w porównaniu do osób dorosłych w wieku od 18 do 65 lat. Ta zmiana może mieć istotne implikacje kliniczne, szczególnie w kontekście doboru dawki i monitorowania potencjalnych działań niepożądanych.¹²

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny mniejszy niż 30 ml/min/1,73 m²) średni klirens kwetiapiny w osoczu był zmniejszony o około 25%. Należy jednak zauważyć, że poszczególne wartości klirensu mieściły się w prawidłowym zakresie, co sugeruje, że u większości takich pacjentów modyfikacja dawkowania może nie być konieczna.¹³

Zaburzenia czynności wątroby

U osób z rozpoznanymi zaburzeniami czynności wątroby (stabilna marskość alkoholowa wątroby) średni klirens kwetiapiny w osoczu zmniejsza się o około 25%. Ponieważ kwetiapina jest w znacznym stopniu metabolizowana w wątrobie, u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby spodziewane jest zwiększenie stężenia kwetiapiny w osoczu. U tych pacjentów może być konieczne dostosowanie dawki.¹⁴

Dzieci i młodzież

Dane farmakokinetyczne pochodzą z badań wykonanych z udziałem 9 dzieci w wieku 10-12 lat i 12 pacjentów nastoletnich, których leczono kwetiapiną w postaci tabletek o natychmiastowym uwalnianiu w stałej dawce 400 mg podawanej 2 razy na dobę. W stanie stacjonarnym, znormalizowane względem dawki stężenie w osoczu substancji macierzystej (kwetiapiny) u dzieci i młodzieży (od 10 do 17 lat) było na ogół podobne, jak u pacjentów dorosłych, chociaż Cmax u dzieci miało wartości z górnej części zakresu obserwowanego u dorosłych.¹⁵

Wartości AUC i Cmax aktywnego metabolitu norkwetiapiny były większe u dzieci i młodzieży w porównaniu z pacjentami dorosłymi:

• u dzieci (10-12 lat) – AUC większe o około 62%, a Cmax o około 49%
• u młodzieży (13-17 lat) – AUC większe o około 28%, a Cmax o około 14%

¹⁶

Należy zaznaczyć, że brak jest dostępnych danych dotyczących stosowania kwetiapiny w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu u dzieci i młodzieży.¹⁷