epizod maniakalny o ciężkim nasileniu w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego
Wskazanie

Epizod maniakalny o ciężkim nasileniu w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego (ChAD) to stan charakteryzujący się nadmiernie podwyższonym nastrojem, zwiększoną energią i aktywnością, przyspieszonym tokiem myślenia, znacznie obniżoną potrzebą snu oraz utratą hamulców społecznych. W ciężkiej manii pacjent może doświadczać objawów psychotycznych, takich jak urojenia wielkościowe czy omamy. Stan ten znacząco zaburza funkcjonowanie społeczne i zawodowe chorego, często prowadząc do hospitalizacji.

Leczenie ciężkiego epizodu maniakalnego wymaga zwykle natychmiastowej interwencji farmakologicznej. W Polsce stosuje się leki przeciwpsychotyczne drugiej generacji, takie jak olanzapina (Zyprexa, Zolafren, Zolaxa), kwetiapina (Ketrel, Kventiax, Bonogren), aripiprazol (Abilify, Aripriprazol Glenmark, Asduter), risperidon (Rispolept, Risperidon Vipharm) czy lurasidon (Latuda). Skuteczne są również leki normotymiczne: walproiniany (Depakine, Convulex), karbamazepina (Tegretol, Amizepin) oraz lit (Lithium Carbonicum GSK).

W przypadkach opornych na leczenie lub wymagających szybkiej stabilizacji stanu pacjenta stosuje się politerapię – najczęściej połączenie leku przeciwpsychotycznego z lekiem normotymicznym. W szczególnie ciężkich przypadkach, zwłaszcza przy współwystępowaniu pobudzenia psychoruchowego, konieczne może być czasowe zastosowanie benzodiazepin (Xanax, Lorafen, Estazolam).

Największe trudności w leczeniu ciężkiego epizodu maniakalnego związane są z brakiem współpracy ze strony pacjenta, który często nie ma krytycyzmu wobec swojej choroby i odmawia przyjmowania leków. Dodatkowo wyzwaniem jest opanowanie pobudzenia psychoruchowego i zachowań ryzykownych przy jednoczesnym minimalizowaniu działań niepożądanych stosowanych leków. Istotnym problemem jest również ryzyko gwałtownego przejścia w fazę depresyjną po ustąpieniu manii (tzw. switch), co wymaga szczególnej uwagi klinicznej i odpowiedniego doboru farmakoterapii.

Po opanowaniu ostrego epizodu maniakalnego kluczowe jest wdrożenie długoterminowego leczenia podtrzymującego, które ma na celu zapobieganie kolejnym epizodom choroby. Wymaga to regularnej kontroli stężenia litu lub walproinianów we krwi oraz monitorowania parametrów metabolicznych przy stosowaniu leków przeciwpsychotycznych.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl