zapobieganie nawrotom epizodu depresji u pacjenta z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym
Wskazanie

Zapobieganie nawrotom epizodu depresji u pacjenta z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym (ChAD) jest kluczowym elementem długoterminowego postępowania terapeutycznego. Choroba afektywna dwubiegunowa charakteryzuje się występowaniem naprzemiennych epizodów depresji i manii/hipomanii, przy czym fazy depresyjne zazwyczaj trwają dłużej i występują częściej niż fazy maniakalne, szczególnie w typie II ChAD.

Profilaktyka nawrotów depresji w ChAD wymaga kompleksowego podejścia farmakologicznego. Podstawę terapii stanowią leki normotymiczne (stabilizatory nastroju), które chronią przed nawrotami zarówno depresji, jak i manii. Do najczęściej stosowanych należą: sole litu (Lithium Carbonicum GSK), walproiniany (Convulex, Depakine Chrono), karbamazepina (Tegretol, Amizepin) oraz lamotrygina (Lamitrin, Lamotrix, Epitrigine), która wykazuje szczególną skuteczność w zapobieganiu nawrotom depresji w ChAD.

W przypadku nieskuteczności monoterapii lekiem normotymicznym stosuje się leczenie skojarzone. Do standardowych schematów należy dołączenie atypowych leków przeciwpsychotycznych wykazujących działanie przeciwdepresyjne, takich jak: kwetiapina (Ketrel, Kventiax, Bonogren), olanzapina (Zolafren, Olzapin, Zolaxa), aripiprazol (Abilify, Arypiprazol Glenmark) czy lurazydon (Latuda). W niektórych przypadkach rozważa się również dodanie selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) lub inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI), jednak zawsze w połączeniu z lekiem normotymicznym ze względu na ryzyko indukcji zmiany fazy na maniakalną.

Największym wyzwaniem w zapobieganiu nawrotom depresji w ChAD jest znalezienie równowagi między skuteczną profilaktyką antydepresyjną a ryzykiem wywołania fazy maniakalnej lub hipomaniakalnej. Klasyczne leki przeciwdepresyjne stosowane w monoterapii mogą destabilizować przebieg choroby, przyspieszając cykliczność i zwiększając ryzyko zmiany fazy. Dodatkowo, trudności w leczeniu nasilają się przez częste współwystępowanie innych zaburzeń psychiatrycznych (zaburzenia lękowe, uzależnienia) oraz problemy z przestrzeganiem zaleceń terapeutycznych przez pacjentów, szczególnie w okresach remisji.

Istotnym elementem profilaktyki nawrotów jest również psychoedukacja, psychoterapia (zwłaszcza poznawczo-behawioralna) oraz wprowadzenie regularnego rytmu dobowego. Monitorowanie objawów prodromalnych oraz regularne wizyty kontrolne pozwalają na wczesne wychwycenie początków nawrotu i szybką interwencję terapeutyczną, co znacząco poprawia rokowanie.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl