Przedawkowanie
Desmopressin Aristo 240 mcg

Desmopressin Aristo, dostępny w tabletkach podjęzykowych o dawkach 60, 120 i 240 mikrogramów, zawiera octan desmopresyny i w przypadku przedawkowania stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, głównie z powodu ryzyka zatrucia wodnego i hiponatremii. Przedawkowanie prowadzi do wydłużenia działania leku, co skutkuje zatrzymaniem wody i obniżeniem stężenia sodu w surowicy poniżej 135 mmol/l, z możliwym rozwojem objawów takich jak ból głowy, nudności, oliguria, depresja OUN, drgawki oraz obrzęk płuc. W literaturze opisano, że dawki 0,3 mikrograma/kg i 2,4 mikrograma/kg podane odpowiednio dożylnie i donosowo, w połączeniu z nadmiernym spożyciem płynów, mogą wywołać ciężką hiponatremię i drgawki u dzieci i dorosłych. Różnice w podatności na toksyczność obserwuje się u niemowląt i noworodków, gdzie nawet 4 mikrogramy podane parenteralnie mogą powodować oligurię i przyrost masy ciała.

Przedawkowanie leku Desmopressin Aristo

Desmopressin Aristo dostępny w tabletkach podjęzykowych o dawkach 60, 120 i 240 mikrogramów zawiera substancję czynną desmopresynę w postaci octanu desmopresyny. Przedawkowanie tego leku stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, wymagające specjalistycznej opieki medycznej, ze szczególnym uwzględnieniem ryzyka zatrucia wodnego i hiponatremii1.

Mechanizm toksyczności

Przedawkowanie desmopresyny skutkuje wydłużeniem czasu działania leku, co prowadzi do zwiększonego ryzyka zatrzymania wody i hiponatremii. Istotne jest, że nawet stosowanie zalecanych dawek terapeutycznych w połączeniu z nadmiernym spożyciem płynów może spowodować zatrucie wodne. W literaturze medycznej opisano przypadki, gdy dawki od 0,3 mikrograma/kg masy ciała podane drogą dożylną oraz 2,4 mikrograma/kg masy ciała podane donosowo, przy jednoczesnym przyjmowaniu płynów, wywoływały hiponatremię i drgawki zarówno u dzieci, jak i dorosłych2.

Interesujące są różnice w podatności na toksyczne działanie leku – literatura medyczna wskazuje, że podanie 40 mikrogramów desmopresyny donosowo 5-miesięcznemu dziecku oraz 80 mikrogramów donosowo 5-letniemu dziecku nie wywołało niepokojących objawów. Natomiast już 4 mikrogramy podane parenteralnie noworodkowi spowodowały oligurię i zwiększenie masy ciała3.

Objawy przedawkowania

Przedawkowanie desmopresyny prowadzi przede wszystkim do zwiększonego ryzyka zatrzymania wody w organizmie, co manifestuje się szeregiem charakterystycznych objawów klinicznych4.

Objaw przedawkowania Opis kliniczny Mechanizm patofizjologiczny Stopień nasilenia
Ból głowy Często pierwsza manifestacja kliniczna, o różnym nasileniu Związany z obrzękiem mózgu wskutek hiponatremii Od łagodnego do silnego
Nudności Mogą występować z wymiotami lub bez Efekt hiponatremii na ośrodek wymiotny w pniu mózgu Umiarkowane do silnych
Hiponatremia Obniżone stężenie sodu w surowicy krwi (poniżej 135 mmol/l) Nadmierne zatrzymanie wody w organizmie Łagodna (130-135 mmol/l), umiarkowana (125-130 mmol/l), ciężka (<125 mmol/l)
Hipoosmolarność Obniżona osmolarność osocza Zatrzymanie wody przewyższające zatrzymanie sodu Wymaga monitorowania laboratoryjnego
Oliguria Zmniejszone wydalanie moczu Efekt farmakologiczny desmopresyny – zwiększona reabsorpcja wody w nerkach Objaw monitorowany objętością dobowej diurezy
Depresja OUN Zmiany stanu świadomości, senność, dezorientacja Obrzęk mózgu wywołany hiponatremią Od łagodnej senności do śpiączki
Drgawki Napady padaczkowe różnego typu Obrzęk mózgu i zaburzenia elektrolitowe Stanowią poważne powikłanie, wskazujące na ciężką hiponatremię
Obrzęk płuc Gromadzenie się płynu w pęcherzykach płucnych Zatrzymanie płynów w organizmie Poważne powikłanie wymagające natychmiastowej interwencji

Postępowanie terapeutyczne

Leczenie przedawkowania desmopresyny, a szczególnie hiponatremii, powinno być dostosowane indywidualnie do stanu klinicznego pacjenta, jednakże można wyróżnić ogólne zasady postępowania5:

  1. Przerwanie podawania leku – natychmiastowe zaprzestanie stosowania desmopresyny jest pierwszym i kluczowym elementem postępowania przy przedawkowaniu6.
  2. Ograniczenie podaży płynów – istotna interwencja pozwalająca na stopniowe wyrównanie zaburzeń elektrolitowych i zapobiegająca dalszemu rozwojowi hiponatremii7.
  3. Podanie izotonicznych lub hipertonicznych roztworów chlorku sodu – w przypadku wystąpienia objawów przedawkowania można zastosować wlewy dożylne roztworu soli fizjologicznej lub roztworu hipertonicznego NaCl8.
  4. Leczenie ciężkiego zatrzymania płynów – w przypadkach manifestujących się drgawkami i utratą przytomności wskazane jest podanie furosemidu (silnego diuretyku pętlowego), który zwiększy diurezę i przyspieszy eliminację nadmiaru wody9.

Monitorowanie pacjenta

Przypadki poważnego przedawkowania Desmopressin Aristo wymagają leczenia w warunkach szpitalnych, najczęściej na oddziale intensywnej terapii, gdzie możliwe jest dokładne monitorowanie parametrów klinicznych i biochemicznych pacjenta10. Kluczowe znaczenie ma regularne oznaczanie stężenia sodu w surowicy krwi, osmolarności osocza, bilansu płynów oraz stała obserwacja stanu neurologicznego pacjenta.

Korekta hiponatremii powinna być prowadzona z zachowaniem ostrożności, aby uniknąć zbyt szybkiego wzrostu stężenia sodu w surowicy, co mogłoby prowadzić do wystąpienia zespołu demielinizacji osmotycznej (mielinolizy środkowej mostu). Istotne jest systematyczne monitorowanie stężenia sodu oraz stanu klinicznego pacjenta podczas całego okresu terapii.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl