zaburzenia wydzielania kwasu żołądkowego

Zaburzenia wydzielania kwasu żołądkowego obejmują zarówno nadmierne wydzielanie (hipersekrecja), jak i niedostateczne wydzielanie (hiposekrecja) kwasu solnego przez komórki okładzinowe żołądka. W warunkach fizjologicznych wydzielanie kwasu żołądkowego regulowane jest przez złożony mechanizm neurohormonalny, w którym uczestniczą acetylocholina, gastryna i histamina.

Nadmierne wydzielanie kwasu żołądkowego może prowadzić do rozwoju choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy, refluksu żołądkowo-przełykowego oraz zespołu Zollingera-Ellisona. Stan ten często objawia się zgagą, bólem w nadbrzuszu, wzdęciami i niestrawonością. Leczenie obejmuje stosowanie inhibitorów pompy protonowej, blokerów receptora H2 oraz leków zobojętniających.

Niedostateczne wydzielanie kwasu żołądkowego (achlorhydria lub hipochlorhydria) może być spowodowane przewlekłym zanikowym zapaleniem błony śluzowej żołądka, długotrwałym stosowaniem inhibitorów pompy protonowej, a także występować w przebiegu anemii złośliwej. Stan ten prowadzi do zaburzeń trawienia białek, upośledzonego wchłaniania witaminy B12, żelaza i wapnia, a także zwiększa ryzyko infekcji przewodu pokarmowego.

Diagnostyka zaburzeń wydzielania kwasu żołądkowego obejmuje badania endoskopowe z pobraniem wycinków do badania histopatologicznego, testy czynnościowe (pH-metria, test z pentagastryną), oznaczanie poziomu gastryny oraz badanie na obecność przeciwciał przeciwko komórkom okładzinowym i czynnikowi wewnętrznemu. Coraz częściej stosuje się również nieinwazyjne metody diagnostyczne, takie jak test oddechowy z użyciem mocznika znakowanego C13.