pegcetakoplan
Pegcetakoplan (nazwa handlowa Empaveli, Aspaveli) to nowoczesny inhibitor składnika C3 dopełniacza, który blokuje kaskadę aktywacji dopełniacza na poziomie centralnym. Lek ma postać pegylowanego cyklicznego peptydu, który wiąże się z białkiem C3 i jego fragmentem aktywacyjnym C3b, uniemożliwiając ich interakcję z innymi białkami dopełniacza.
W 2021 roku pegcetakoplan został zatwierdzony do leczenia napadowej nocnej hemoglobinurii (PNH) u dorosłych pacjentów, wykazując skuteczność zarówno u pacjentów wcześniej nieleczonych, jak i u tych nieodpowiadających na leczenie ekulizumabem. W badaniu klinicznym PEGASUS wykazano przewagę pegcetakoplanu nad ekulizumabem w zakresie stabilizacji stężenia hemoglobiny.
Lek podawany jest w formie infuzji podskórnej (1080 mg dwa razy w tygodniu), co stanowi alternatywę dla dożylnego podawania innych inhibitorów dopełniacza. Najczęstsze działania niepożądane obejmują reakcje w miejscu wstrzyknięcia, infekcje górnych dróg oddechowych, bóle brzucha, biegunkę, ból głowy i zmęczenie. Ze względu na mechanizm działania, pacjenci otrzymujący pegcetakoplan mają zwiększone ryzyko ciężkich zakażeń, szczególnie wywołanych przez bakterie otoczkowe.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zespół hemolityczno-uremicznego – Patofizjologia i mechanizm
Zespół hemolityczno-uremiczny (ZHU) to mikroangiopatia zakrzepowa charakteryzująca się triadą: małopłytkowością, mikroangiopatyczną niedokrwistością hemolityczną oraz ostrym uszkodzeniem nerek. Wyróżnia się postać typową, wywołaną toksyną Shiga (Stx) produkowaną przez enterokrwotoczne szczepy Escherichia coli (głównie O157:H7), oraz atypową związaną z dysregulacją alternatywnej drogi układu dopełniacza. Patogeneza obu form opiera się na uszkodzeniu śródbłonka naczyniowego, prowadzącym do aktywacji płytek, tworzenia mikrozakrzepów i uszkodzenia narządów. Toksyna Shiga wiąże się z receptorem Gb3 na komórkach nerkowych, hamując syntezę białek i wywołując cytotoksyczność. Dodatkowo, toksyna aktywuje alternatywną drogę dopełniacza, m.in. poprzez hamowanie czynnika H (CFH), co potęguje uszkodzenia śródbłonka i nasila procesy prozakrzepowe. W atypowym ZHU dominują mutacje genetyczne w białkach regulatorowych dopełniacza (CFH, MCP, CFI, THBD, C3, czynnik B) oraz autoprzeciwciała przeciw CFH, prowadzące do niekontrolowanej aktywacji dopełniacza i uszkodzenia śródbłonka. W obu formach obserwuje się mikroangiopatię zakrzepową z obecnością schistocytów, małopłytkowość i ostry uszkodzenie nerek.
alternatywna droga dopełniacza, atypowy zespół hemolityczno-uremiczny, czynnik H dopełniacza, czynnik I dopełniacza, ekulizumab, filtracja kłębuszkowa, kompleks ataku błony, małopłytkowość, martwica włóknikowa, mezangioliza, mikroangiopatia zakrzepowa, mikrozakrzep, niedokrwistość hemolityczna mikroangiopatyczna, ostre uszkodzenie nerek, pegcetakoplan, plazmafereza, rawulizumab, schistocyt, serotyp O157:H7, śródbłonek naczyniowy, toksyna shiga, trombomodulina, zespół hemolityczno-uremiczny - Leksykon chorób i schorzeń
Sucha degeneracja plamki żółtej – Objawy
Sucha degeneracja plamki żółtej (sucha AMD) stanowi 80-90% przypadków AMD i charakteryzuje się stopniowym uszkodzeniem plamki żółtej, prowadzącym do nieostrego widzenia centralnego. Choroba przebiega w trzech etapach: wczesnym (obecność małych druz bez objawów lub z subtelnymi zaburzeniami adaptacji do ciemności i kontrastu), pośrednim (większe druzy, ścieńczenie siatkówki, łagodne zamazanie widzenia i zniekształcenia linii prostych) oraz zaawansowanym, czyli zanikiem geograficznym (GA), gdzie dochodzi do obumierania fotoreceptorów i powstawania ślepych plam w centralnym polu widzenia. Progresja choroby jest powolna, trwająca zwykle 5-10 lat, a czynniki ryzyka obejmują wiek, palenie tytoniu, czynniki genetyczne oraz wielkość i obecność druz, w tym wyciek z druz (drusen ooze), który zwiększa ryzyko progresji 20,3-krotnie. Sucha AMD może przekształcić się w wysiękową postać u 10-15% pacjentów, co wymaga natychmiastowej interwencji okulistycznej.
adaptacja do ciemności, avacincaptad pegol, czynniki genetyczne, druzy, formuła AREDS2, nieprawidłowe naczynia krwionośne, optyczna koherentna tomografia, ostrość wzroku, pegcetakoplan, progresja AMD, siatka Amslera, ślepe plamy, sucha AMD, sucha degeneracja plamki żółtej, widzenie centralne, widzenie obwodowe, wrażliwość na kontrast, zaburzenie widzenia głębi, zanik geograficzny, zespół Charlesa Bonneta