metabolizm wstępny
Metabolizm wstępny, znany również jako efekt pierwszego przejścia, to proces biotransformacji, któremu podlegają substancje lecznicze po podaniu doustnym, zanim dotrą do krążenia ogólnoustrojowego. Zjawisko to zachodzi głównie w jelitach i wątrobie, gdzie leki są metabolizowane przez enzymy – przede wszystkim przez układ cytochromu P450.
W wyniku metabolizmu wstępnego biodostępność wielu leków może być znacząco zmniejszona, co wymaga uwzględnienia tego faktu przy ustalaniu dawkowania. Dla niektórych substancji leczniczych efekt pierwszego przejścia może redukować biodostępność nawet o 90% lub więcej, co oznacza, że tylko niewielka część podanej dawki dociera do krążenia ogólnoustrojowego w formie niezmienionej.
Istotnym aspektem klinicznym metabolizmu wstępnego są interakcje międzylekowe oraz wpływ czynników genetycznych i środowiskowych na aktywność enzymów metabolizujących. Niektóre leki mogą omijać efekt pierwszego przejścia poprzez alternatywne drogi podania, takie jak podanie podjęzykowe, przezskórne czy dożylne, co zwiększa ich biodostępność i może zmieniać profil działania terapeutycznego.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Produkt leczniczy Choligrip zawiera paracetamol (750 mg), chlorowodorek fenylefryny (10 mg) oraz kwas askorbowy (60 mg), z których każda substancja charakteryzuje się odmiennym profilem farmakokinetycznym. Paracetamol wykazuje szybkie i niemal całkowite wchłanianie z przewodu pokarmowego, niskie wiązanie z białkami osocza oraz równomierną dystrybucję do płynów ustrojowych. Metabolizowany jest głównie w wątrobie do nieaktywnych glukuronidów i siarczanów, z wytworzeniem około 5% hepatotoksycznego metabolitu NAPQI, który jest unieczynniany przez sprzęganie z glutationem. Okres półtrwania paracetamolu wynosi 1-4 godziny, a u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby może ulec wydłużeniu, choć nie obserwuje się wtedy kumulacji ani hepatotoksyczności. Kwas askorbowy szybko się wchłania i dystrybuuje do tkanek, wiążąc się w około 25% z białkami osocza, a nadmiar jest wydalany z moczem w postaci metabolitów. Chlorowodorek fenylefryny cechuje się biodostępnością około 40% z powodu efektu pierwszego przejścia, osiąga maksymalne stężenie w surowicy po 1-2 godzinach, a jego okres półtrwania wynosi 2-3 godziny; jest wydalany głównie w postaci siarczanów.
białka osocza, biodostępność, błona śluzowa nosa, chlorowodorek fenylefryny, ciężka niewydolność wątroby, cysteina, efekt pierwszego przejścia, glukuronidy, glutation, kwas askorbowy, kwas merkapturowy, martwica hepatocytów, metabolizm wątrobowy, metabolizm wstępny, N-acetylo-p-benzochinoimina, obkurczenie naczyń krwionośnych, okres półtrwania, ostra niewydolność wątroby, paracetamol, płyny ustrojowe, przewlekła niewydolność nerek, przewlekła wyrównana niewydolność wątroby, uszkodzenie hepatocytów, witamina C, wyczerpanie glutationu, wydalanie z moczem, wyrównana niewydolność wątroby -
Leksykon substancji czynnych
Metylu salicylan, będący substancją czynną preparatu Reumatol w stężeniu 150 mg/g, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem przezskórnym – około 75% dawki jest absorbowane w ciągu 6 godzin od aplikacji. Po wchłonięciu następuje metabolizm już w skórze, gdzie esteraza hydrolizuje metylu salicylan do aktywnego kwasu salicylowego, odpowiedzialnego za działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne. Następnie w krążeniu dochodzi do dalszej hydrolizy i sprzęgania z glicyną. Warto podkreślić, że pomimo miejscowego zastosowania, znaczna ilość substancji może przenikać do krwiobiegu, co jest istotne w kontekście potencjalnych działań ogólnoustrojowych oraz ryzyka u pacjentów z nadwrażliwością na salicylany lub przy stosowaniu na dużych powierzchniach skóry.
biodostępność, biotransformacja, efekt przeciwbólowy, esteraza skórna, glukuronidy, hydroliza kwasu salicylowego, kwas salicylowy, lewomentol, metabolit aktywny, metabolizm, metabolizm wątrobowy, metabolizm wstępny, metylu salicylan, nadwrażliwość na salicylany, sprzęganie z glicyną, wchłanianie przez skórę, właściwości farmakokinetyczne, wydalanie z moczem
