Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Pentaerytrytylu tetraazotan

Przedkliniczne badania toksykologiczne pentaerytrytylu tetraazotanu wykazały bardzo niski poziom toksyczności ostrej, z wartością LD50 przekraczającą 6 g/kg masy ciała u szczurów po jednorazowym podaniu dojelitowym dawek 5000-10000 ppm. W badaniach podostrych stosowano dawkę 400 mg/kg m.c., co odpowiada około 200-krotności dawki terapeutycznej u ludzi, bez obserwacji toksyczności ani zmian w parametrach biochemicznych i hematologicznych. W badaniach przewlekłych, trwających 2 lata, podawano dawki 1250-3000 mg/kg m.c. szczurów i myszy, nie stwierdzając negatywnego wpływu na przeżywalność, masę ciała ani występowanie zmian nowotworowych, co potwierdza brak potencjału kancerogennego substancji.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania pentaerytrytylu tetraazotanu

Dane przedkliniczne dotyczące pentaerytrytylu tetraazotanu obejmują szereg badań toksykologicznych przeprowadzonych na modelach zwierzęcych, które dostarczają istotnych informacji na temat profilu bezpieczeństwa tej substancji. Badania te koncentrowały się głównie na ocenie toksyczności ostrej, podostrej i przewlekłej, a także potencjału mutagennego i kancerogennego.1

Toksyczność ostra

Badania toksyczności ostrej przeprowadzone w dwóch niezależnych ośrodkach badawczych na szczurach i myszach wykazały bardzo niski poziom toksyczności po podaniu dojelitowym dużych dawek pentaerytrytylu tetraazotanu. W badaniach stosowano dawki w zakresie 5000-10000 ppm. Ustalono, że wartość LD50 dla szczurów przekracza 6 g/kg masy ciała, co świadczy o wyjątkowo niskiej toksyczności ostrej tej substancji.2

Toksyczność podostra

W ocenie toksyczności podostrej jedna z badanych grup zwierząt otrzymywała dobową dawkę pentaerytrytylu tetraazotanu wynoszącą 400 mg/kg masy ciała, co odpowiada około 200-krotności dawki terapeutycznej stosowanej u ludzi. Istotnym jest, że nawet przy tak wysokim dawkowaniu nie zaobserwowano różnic w przeżywalności ani oznak toksyczności w porównaniu z grupą kontrolną. Wszystkie wskaźniki biochemiczne i hematologiczne badanych zwierząt mieściły się w granicach norm fizjologicznych.3

Toksyczność przewlekła i potencjał kancerogenny

Kompleksowe badania toksyczności przewlekłej zostały przeprowadzone w ośrodku amerykańskim, gdzie szczurom i myszom podawano pentaerytrytylu tetraazotan w dobowych dawkach od 1250 mg/kg do 3000 mg/kg masy ciała przez okres 2 lat. Badania te nie wykazały negatywnego wpływu substancji na przeżywalność ani masę ciała zwierząt. Co szczególnie istotne, nie stwierdzono związku między stosowaniem pentaerytrytylu tetraazotanu a występowaniem zmian nowotworowych u badanych myszy i szczurów.4

Warto odnotować, że w trakcie dwuletniej obserwacji u szczurów otrzymujących badany produkt leczniczy rzadko występował gruczolak gruczołu Zymbala, który normalnie obserwuje się u szczurów w warunkach naturalnych. Taka obserwacja dodatkowo potwierdza brak potencjału kancerogennego badanej substancji.5

Potencjał mutagenny

Pentaerytrytylu tetraazotan został poddany badaniom mutagenności z wykorzystaniem standardowych modeli. Substancja nie wykazała aktywności mutagennej wobec komórek szczepów Salmonella typhimurium. Ponadto nie stwierdzono, aby powodowała aberracje chromosomowe w komórkach jajnika chińskich chomików. Te wyniki jednoznacznie wskazują na brak potencjału genotoksycznego badanej substancji.6

Wpływ na rozrodczość

Należy zaznaczyć, że w dostępnym piśmiennictwie naukowym brakuje szczegółowych danych określających wpływ pentaerytrytylu tetraazotanu na płodność oraz bezpieczeństwo płodu. Jest to obszar, który może wymagać dodatkowych badań w celu pełniejszej charakterystyki profilu bezpieczeństwa tej substancji w kontekście rozrodczości.7

Ogólna ocena bezpieczeństwa

Całościowa analiza dostępnych danych przedklinicznych wskazuje, że pentaerytrytylu tetraazotan jest substancją o korzystnym profilu bezpieczeństwa. Wyniki przeprowadzonych badań toksyczności ostrej i przewlekłej jednoznacznie potwierdzają, że substancja ta jest bezpieczna przy stosowaniu w zalecanych dawkach terapeutycznych. Nie wykazano działań toksycznych, rakotwórczych ani mutagennych w przeprowadzonych badaniach przedklinicznych.8

Typ badania Gatunek Dawkowanie Czas trwania Główne wyniki
Toksyczność ostra Szczury, myszy 5000-10000 ppm; LD50 > 6 g/kg m.c. Jednorazowe podanie Brak działania toksycznego
Toksyczność podostra Szczury, myszy 400 mg/kg m.c. (ok. 200x dawka terapeutyczna) Kilka tygodni Brak różnic w przeżywalności, prawidłowe wskaźniki biochemiczne i hematologiczne
Toksyczność przewlekła Szczury, myszy 1250-3000 mg/kg m.c. 2 lata Brak wpływu na przeżycie, ciężar ciała i występowanie zmian nowotworowych
Badania mutagenności Salmonella typhimurium, komórki jajnika chińskich chomików Różne stężenia Zgodnie z protokołami Brak aktywności mutagennej, brak aberracji chromosomowych
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl