Wskazania do stosowania
Trokserutyna

Wprowadzenie do trokserutyny

Trokserutyna (o-β-hydroksyetylorutozydy) jest substancją czynną należącą do grupy związków flawonoidowych, stosowaną w leczeniu zaburzeń krążenia żylnego oraz limfatycznego. Substancja ta występuje w różnych postaciach farmaceutycznych, w tym w postaci kapsułek, żeli oraz kropli – zarówno doustnych jak i do oczu. Na polskim rynku farmaceutycznym dostępnych jest kilka preparatów zawierających trokserutynę, różniących się dawkowaniem, postacią farmaceutyczną oraz dodatkowymi substancjami czynnymi.¹

Mechanizm działania trokserutyny

Trokserutyna wpływa na mikrokrążenie i przepuszczalność naczyń włosowatych. Działa ochronnie na śródbłonek naczyń, zmniejszając ich przepuszczalność i zwiększając ich elastyczność. Dodatkowo wykazuje właściwości przeciwzapalne i przeciwobrzękowe, co jest szczególnie istotne w leczeniu objawów przewlekłej niewydolności żylnej. Substancja ta zmniejsza także lepkość krwi, poprawiając przepływ w mikrokrążeniu. W efekcie dochodzi do redukcji objawów zastoju żylnego i poprawy krążenia.²

Wskazania do stosowania trokserutyny

Przewlekła niewydolność żylna kończyn dolnych

Podstawowym wskazaniem do stosowania preparatów zawierających trokserutynę jest przewlekła niewydolność żylna kończyn dolnych oraz jej objawy, takie jak:^{3 4}

• Uczucie ciężkości nóg
• Ból kończyn dolnych
• Obrzęki kończyn dolnych
• Nocne kurcze łydek
• Żylaki podudzi

^{5 6}

Trokserutyna w postaci doustnej (kapsułki) jest szczególnie zalecana w przypadkach o większym nasileniu objawów, natomiast preparaty do stosowania miejscowego (żele) są odpowiednie w leczeniu początkowych objawów przewlekłej niewydolności żylnej lub jako terapia uzupełniająca.⁷

Zespoły pozakrzepowe i zapalenie żył

Trokserutyna znajduje zastosowanie w leczeniu zespołów pozakrzepowych oraz zapalenia żył kończyn dolnych. W tych przypadkach substancja pomaga w redukcji objawów zapalnych, obrzęków oraz bólu, a także wspomaga regenerację ścian naczyń żylnych i poprawę przepływu krwi.⁸

Żylaki odbytu (hemoroidy)

Doustne preparaty trokserutyny są wskazane w przypadku nasilenia dolegliwości związanych z żylakami odbytu. Substancja ta, dzięki swoim właściwościom przeciwzapalnym i uszczelniającym naczynia, pomaga w redukcji dolegliwości bólowych, krwawień i świądu towarzyszących hemoroidom.⁹

Krwawienia i nadmierna przepuszczalność naczyń

Trokserutyna wykazuje skuteczność w leczeniu nadmiernej przepuszczalności naczyń włosowatych oraz w przypadkach skłonności do wybroczyn i krwotoków. Właściwości uszczelniające naczynia krwionośne sprawiają, że substancja ta może być stosowana w profilaktyce i leczeniu drobnych krwawień, w tym podskórnych.¹⁰

Owrzodzenia podudzi

W przypadku owrzodzeń podudzi pochodzenia żylnego, trokserutyna, szczególnie w postaci doustnej, może być stosowana jako element terapii wspomagającej. Poprawa mikrokrążenia i zmniejszenie przepuszczalności naczyń przyczyniają się do lepszego gojenia się owrzodzeń.¹¹

Retinopatia cukrzycowa i krwawienia podspojówkowe

Trokserutyna w postaci kropli do oczu (preparat Posorutin) stosowana jest jako terapia wspomagająca w niedomodze ścian naczyń krwionośnych, występującej np. w retinopatii cukrzycowej i krwawieniach podspojówkowych. Zastosowanie miejscowe w postaci kropli pozwala na bezpośrednie działanie na naczynia spojówki i siatkówki.¹²

Terapia wspomagająca w upośledzeniu wydolności serca

W preparacie Kelicardina, trokserutyna występuje w połączeniu z wyciągami z ziela konwalii i kwiatostanu głogu. Taki kompleks substancji czynnych jest tradycyjnie stosowany w początkowym okresie upośledzonej wydolności serca, niewymagającej stosowania innych leków, bez objawów zastoju krążenia i w osłabieniu mięśnia sercowego u osób w podeszłym wieku.¹³

Stany pourazowe

Preparaty trokserutyny w postaci żelu mogą być również stosowane w przypadku objawów występujących po urazach, takich jak obrzęki i krwiaki. Dzięki właściwościom przeciwobrzękowym i uszczelniającym naczynia, trokserutyna przyspiesza wchłanianie krwiaków i zmniejsza obrzęki pourazowe.¹⁴

Terapia skojarzona z innymi substancjami czynnymi

Połączenie z wyciągiem z kasztanowca

Na rynku dostępne są preparaty łączące trokserutynę z wyciągiem z nasion kasztanowca (Aesculus hippocastanum L.), zawierającym glikozydy trójterpenowe w przeliczeniu na escynę. Takie połączenie wykazuje synergistyczne działanie w leczeniu objawów przewlekłej niewydolności żylnej. Wyciąg z kasztanowca działa przeciwzapalnie, przeciwobrzękowo oraz uszczelniająco na naczynia krwionośne, co w połączeniu z trokserutyną zapewnia kompleksowe działanie terapeutyczne.^{15 16}

Połączenie z wyciągami z roślin kardiologicznych

W preparacie Kelicardina, trokserutyna występuje w połączeniu z wyciągiem płynnym z ziela konwalii (Convallaria maialis L.) oraz wyciągiem płynnym z kwiatostanu głogu (Crataegus monogyna Jacquin i Crataegus oxycantha L.). Taka kombinacja substancji czynnych jest tradycyjnie stosowana w początkowym okresie upośledzonej wydolności serca u osób starszych.¹⁷

Dawkowanie i drogi podania trokserutyny

Preparaty doustne

Trokserutyna w postaci doustnej dostępna jest jako kapsułki zawierające 200 mg, 300 mg lub 500 mg substancji czynnej. Dawkowanie zależy od nasilenia objawów oraz konkretnego preparatu. Preparaty doustne są zalecane w przypadkach o większym nasileniu objawów przewlekłej niewydolności żylnej, zapalenia żył, owrzodzeń podudzi oraz w przypadku żylaków odbytu.^{18 19}

Preparaty do stosowania miejscowego

Trokserutyna w postaci żelu do stosowania miejscowego zawiera najczęściej 20 mg substancji czynnej w 1 gramie produktu. Żele stosuje się 2-3 razy dziennie, delikatnie wcierając w skórę w miejscu występowania objawów (najczęściej na kończynach dolnych). Preparaty do stosowania miejscowego są szczególnie zalecane w początkowych objawach przewlekłej niewydolności żylnej, obrzękach pourazowych oraz w przypadku krwiaków.^{20 21 22}

Krople do oczu

Trokserutyna w postaci kropli do oczu (preparat Posorutin, 50 mg/ml) stosowana jest w terapii wspomagającej w niedomodze ścian naczyń krwionośnych, występującej np. w retinopatii cukrzycowej i krwawieniach podspojówkowych. Dawkowanie powinno być dostosowane indywidualnie przez lekarza okulistę, w zależności od nasilenia objawów i charakteru schorzenia.²³

Krople doustne

W preparacie Kelicardina, trokserutyna występuje w postaci kropli doustnych w połączeniu z wyciągami roślinnymi. Produkt ten jest tradycyjnie stosowany w początkowym okresie upośledzonej wydolności serca u osób w podeszłym wieku. Dawkowanie powinno być ustalone przez lekarza odpowiednio do stanu klinicznego pacjenta.²⁴

Grupy pacjentów, którym zaleca się trokserutynę

Pacjenci z przewlekłą niewydolnością żylną

Trokserutyna jest szczególnie zalecana pacjentom z objawami przewlekłej niewydolności żylnej kończyn dolnych, takimi jak uczucie ciężkości nóg, bóle, obrzęki, nocne kurcze łydek oraz żylaki podudzi. W zależności od nasilenia objawów, można stosować preparaty doustne lub do aplikacji miejscowej.^{25 26}

Pacjenci z zespołami pozakrzepowymi

U pacjentów z zespołami pozakrzepowymi oraz zapaleniem żył kończyn dolnych, trokserutyna może być stosowana w celu redukcji objawów zapalnych, obrzęków i bólu. W tych przypadkach zaleca się stosowanie preparatów doustnych.²⁷

Pacjenci z hemoroidami

Pacjenci z nasilonymi dolegliwościami związanymi z żylakami odbytu mogą stosować doustne preparaty trokserutyny w celu redukcji dolegliwości bólowych, krwawień i świądu.²⁸

Pacjenci z retinopatią cukrzycową

Pacjenci z retinopatią cukrzycową i krwawieniami podspojówkowymi mogą stosować trokserutynę w postaci kropli do oczu jako terapię wspomagającą. Leczenie powinno być prowadzone pod nadzorem lekarza okulisty.²⁹

Osoby w podeszłym wieku z upośledzeniem wydolności serca

U osób w podeszłym wieku, z początkowym okresem upośledzonej wydolności serca, niewymagającej stosowania innych leków i bez objawów zastoju krążenia, może być stosowany preparat Kelicardina, zawierający trokserutynę w połączeniu z wyciągami roślinnymi.³⁰

Pacjenci po urazach

U pacjentów z objawami występującymi po urazach, takimi jak obrzęki i krwiaki, mogą być stosowane preparaty trokserutyny w postaci żelu do aplikacji miejscowej.³¹

Podsumowanie wskazań do stosowania trokserutyny

Trokserutyna jest substancją o szerokim spektrum zastosowań w leczeniu zaburzeń krążenia żylnego i limfatycznego. Główne wskazania obejmują przewlekłą niewydolność żylną kończyn dolnych i jej objawy, zespoły pozakrzepowe, zapalenie żył, żylaki odbytu, retinopatię cukrzycową oraz stany pourazowe. W zależności od wskazania oraz nasilenia objawów, lekarz może zalecić stosowanie trokserutyny w postaci doustnej (kapsułki, krople) lub miejscowej (żel, krople do oczu).^{32 33}

Warto podkreślić, że trokserutyna, dzięki swojemu mechanizmowi działania obejmującemu uszczelnianie naczyń krwionośnych, zmniejszanie przepuszczalności naczyń włosowatych oraz działanie przeciwzapalne i przeciwobrzękowe, stanowi wartościową opcję terapeutyczną w leczeniu objawowym wielu schorzeń związanych z dysfunkcją naczyń krwionośnych.^{34 35}