depresja szpiku
Depresja szpiku to stan chorobowy charakteryzujący się upośledzeniem funkcji szpiku kostnego, prowadzącym do zmniejszonej produkcji komórek krwi. W wyniku tego procesu dochodzi do obniżenia poziomu krwinek białych (leukopenia), czerwonych (niedokrwistość) oraz płytek krwi (małopłytkowość).
Przyczyny depresji szpiku mogą być różnorodne, obejmując ekspozycję na toksyczne substancje chemiczne, promieniowanie jonizujące, działanie niepożądane leków (np. chemioterapeutyków, niektórych antybiotyków), zakażenia wirusowe, choroby autoimmunologiczne czy zaburzenia genetyczne. W wielu przypadkach etiologia pozostaje nieznana (idiopatyczna depresja szpiku).
Objawy kliniczne zależą od stopnia pancytopenii i obejmują: zmęczenie, osłabienie, duszność, bladość (wynikające z niedokrwistości), zwiększoną podatność na infekcje (z powodu leukopenii) oraz skłonność do krwawień (wynikającą z małopłytkowości). Diagnostyka opiera się na morfologii krwi obwodowej oraz badaniu szpiku kostnego.
Leczenie depresji szpiku jest ukierunkowane na przyczynę schorzenia i obejmuje odstawienie czynnika uszkadzającego, stosowanie czynników wzrostu hematopoetycznych, leczenie immunosupresyjne, a w ciężkich przypadkach przeszczepienie komórek macierzystych szpiku kostnego. Rokowanie zależy od etiologii, nasilenia pancytopenii oraz odpowiedzi na zastosowane leczenie.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cytarabina Accord
Cytarabina Accord jest lekiem cytotoksycznym stosowanym wyłącznie pod nadzorem doświadczonych onkologów w specjalistycznych ośrodkach, ze względu na ryzyko ciężkiej supresji szpiku kostnego. Monitorowanie hematologiczne jest kluczowe, zwłaszcza podczas terapii indukcyjnej, z codziennym oznaczaniem leukocytów i płytek krwi oraz regularnymi badaniami szpiku po ustąpieniu blastów. Depresja szpiku wymaga przerwania lub modyfikacji leczenia, gdy liczba płytek spadnie poniżej 50 000/mm³ lub granulocytów poniżej 1000/mm³. Po 5-dniowych wlewach dawki od 50 do 600 mg/m² obserwuje się dwufazową neutropenię z najniższymi wartościami między 7-9 i 15-24 dniem oraz trombocytopenię z maksimum spadku między 12-15 dniem. Konieczne jest także monitorowanie funkcji wątroby i nerek, z uwzględnieniem zmniejszenia dawki u pacjentów z niewydolnością wątroby ze względu na zwiększone ryzyko neurotoksyczności.
białe krwinki, chemioterapia nowotworów, cytarabina, czynność szpiku kostnego, depresja szpiku, działanie mutagenne, granulocytopenia, hiperurykemia, immunosupresja, kardiomiopatia, małopłytkowość, neuropatia obwodowa, neutropenia, niewydolność oddechowa, nudności i wymioty, obrzęk płuc, ostra białaczka szpikowa, parametry hematologiczne, porażenie, przeszczep szpiku kostnego, reakcja anafilaktyczna, supresja szpiku kostnego, toksyczność OUN, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie okrężnicy, zespół ostrej niewydolności oddechowej