Przedawkowanie
Ziele konwalii

Ziele konwalii (Convallaria maialis L.) zawiera glikozydy nasercowe, które w przypadku przedawkowania mogą wywołać toksyczne objawy kliniczne, w tym arytmie serca, nudności, wymioty, biegunkę, bóle głowy, senność, halucynacje oraz zaburzenia widzenia. Objawy te wynikają z działania glikozydów na układ sercowo-naczyniowy, przewód pokarmowy, ośrodkowy układ nerwowy oraz narząd wzroku. Szczególnie istotne jest, że preparaty takie jak Kelicardina zawierają również alkohol, co może nasilać objawy zatrucia. Dawka toksyczna nie jest precyzyjnie określona ze względu na zmienną zawartość glikozydów w surowcu roślinnym oraz indywidualną reakcję pacjenta. W praktyce klinicznej kilkukrotne przekroczenie dawki zwykle nie wywołuje objawów, jednak znaczne przedawkowanie wymaga natychmiastowej interwencji.

  1. Przedawkowanie substancji „ziele konwalii”
    1. Ryzyko przedawkowania
    2. Objawy przedawkowania
    3. Postępowanie w przypadku przedawkowania
    4. Tabela objawów przedawkowania ziela konwalii
    5. Kolejne rozdziały

Przedawkowanie substancji „ziele konwalii”

Ziele konwalii (Convallaria maialis L., herba) zawiera glikozydy nasercowe, które w przypadku niewłaściwego stosowania i przekroczenia zalecanych dawek mogą powodować efekty toksyczne. Przedawkowanie tej substancji, obecnej w preparatach leczniczych takich jak Convafort czy Kelicardina, może prowadzić do wystąpienia szeregu niebezpiecznych objawów klinicznych związanych z zatruciem glikozydami nasercowymi.1

Ryzyko przedawkowania

Badania kliniczne oraz doświadczenie praktyczne wskazują, że kilkakrotne przedawkowanie glikozydów ziela konwalii zazwyczaj nie powoduje objawów toksycznych. Jednakże znaczne przedawkowanie może doprowadzić do poważnego zatrucia glikozydami nasercowymi, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.2

Warto zaznaczyć, że w przypadku leku Kelicardina, preparatu zawierającego wyciąg płynny z ziela konwalii, dotychczas nie odnotowano oficjalnych przypadków przedawkowania. Jednakże literatura medyczna dostarcza informacji na temat przypadków zatruć ostrych po przedawkowaniu preparatów z konwalii u ludzi.3

Objawy przedawkowania

Przedawkowanie preparatów zawierających ziele konwalii może skutkować objawami charakterystycznymi dla zatrucia glikozydami nasercowymi, a także, w przypadku preparatów zawierających alkohol (np. Kelicardina), objawami zatrucia alkoholowego.4

Objawy zatrucia glikozydami nasercowymi obejmują szeroki zakres zaburzeń dotyczących różnych układów organizmu:5

67

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku zatrucia preparatami zawierającymi ziele konwalii, postępowanie kliniczne powinno obejmować działania mające na celu przywrócenie równowagi wodno-elektrolitowej organizmu oraz wyrównanie niedoboru magnezu. Te działania są kluczowe dla stabilizacji funkcji układu sercowo-naczyniowego.8

W ciężkich przypadkach zatrucia niezbędne jest zapewnienie wspomagania oddechowo-krążeniowego. Należy zastosować tlenoterapię oraz rozważyć podanie atropiny, szczególnie w przypadkach znacznej bradykardii związanej z zatruciem glikozydami nasercowymi.9

Tabela objawów przedawkowania ziela konwalii

Układ/narząd Objawy przedawkowania Opis objawu Uwagi
Układ sercowo-naczyniowy Zaburzenia rytmu serca (arytmie) Różne formy arytmii, mogące prowadzić do poważnych zaburzeń hemodynamicznych Objaw kardynalny, wskazujący na zatrucie glikozydami nasercowymi
Przewód pokarmowy Nudności Nieprzyjemne uczucie potrzeby wymiotowania Wczesny objaw przedawkowania
Przewód pokarmowy Wymioty Gwałtowne opróżnienie żołądka Często występujący objaw zatrucia glikozydami nasercowymi
Przewód pokarmowy Biegunka Nadmierne, częste wypróżnienia o luźnej konsystencji Może prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych
Ośrodkowy układ nerwowy Ból głowy Ból o różnym nasileniu i lokalizacji Objaw niespecyficzny, towarzyszący zatruciu
Ośrodkowy układ nerwowy Senność Nadmierna potrzeba snu, spowolnienie psychoruchowe Może być związana z zaburzeniami perfuzji mózgowej
Ośrodkowy układ nerwowy Halucynacje Fałszywe postrzeganie nieistniejących bodźców Częściej występuje przy znacznym przedawkowaniu
Narząd wzroku Zaburzenia widzenia Nieostre widzenie, zaburzenia widzenia barwnego, fotofobia Charakterystyczny objaw zatrucia glikozydami nasercowymi
Uwagi dotyczące przedawkowania

Należy zaznaczyć, że dokładna dawka toksyczna ziela konwalii nie została precyzyjnie określona w charakterystykach produktów leczniczych. Dzieje się tak, ponieważ zawartość glikozydów nasercowych w materiale roślinnym może się różnić w zależności od wielu czynników, a odpowiedź organizmu na przedawkowanie może być indywidualna.10

Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku preparatów zawierających alkohol, takich jak Kelicardina, gdzie możliwe jest wystąpienie objawów zatrucia zarówno glikozydami nasercowymi, jak i alkoholem.11

W praktyce klinicznej ważne jest szybkie rozpoznanie objawów przedawkowania i wdrożenie odpowiedniego leczenia, które może obejmować odtruwanie, leczenie objawowe oraz monitorowanie funkcji życiowych pacjenta.12

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl