Działania niepożądane
Kwiatostan głogu
Kwiatostan głogu (Crataegi folium cum flore) stosowany w terapii kardiologicznej, dostępny m.in. w preparatach Kelicardina (wyciąg płynny 1:1) oraz KWIAT GŁOGU FIX (2 g kwiatostanu w saszetce), wykazuje ogólnie dobry profil bezpieczeństwa, jednak może wywoływać działania niepożądane o różnej częstotliwości i nasileniu. Wśród najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych znajdują się zaburzenia przewodu pokarmowego (nudności bardzo rzadko <1/10 000 dla Kelicardina, umiarkowane dolegliwości żołądkowe rzadko ≥1/10 000 do <1/1000 dla KWIATU GŁOGU FIX), zaburzenia rytmu serca (bardzo rzadko <1/10 000 dla Kelicardina, palpitacje rzadko ≥1/10 000 do <1/1000 dla KWIATU GŁOGU FIX), bóle i zawroty głowy (bardzo rzadko dla Kelicardina, rzadko dla KWIATU GŁOGU FIX) oraz pokrzywka (bardzo rzadko <1/10 000 dla Kelicardina). Zaburzenia rytmu serca mogą prowadzić do poważnych powikłań, takich jak omdlenia czy zawał mięśnia sercowego, a zawroty głowy zwiększają ryzyko upadków, zwłaszcza u osób starszych. Pokrzywka wymaga natychmiastowego odstawienia leku i konsultacji lekarskiej ze względu na ryzyko progresji do ciężkich reakcji alergicznych.
Działania niepożądane kwiatostanu głogu
Kwiatostan głogu (Crataegi folium cum flore), pochodzący z Crataegus monogyna Jacquin i Crataegus oxycantha L. (Kelicardina) lub Crataegus monogyna Jacq. (Lindm.), C.leavigata (Poir.) DC. (KWIAT GŁOGU FIX), jest składnikiem leków stosowanych w terapii kardiologicznej. Pomimo ogólnie dobrego profilu bezpieczeństwa, stosowanie preparatów zawierających kwiatostan głogu może wiązać się z wystąpieniem działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstotliwości.1 2
Charakterystyka działań niepożądanych
Działania niepożądane związane ze stosowaniem kwiatostanu głogu obejmują zaburzenia w obrębie różnych układów organizmu. W przypadku preparatu Kelicardina, który zawiera wyciąg płynny (1:1) z kwiatostanu głogu, działania niepożądane sklasyfikowano zgodnie z systemem MedDRA, z określeniem częstotliwości ich występowania.<sup data-drug="Kelicardina" data-section="Działania niepożądane" title="Możliwe działania niepożądane leku przedstawiono zgodnie z klasyfikacją narządów i układów wg MedDRA oraz częstością występowania: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do <1/1000); bardzo rzadko (3
W przypadku KWIATU GŁOGU FIX, zawierającego 2 g kwiatostanu głogu w saszetce, działania niepożądane opisano jako występujące rzadko, bez szczegółowego podziału częstotliwości według klasyfikacji MedDRA.4
Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi
Zaburzenia przewodu pokarmowego
Stosowanie preparatów zawierających kwiatostan głogu może prowadzić do zaburzeń przewodu pokarmowego, takich jak nudności (Kelicardina) oraz umiarkowane dolegliwości żołądkowe (KWIAT GŁOGU FIX). Zaburzenia te występują bardzo rzadko w przypadku preparatu Kelicardina, natomiast dla KWIATU GŁOGU FIX określono je jako rzadkie.5 6
Dolegliwości te, choć zwykle niegroźne, mogą wpływać na przestrzeganie zaleceń terapeutycznych przez pacjentów i prowadzić do przerwania leczenia, co może negatywnie wpłynąć na efektywność terapii schorzeń kardiologicznych.
Zaburzenia serca
Kwiatostan głogu, pomimo stosowania w terapii kardiologicznej, może paradoksalnie wywoływać zaburzenia rytmu serca (Kelicardina) oraz palpitacje serca (KWIAT GŁOGU FIX). Częstotliwość tych zaburzeń określono jako bardzo rzadkie dla preparatu Kelicardina i rzadkie dla KWIATU GŁOGU FIX.7 8
Zaburzenia rytmu serca mogą stanowić potencjalne niebezpieczeństwo, szczególnie u pacjentów z istniejącymi wcześniej schorzeniami układu sercowo-naczyniowego. W przypadku ich wystąpienia konieczna jest konsultacja medyczna i ewentualna modyfikacja terapii.
Zaburzenia układu nerwowego
Ból głowy oraz zawroty głowy to neurologiczne działania niepożądane, które mogą wystąpić podczas stosowania preparatów z kwiatostanem głogu. W przypadku preparatu Kelicardina, bóle głowy występują bardzo rzadko, natomiast dla KWIATU GŁOGU FIX zarówno bóle, jak i zawroty głowy określono jako rzadkie.9 10
Zawroty głowy mogą zwiększać ryzyko upadków, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku, co może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych.
Zaburzenia układu immunologicznego
Pokrzywka jest jedynym zgłaszanym działaniem niepożądanym dotyczącym układu immunologicznego, wymienianym dla preparatu Kelicardina. Występuje bardzo rzadko.11
Reakcje alergiczne, takie jak pokrzywka, mogą jednak stanowić sygnał ostrzegawczy przed potencjalnie poważniejszymi reakcjami nadwrażliwości. W przypadku wystąpienia pokrzywki należy przerwać stosowanie preparatu i skonsultować się z lekarzem.
Monitorowanie bezpieczeństwa
Ze względu na możliwość wystąpienia działań niepożądanych, konieczne jest ścisłe monitorowanie bezpieczeństwa stosowania preparatów zawierających kwiatostan głogu. Zgodnie z zaleceniami producenta, personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem odpowiednich organów nadzorczych.12 13
Stałe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania preparatów zawierających kwiatostan głogu pozwala na bieżącą ocenę ich bezpieczeństwa i ewentualne wprowadzanie zmian w zaleceniach dotyczących ich stosowania.
Tabela działań niepożądanych
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Częstotliwość występowania | Preparat | Potencjalne niebezpieczeństwa |
|---|---|---|---|---|
| Zaburzenia przewodu pokarmowego | Nudności | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Kelicardina | Odwodnienie, zaburzenia elektrolitowe, nieprzestrzeganie zaleceń terapeutycznych |
| Zaburzenia przewodu pokarmowego | Umiarkowane dolegliwości żołądkowe | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | KWIAT GŁOGU FIX | Dyskomfort, nieprzestrzeganie zaleceń terapeutycznych |
| Zaburzenia serca | Zaburzenia rytmu serca | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Kelicardina | Pogorszenie istniejących chorób serca, omdlenia, zawał mięśnia sercowego |
| Zaburzenia serca | Palpitacje serca | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | KWIAT GŁOGU FIX | Lęk, niepokój, pogorszenie stanu psychicznego |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Kelicardina | Obniżenie jakości życia, nieprzestrzeganie zaleceń terapeutycznych |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bóle i zawroty głowy | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | KWIAT GŁOGU FIX | Ryzyko upadków i urazów, szczególnie u osób starszych |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Pokrzywka | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Kelicardina | Progresja do ciężkich reakcji alergicznych, ryzyko obrzęku naczynioruchowego |
Zalecenia dla praktyki klinicznej
W praktyce klinicznej, przy przepisywaniu preparatów zawierających kwiatostan głogu, należy uwzględnić możliwość wystąpienia opisanych działań niepożądanych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów:
- Z wcześniejszymi zaburzeniami rytmu serca
- Ze skłonnością do reakcji alergicznych
- Z chorobami przewodu pokarmowego
- Stosujących jednocześnie inne leki, które mogą wchodzić w interakcje z preparatami głogu
14 15
Pacjenci powinni być poinformowani o możliwości wystąpienia działań niepożądanych i konieczności zgłaszania ich lekarzowi prowadzącemu. W przypadku wystąpienia ciężkich działań niepożądanych, takich jak znaczące zaburzenia rytmu serca czy nasilone reakcje alergiczne, należy przerwać stosowanie preparatu i wdrożyć odpowiednie postępowanie medyczne.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania