Właściwości farmakodynamiczne
Kwiatostan głogu

Kwiatostan głogu (Crataegi folium cum flore) pozyskiwany z gatunków Crataegus monogyna, C. leavigata oraz C. oxycantha jest wykorzystywany w preparatach kardiologicznych ze względu na swoje właściwości farmakodynamiczne. Substancje aktywne zawarte w kwiatostanie wykazują działanie inotropowo dodatnie, zwiększając siłę skurczu mięśnia sercowego, oraz działanie chronotropowo ujemne, obniżając częstość skurczów serca. Takie właściwości czynią go użytecznym w terapii łagodnych zaburzeń rytmu i funkcji serca. Preparaty zawierające kwiatostan głogu, takie jak Kelicardina, często łączą go z innymi składnikami, np. wyciągiem z ziela konwalii zawierającym glikozydy kardenolidowe, co potęguje efekt kardiologiczny. W preparacie Kelicardina zastosowano wyciąg płynny (1:1) ekstrahowany 70% etanolem w ilości 42,0 g na 100 g preparatu, co odpowiada 0,40 g wyciągu na 1 ml produktu.

Właściwości farmakodynamiczne kwiatostanu głogu

Kwiatostan głogu (Crataegi folium cum flore) uzyskiwany z Crataegus monogyna Jacquin, C. leavigata (Poir.) DC. lub C. oxycantha L. stanowi cenną substancję aktywną wykorzystywaną w preparatach farmaceutycznych o działaniu kardiologicznym. Składniki aktywne zawarte w kwiatostanie głogu wykazują znaczący wpływ na układ sercowo-naczyniowy, co znajduje zastosowanie w lecznictwie.1 2

Wpływ na mięsień sercowy

Kwiatostan głogu wykazuje działanie kardiologiczne, które przejawia się nieznacznym zwiększeniem siły skurczu mięśnia sercowego (działanie inotropowo dodatnie). Jednocześnie substancja ta przyczynia się do zmniejszenia częstotliwości skurczów serca (działanie chronotropowo ujemne). Te właściwości farmakodynamiczne sprawiają, że wyciągi z kwiatostanu głogu są stosowane tradycyjnie w leczeniu łagodnych zaburzeń pracy serca.3

Działanie synergistyczne z innymi substancjami

W preparatach leczniczych kwiatostan głogu często występuje w połączeniu z innymi substancjami aktywnymi, co może potęgować jego działanie terapeutyczne. W przypadku preparatu Kelicardina, kwiatostan głogu współdziała z wyciągiem z ziela konwalii (Convallaria maialis L.), zawierającym glikozydy kardenolidowe o udokumentowanym działaniu podobnym do strofantyny. To połączenie substancji aktywnych wzmacnia ogólny efekt kardiologiczny preparatu.4 5

Formy farmaceutyczne zawierające kwiatostan głogu

Kwiatostan głogu występuje w różnych postaciach farmaceutycznych, co pozwala na dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjentów:

  • Wyciągi płynne – zawierające ekstrakty z kwiatostanu głogu, jak w przypadku kropli doustnych Kelicardina, gdzie zastosowano wyciąg płynny (1:1) ekstrahowany etanolem 70% (V/V) w ilości 42,0 g na 100 g preparatu, co odpowiada 0,40 g wyciągu na 1 ml produktu6
  • Zioła do zaparzaniasurowiec roślinny w formie suszonych kwiatostanów głogu, pakowany w saszetki do przygotowania naparów, jak w preparacie KWIAT GŁOGU FIX, zawierającym 2 g kwiatostanu głogu w jednej saszetce7

Ograniczenia dokumentacji klinicznej

Należy zauważyć, że w przypadku niektórych preparatów zawierających kwiatostan głogu, jak KWIAT GŁOGU FIX, dokumentacja dotycząca szczegółowych właściwości farmakodynamicznych jest ograniczona. W charakterystyce tego produktu leczniczego widnieje informacja „brak danych” w sekcji dotyczącej właściwości farmakodynamicznych, co wskazuje na potrzebę przeprowadzenia dalszych badań klinicznych w tym zakresie.8

Ekstrakcja i standaryzacja

Efektywność działania kwiatostanu głogu w dużej mierze zależy od procesu ekstrakcji i standaryzacji. W preparatach farmaceutycznych stosuje się określone ekstrahenty, najczęściej etanol o odpowiednim stężeniu. W przypadku preparatu Kelicardina do ekstrakcji substancji czynnych z kwiatostanu głogu zastosowano etanol 70% (V/V), co zapewnia optymalną ekstrakcję składników aktywnych.9

Działanie farmakologiczne kwiatostanu głogu, choć tradycyjnie uznane i stosowane w praktyce klinicznej, wymaga dalszych badań, szczególnie w kontekście interakcji z innymi substancjami aktywnymi i mechanizmów molekularnych odpowiedzialnych za obserwowane efekty terapeutyczne.

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl