Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku PENTASA

Bezpieczeństwo stosowania mesalazyny (substancji czynnej leku PENTASA) zostało kompleksowo zbadane w wielu badaniach przedklinicznych na różnych gatunkach zwierząt. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane dotyczące profilu bezpieczeństwa substancji aktywnej w oparciu o badania toksykologiczne, genotoksyczne, kancerogenne oraz wpływu na rozród.¹

Toksyczność narządowa

W badaniach przedklinicznych najistotniejszym obserwowanym działaniem niepożądanym mesalazyny była toksyczność nerkowa, którą stwierdzono u wszystkich badanych gatunków zwierząt. Jest to ważna obserwacja z punktu widzenia bezpieczeństwa klinicznego, ponieważ potencjalne działanie nefrotoksyczne wymaga monitorowania funkcji nerek u pacjentów leczonych tym produktem.²

Szczegółowe analizy wykazały jednak, że dawki stosowane w badaniach na szczurach i małpach, przy których nie obserwowano żadnych działań niepożądanych (określane jako NOAEL – No Observed Adverse Effect Level), przekraczały dawki terapeutyczne stosowane u ludzi o współczynnik 2-7,2. Oznacza to, że przy dawkach terapeutycznych ryzyko nefrotoksyczności jest znacząco niższe niż w badaniach na zwierzętach.³

Co istotne, w badaniach na zwierzętach nie zaobserwowano znaczących działań toksycznych dotyczących:

• Przewodu pokarmowego – brak istotnej toksyczności w obrębie jelit i żołądka
• Wątroby – nie wykazano hepatotoksyczności
• Układu krwiotwórczego – nie stwierdzono istotnego wpływu na parametry hematologiczne

⁴

Potencjał genotoksyczny i kancerogenny

Przeprowadzone badania nie wykazały potencjału genotoksycznego mesalazyny. Zarówno testy in vitro (na komórkach), jak i badania in vivo (na żywych organizmach) nie dostarczyły dowodów na działanie mutagenne (powodujące mutacje genetyczne) ani klastogenne (powodujące uszkodzenia chromosomów).⁵

W zakresie potencjału kancerogennego (zdolności do wywoływania nowotworów) przeprowadzono długoterminowe badania na myszach i szczurach. Wyniki tych badań nie dostarczyły żadnych dowodów na zwiększenie częstości występowania guzów nowotworowych, które można by przypisać działaniu mesalazyny. Potwierdziło to brak działania kancerogennego substancji czynnej leku PENTASA.⁶

Wpływ na rozród i rozwój potomstwa

Przeprowadzone badania na modelach zwierzęcych z zastosowaniem mesalazyny podawanej doustnie nie wykazały szkodliwego wpływu na zdolności reprodukcyjne i rozwój potomstwa. Dokładniej, nie stwierdzono negatywnego oddziaływania, zarówno bezpośredniego jak i pośredniego, na następujące parametry:⁷

• Płodność – brak zaburzeń zdolności rozrodczych
• Przebieg ciąży – prawidłowy rozwój ciąży u samic otrzymujących mesalazynę
• Rozwój zarodka lub płodu – nie stwierdzono działania teratogennego (powodującego wady wrodzone)
• Poród – brak wpływu na przebieg porodu
• Rozwój pourodzeniowy – prawidłowy rozwój potomstwa po urodzeniu

Ocena ryzyka środowiskowego

W ramach oceny bezpieczeństwa leku przeprowadzono również analizę potencjalnego wpływu mesalazyny na środowisko naturalne. Na podstawie uzyskanych danych uznano, że mesalazyna przepisywana w dawkach terapeutycznych stosowanych u pacjentów nie stwarza zagrożenia dla środowiska naturalnego.⁸