Właściwości farmakokinetyczne
Pentasa 1 g/100 ml

Produkt leczniczy PENTASA w postaci zawiesiny doodbytniczej (1 g/100 ml) charakteryzuje się miejscowym działaniem terapeutycznym, które jest ściśle związane z wysokim stężeniem mesalazyny w dystalnym odcinku przewodu pokarmowego, obejmującym okrężnicę zstępującą. Po podaniu doodbytniczym wchłanianie systemowe mesalazyny jest ograniczone i wynosi około 15-20% podanej dawki (2 g/dobę podzielone na 2 dawki po 1 g), co minimalizuje ekspozycję ogólnoustrojową. Mesalazyna wiąże się z białkami osocza w umiarkowanym stopniu (~50%), natomiast jej główny metabolit, N-acetylo-mesalazyna (acetylomesalazyna), wykazuje wyższe wiązanie (~80%), co wpływa na biodostępność obu związków.

Właściwości farmakokinetyczne mesalazyny

Właściwości farmakokinetyczne produktu leczniczego PENTASA (1 g/100 ml, zawiesina doodbytnicza) opierają się na charakterystyce farmakokinetycznej mesalazyny jako substancji czynnej oraz jej interakcji z organizmem po podaniu doodbytniczym. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis właściwości farmakokinetycznych leku z uwzględnieniem kluczowych parametrów.1

Rozmieszczenie i dostępność miejscowa

Działanie terapeutyczne mesalazyny jest ściśle związane z jej miejscowym kontaktem z chorobowo zmienionymi obszarami błony śluzowej jelita. Produkt leczniczy PENTASA w postaci zawiesiny doodbytniczej został opracowany w celu zapewnienia wysokiego stężenia mesalazyny w dystalnym odcinku przewodu pokarmowego przy jednoczesnym ograniczeniu wchłaniania ogólnoustrojowego. Zasięg działania zawiesiny doodbytniczej obejmuje okrężnicę zstępującą, co ma istotne znaczenie w leczeniu stanów zapalnych zlokalizowanych w tej części jelita.2

Wchłanianie

Po podaniu doodbytniczym mesalazyna charakteryzuje się ograniczonym wchłanianiem do krwioobiegu. Stopień wchłaniania jest zależny od kilku czynników, w tym zastosowanej dawki, postaci leku oraz wielkości obszaru dystrybucji substancji czynnej w jelicie. Badania przeprowadzone na zdrowych ochotnikach, którzy osiągnęli stan równowagi dynamicznej przy dawkowaniu 2 g leku na dobę (podzielone na 2 dawki po 1 g), wykazały, że po podaniu zawiesiny doodbytniczej wchłanianiu ogólnoustrojowemu ulega około 15-20% podanej dawki. Stopień wchłaniania był określany na podstawie analizy próbek moczu.3

Dystrybucja

Mesalazyna po wchłonięciu do krwioobiegu wiąże się z białkami osocza w umiarkowanym stopniu, osiągając poziom wiązania około 50%. Natomiast jej główny metabolit, acetylomesalazyna (N-acetylo-mesalazyna), wykazuje znacznie wyższe powinowactwo do białek osocza, osiągając stopień wiązania na poziomie około 80%. Różnica ta ma znaczenie dla biodostępności zarówno substancji czynnej, jak i jej metabolitu.4

Metabolizm

Metabolizm mesalazyny zachodzi dwutorowo. Pierwszym miejscem przemian jest błona śluzowa jelita, gdzie substancja czynna podlega lokalnym procesom metabolicznym. Drugim szlakiem jest metabolizm ogólnoustrojowy w wątrobie. W obu przypadkach głównym procesem metabolicznym jest acetylacja prowadząca do powstania N-acetylo-mesalazyny (acetylomesalazyny). Za reakcję tę odpowiada głównie enzym N-acetylotransferaza typu 1 (NAT-1). Dodatkowo, część procesu acetylacji zachodzi również przy udziale flory bakteryjnej okrężnicy, co stanowi trzeci szlak metaboliczny. Co istotne, proces acetylacji mesalazyny wydaje się być niezależny od fenotypu pacjenta w odniesieniu do szybkości acetylacji, co oznacza, że zarówno u osób z wolnym, jak i szybkim metabolizmem acetylacyjnym, przemiany leku zachodzą w podobny sposób.5

Zestawienie właściwości farmakokinetycznych

Parametr farmakokinetyczny Charakterystyka
Rozmieszczenie i dostępność miejscowa – Działanie zależne od miejscowego kontaktu z chorą błoną śluzową
– Wysokie stężenie w dystalnym odcinku przewodu pokarmowego
– Zasięg obejmujący okrężnicę zstępującą
Wchłanianie – Ograniczone wchłanianie systemowe (15-20% dawki)
– Zależność od dawki, postaci i obszaru dystrybucji
Dystrybucja – Wiązanie mesalazyny z białkami osocza: około 50%
– Wiązanie acetylomesalazyny z białkami osocza: około 80%
Metabolizm – Lokalny w błonie śluzowej jelita
– Ogólnoustrojowy w wątrobie
– Główny metabolit: N-acetylo-mesalazyna (acetylomesalazyna)
– Główny enzym: NAT-1
– Udział flory bakteryjnej okrężnicy
– Niezależność od fenotypu acetylacji
  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl