Właściwości farmakokinetyczne
Crohnax 250 mg

Ogólna charakterystyka farmakokinetyczna

Mesalazyna zawarta w produkcie leczniczym Crohnax w postaci czopków o mocy 250 mg przeznaczona jest przede wszystkim do działania miejscowego w obrębie jelita grubego. Profil farmakokinetyczny leku determinuje jego skuteczność terapeutyczną w miejscu podania, przy czym kluczowe znaczenie ma osiągnięcie odpowiedniego stężenia substancji czynnej w jelicie grubym. Z tego względu parametry farmakokinetyczne mesalazyny podawanej doodbytniczo różnią się od obserwowanych po podaniu doustnym.¹

Uwalnianie i dystrybucja miejscowa

Badania farmakokinetyczne z wykorzystaniem czopków zawierających 500 mg mesalazyny znakowanej technetem wykazały, że po aplikacji doodbytniczej maksymalne rozprzestrzenienie się substancji czynnej następuje po 2-3 godzinach od podania. Proces ten zachodzi w wyniku upłynnienia postaci leku pod wpływem temperatury ciała. Zasięg działania czopków obejmuje przede wszystkim odbytnicę oraz obszar połączenia odbytnicy z esicą, co determinuje miejscowy efekt terapeutyczny.²

Procesy farmakokinetyczne

Wchłanianie

Mesalazyna podana doodbytniczo charakteryzuje się ograniczonym wchłanianiem ogólnoustrojowym. Badania potwierdziły, że wchłanianie z jelita grubego zachodzi w znacznie mniejszym stopniu w porównaniu z wchłanianiem z jelita cienkiego. Stopień absorpcji zależy od kilku czynników, w tym:

• Dawki podanej substancji czynnej
• Postaci farmaceutycznej preparatu
• pH środowiska w miejscu aplikacji

Wykazano, że wyższe stężenia mesalazyny i jej głównego metabolitu – acetylomesalazyny w osoczu uzyskiwano po podaniu preparatów o odczynie obojętnym w porównaniu z preparatami o odczynie kwaśnym. W przypadku podania doodbytniczego wchłonięciu ogólnoustrojowemu ulega średnio 10-30% zastosowanej dawki.³

Dystrybucja ogólnoustrojowa

Mesalazyna, która uległa wchłanianiu ogólnoustrojowemu, wiąże się z białkami osocza w około 43%, natomiast jej główny metabolit – acetylomesalazyna wykazuje znacznie wyższy stopień wiązania z białkami wynoszący 78%. U zdrowych ochotników objętość dystrybucji mesalazyny wynosi:

• 18-25 litrów po jednorazowym podaniu dożylnym dawki 0,5 g oraz po podaniu tabletek zawierających 2,4 g substancji czynnej
• 25-55 litrów po podaniu w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu

Pole pod krzywą stężenia (AUC) mesalazyny podawanej w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu określono na 4,37 mg/L.h.⁴

Przy długotrwałym podawaniu mesalazyny w postaci wlewów doodbytniczych w dawkach od 1 do 4 g na dobę przez okres 10-15 dni nie obserwowano kumulacji substancji czynnej. Brak również danych wskazujących na kumulację mesalazyny zarówno w płynach ustrojowych, jak i w tkankach płodu oraz w organizmie matek przyjmujących lek w okresie ciąży.⁵

Metabolizm

Mesalazyna podlega intensywnym procesom metabolicznym, które zachodzą głównie w dwóch lokalizacjach:

• w ścianie jelit (metabolizm pierwszego przejścia)
• w wątrobie (metabolizm wątrobowy)

Głównym produktem metabolizmu mesalazyny jest nieaktywna farmakologicznie acetylomesalazyna, powstająca w wyniku reakcji acetylacji. Proces ten zachodzi prawie całkowicie w wymienionych lokalizacjach.⁶

Eliminacja

Eliminacja mesalazyny i jej głównego metabolitu – acetylomesalazyny zachodzi przede wszystkim drogą nerkową. Klirens nerkowy mesalazyny jest 2-3 razy większy od wartości filtracji kłębuszkowej, co wskazuje na istotną rolę aktywnego wydalania cewkowego w eliminacji tej substancji.⁷

Po podaniu doodbytniczym mesalazyny w roztworze o odczynie obojętnym do proksymalnych części jelita grubego, w ciągu 48 godzin z moczem wydala się:

• 25% podanej dawki w postaci mesalazyny
• 33% podanej dawki w postaci acetylomesalazyny

Eliminacja z żółcią odgrywa mniejszą rolę w przypadku niezmetabolizowanej mesalazyny, której jedynie śladowe ilości są wykrywane w tym płynie ustrojowym. Natomiast acetylomesalazyna oraz metabolity w postaci sprzężonej z kwasem glukuronowym są obecne w żółci w znacznie większych ilościach.⁸

Podsumowanie parametrów farmakokinetycznych