ślepota zakaźna
Ślepota zakaźna, znana również jako jaglica lub trachoma, jest przewlekłą chorobą zakaźną wywoływaną przez bakterię Chlamydia trachomatis. Jest jedną z głównych przyczyn ślepoty możliwej do uniknięcia na świecie, szczególnie w krajach rozwijających się z ograniczonym dostępem do czystej wody i odpowiednich warunków sanitarnych.
Zakażenie początkowo objawia się zapaleniem spojówek z charakterystycznym tworzeniem grudek limfoidalnych na spojówce tarczki górnej. W miarę postępu choroby dochodzi do bliznowacenia spojówki, zniekształcenia brzegu powieki (entropion) i nieprawidłowego wzrostu rzęs (trichiasis), które uszkadzają rogówkę. Nieleczona jaglica prowadzi do zmętnienia rogówki i nieodwracalnej utraty wzroku.
Diagnostyka ślepoty zakaźnej opiera się na badaniu klinicznym z oceną zmian według klasyfikacji WHO oraz metodach laboratoryjnych wykrywających obecność bakterii. Leczenie obejmuje antybiotykoterapię (najczęściej azytromycyna), a w zaawansowanych przypadkach interwencję chirurgiczną. Światowa Organizacja Zdrowia wdrożyła strategię SAFE (Surgery, Antibiotics, Facial cleanliness, Environmental improvement) mającą na celu eliminację jaglicy jako problemu zdrowia publicznego do 2030 roku.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Trachoma – Zapobieganie i profilaktyka
Trachoma, wywoływana przez Chlamydia trachomatis, jest główną przyczyną zakaźnej ślepoty na świecie, szczególnie w społecznościach o ograniczonym dostępie do czystej wody i sanitariatów. WHO rekomenduje strategię SAFE, obejmującą zabiegi chirurgiczne (S) – głównie rotację tarczkową u pacjentów z trichiasis, antybiotykoterapię (A) – masowe podawanie azytromycyny doustnej w dawce 20 mg/kg lub tetracykliny 1% u niemowląt poniżej 6 miesięcy, utrzymanie czystości twarzy (F) oraz poprawę warunków środowiskowych (E). Masowe podawanie antybiotyków jest zalecane w społecznościach, gdzie częstość zapalnego trachomatous follicular (TF) u dzieci 1-9 lat wynosi ≥10%. Skuteczność interwencji potwierdzają dane: w 2023 roku 130 746 osób z trichiasis poddano operacji, a 32,9 mln otrzymało antybiotyki. Utrzymanie higieny twarzy, w tym mycie co najmniej dwa razy dziennie z użyciem mydła, znacząco redukuje ryzyko TF/TI (OR 0,85, 95% CI 0,80-0,90) i infekcji C. trachomatis (OR 0,40-0,49). Poprawa dostępu do urządzeń sanitarnych i kontrola much również obniżają ryzyko infekcji (OR 0,67-0,78).
antybiotykoterapia, azytromycyna, bliznowacenie rogówki, Chlamydia trachomatis, czystość twarzy, iloraz szans, jaglica, maść okulistyczna, masowe podawanie antybiotyków, masowe podawanie leków, oporność na antybiotyki, podrażnienie oka, ślepota zakaźna, strategia SAFE, Światowa Organizacja Zdrowia, tetracyklina, trichiasis, wydzielina oczna, wydzielina z nosa, zapalenie spojówek - Leksykon chorób i schorzeń
Entropion – Epidemiologia
Entropion, definiowany jako podwinięcie powieki do wewnątrz, jest schorzeniem okulistycznym o częstości występowania około 2% w populacji ogólnej, ze wzrostem do 2,1% u osób powyżej 60. roku życia, a nawet do 7,6-11% u pacjentów powyżej 80 lat. Częstość występowania jest wyższa u kobiet (2,4%) niż u mężczyzn (1,9%) oraz różni się etnicznie – entropion inwolucyjny dotyczy 2,4% osób rasy białej i 0,8% rasy czarnej. Schorzenie występuje częściej obustronnie niż jednostronnie (3:1). Główne typy entropionu to inwolucyjny (najczęstszy, 78,57% przypadków), bliznowaty (związany m.in. z jaglicą – zakażeniem Chlamydia trachomatis), spastyczny oraz wrodzony (bardzo rzadki). Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym, w tym testach takich jak snap-back, dystrakcji powieki, cyfrowej ewersji oraz orbicularis override test. W przypadku entropionu bliznowatego wskazane są badania w kierunku infekcji i chorób autoimmunologicznych.
badanie kliniczne, biomikroskopia, Chlamydia trachomatis, chorobowość, ektropion inwolucyjny, entropion bliznowaty, entropion inwolucyjny, entropion spastyczny, entropion wrodzony, infekcja oka, jaglica, mięsień okrężny oka, owrzodzenie rogówki, płytka tarczkowa, podwinięcie powieki, skala VAS, ślepota zakaźna, test cyfrowej ewersji, test dystrakcji powieki, trichiasis, uszkodzenie rogówki, utrata wzroku