Właściwości farmakokinetyczne leku Salaza

Właściwości farmakokinetyczne mesalazyny (substancji czynnej produktu Salaza) odzwierciedlają jej działanie terapeutyczne, które opiera się przede wszystkim na miejscowym kontakcie z chorobowo zmienionymi obszarami błony śluzowej jelita. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane farmakokinetyczne tego leku z uwzględnieniem jego postaci farmaceutycznej – czopków zawierających 1000 mg mesalazyny.¹

Formulacja i dystrybucja miejscowa

Produkt Salaza w postaci czopków został opracowany specjalnie w celu uzyskania wysokich stężeń mesalazyny w dystalnym odcinku przewodu pokarmowego, przy jednoczesnym zminimalizowaniu wchłaniania ogólnoustrojowego. Działanie terapeutyczne czopków obejmuje głównie odbytnicę, co pozwala na skuteczne leczenie zmian zapalnych w tym obszarze.²

Wchłanianie

Po podaniu doodbytniczym wchłanianie mesalazyny jest stosunkowo niewielkie, jednak wykazuje zależność od trzech kluczowych czynników: dawki, postaci farmaceutycznej oraz stopnia dyspersji substancji czynnej. Przeprowadzone badania z udziałem zdrowych ochotników, którym podawano dawkę dobową 2 g (dwa czopki po 1 g) w stanie nasycenia, dostarczyły danych ilościowych z analizy moczu wskazujących, że po podaniu w postaci czopków wchłania się ogólnoustrojowo około 10% podanej dawki.³

Dystrybucja

Mesalazyna oraz jej metabolit acetylomesalazyna wiążą się z białkami osocza w różnym stopniu. Wiązanie z białkami wynosi około 50% dla mesalazyny i około 80% dla acetylomesalazyny. Ta różnica w stopniu wiązania może wpływać na ich dystrybucję w organizmie oraz dostępność biologiczną w różnych tkankach.⁴

Metabolizm

Metabolizm mesalazyny zachodzi na dwóch poziomach:

• Przedukładowo w błonie śluzowej jelita
• Układowo w wątrobie

W obu przypadkach głównym procesem metabolicznym jest acetylacja prowadząca do powstania N-acetylomesalazyny (acetylomesalazyny). Dodatkowo część procesu acetylacji zachodzi pod wpływem flory bakteryjnej jelita grubego. Co istotne z klinicznego punktu widzenia, proces acetylacji mesalazyny wydaje się być niezależny od fenotypu pacjenta w zakresie reakcji acetylacji, co oznacza, że indywidualne różnice genetyczne w zdolności do acetylacji związków nie wpływają znacząco na metabolizm tego leku.⁵

Aktualnie uważa się, że metabolit – acetylomesalazyna – jest klinicznie nieaktywny, jednak nadal wymaga to ostatecznego potwierdzenia w badaniach.⁶

Eliminacja

Parametry eliminacji mesalazyny i jej głównego metabolitu przedstawiają się następująco:

• Okres półtrwania mesalazyny w osoczu: około 40 minut
• Okres półtrwania acetylomesalazyny w osoczu: około 70 minut

Zarówno mesalazyna, jak i acetylomesalazyna są wydalane z organizmu dwoma drogami: przez nerki z moczem oraz z kałem. Należy podkreślić, że wydalanie nerkowe dotyczy głównie metabolitu – acetylomesalazyny.⁷

Farmakokinetyka w grupach szczególnych

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i/lub nerek obserwuje się zmniejszenie szybkości eliminacji (klirensu) mesalazyny. Konsekwencją tego zjawiska jest zwiększone stężenie mesalazyny we krwi, co może prowadzić do podwyższonego ryzyka wystąpienia działań nefrotoksycznych. Jest to istotna informacja kliniczna, która powinna być brana pod uwagę przy rozważaniu stosowania leku Salaza u pacjentów z upośledzoną funkcją wątroby lub nerek.⁸