moczówka prosta ośrodkowa

Moczówka prosta ośrodkowa (inaczej moczówka prosta centralna, łac. diabetes insipidus centralis) to rzadkie zaburzenie endokrynologiczne charakteryzujące się upośledzeniem wydzielania wazopresyny (ADH) przez tylny płat przysadki mózgowej. Skutkuje to nadmiernym wydalaniem moczu o niskiej osmolalności (poliuria) i wzmożonym pragnieniem (polidypsja).

Przyczyny moczówki prostej ośrodkowej obejmują urazy głowy, zabiegi neurochirurgiczne, nowotwory okolicy podwzgórzowo-przysadkowej, zapalenia, choroby autoimmunologiczne oraz zmiany idiopatyczne. W około 30-50% przypadków etiologia pozostaje nieznana. Objawy kliniczne to wydalanie dużych ilości moczu (nawet powyżej 10 litrów na dobę), wzmożone pragnienie, odwodnienie i zaburzenia elektrolitowe.

Diagnostyka opiera się na ocenie objawów klinicznych, badaniach laboratoryjnych, teście odwodnieniowym z desmopresyną oraz badaniach obrazowych (MRI mózgowia). Leczenie polega głównie na substytucji wazopresyny poprzez stosowanie desmopresyny (analog ADH) podawanej doustnie, donosowo lub parenteralnie. Terapia musi być indywidualnie dostosowana do potrzeb pacjenta, a monitorowanie stężenia sodu w surowicy jest kluczowe dla uniknięcia hiponatremii.

W przypadkach wtórnych moczówek prostych ośrodkowych istotne jest leczenie choroby podstawowej, co może prowadzić do poprawy lub całkowitego ustąpienia objawów. Nieleczona moczówka prosta ośrodkowa może prowadzić do ciężkiego odwodnienia, zaburzeń elektrolitowych i zwiększonej osmolalności osocza, co stanowi zagrożenie dla życia pacjenta.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl