Specjalne ostrzeżenia
Desmopressin Aristo

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania

Prawidłowe stosowanie desmopresyny wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań i środków ostrożności, które minimalizują ryzyko wystąpienia działań niepożądanych i zapewniają skuteczność terapii. Poniżej przedstawiono szczegółowe wytyczne dla lekarzy zlecających leczenie lekiem Desmopressin Aristo.¹

Diagnostyka przed rozpoczęciem leczenia

Przed wdrożeniem terapii desmopresyną w przypadku pierwotnego izolowanego moczenia nocnego u dzieci oraz nokturii u dorosłych, konieczne jest przeprowadzenie dokładnej diagnostyki w celu wykluczenia organicznych anomalii zwieracza pęcherza. Taka ocena jest niezbędna dla uniknięcia nieprawidłowego zastosowania leku w przypadkach, gdy przyczyną dolegliwości jest schorzenie wymagające innego rodzaju interwencji.²

U pacjentów z nokturią należy przed rozpoczęciem leczenia założyć dzienniczek mikcji, który powinien być prowadzony przez co najmniej 2 dni. W dzienniczku odnotowuje się częstość oraz objętość oddawanego moczu, co umożliwia potwierdzenie rozpoznania nocnej poliurii.³

W przypadku dzieci z pierwotnym izolowanym moczeniem nocnym, przed wdrożeniem leczenia desmopresyną, należy przez 48 godzin rejestrować częstość oddawania moczu i godziny spożywania płynów oraz przez 7 dni monitorować liczbę nocy z epizodami moczenia.⁴

Grupy pacjentów wymagające szczególnej uwagi

Desmopresyna wymaga ostrożnego stosowania u następujących grup pacjentów:

• Pacjenci w podeszłym wieku – ze względu na zwiększone ryzyko hiponatremii⁵
• Pacjenci z zaburzeniami sercowo-naczyniowymi (niewydolność wieńcowa, nadciśnienie tętnicze)⁶
• Pacjenci z ryzykiem wystąpienia nadciśnienia wewnątrzczaszkowego⁷
• Pacjenci chorzy na astmę⁸
• Pacjenci z mukowiscydozą⁹
• Pacjenci z padaczką¹⁰
• Pacjenci z migreną¹¹
• Pacjenci ze stanami charakteryzującymi się zaburzeniami płynów i równowagi elektrolitów¹²
• Pacjenci z niedoczynnością przysadki mózgowej i tarczycy – konieczne jest wyrównanie tych stanów przed rozpoczęciem i w trakcie terapii desmopresyną¹³
• Pacjenci z niskim stężeniem sodu w osoczu¹⁴
• Pacjenci z dużą objętością moczu dobowego (ponad 2,8-3 litry)¹⁵

U wymienionych grup pacjentów należy zachować szczególną ostrożność, a w razie konieczności rozważyć zmniejszenie dawki desmopresyny.

Ryzyko hiponatremii/zatrucia wodnego

Najpoważniejszym powikłaniem terapii desmopresyną jest hiponatremia i związane z nią zatrucie wodne. Aby zminimalizować to ryzyko, należy zastosować następujące środki ostrożności:

1. Ograniczenie przyjmowania płynów – w leczeniu pierwotnego moczenia nocnego i nokturii, przyjmowanie płynów powinno być ograniczone do minimum na 1 godzinę przed podaniem wieczornej dawki leku i do co najmniej 8 godzin po jego podaniu¹⁶
2. Monitorowanie masy ciała – zaleca się kontrolę masy ciała pacjenta w pierwszych dniach po rozpoczęciu leczenia lub zwiększeniu dawki. Nagły i znaczny przyrost masy ciała może świadczyć o nadmiernej retencji płynów¹⁷
3. Rozpoznawanie objawów hiponatremii – należy zwracać uwagę na objawy takie jak: ból głowy, nudności, wymioty, szybki przyrost masy ciała, a w ciężkich przypadkach drgawki i śpiączka¹⁸
4. Postępowanie w przypadku podejrzenia hiponatremii – w razie wystąpienia objawów hiponatremii, we wskazaniach pierwotnego izolowanego moczenia nocnego u dzieci i nokturii u dorosłych, leczenie należy przerwać i wykonać jonogram krwi w celu oznaczenia stężenia sodu¹⁹
5. Wznowienie leczenia – jeśli leczenie ma być wznowione po incydencie hiponatremii, ograniczenie przyjmowania płynów powinno być bardziej rygorystyczne²⁰
6. Edukacja pacjentów – wszystkich pacjentów lub ich opiekunów należy dokładnie poinformować o konieczności ograniczenia przyjmowania płynów podczas terapii desmopresyną²¹

Interakcje lekowe zwiększające ryzyko hiponatremii

Szczególną ostrożność i ściślejsze monitorowanie stężenia sodu należy zapewnić pacjentom przyjmującym jednocześnie:

• Leki powodujące nieprawidłowe uwalnianie hormonu antydiuretycznego (SIADH), takie jak:
  • Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
  • Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)
  • Chlorpromazyna
  • Karbamazepina

  ²²

• Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ)²³

Przerwanie leczenia

W przypadku pierwotnego izolowanego moczenia nocnego u dzieci i nokturii u dorosłych, leczenie desmopresyną należy przerwać w razie wystąpienia współistniejących stanów charakteryzujących się zaburzeniem równowagi wodnej i/lub elektrolitowej, takich jak:

• Epizody infekcji
• Gorączka
• Zapalenie żołądka i jelit

Wymienione stany mogą dodatkowo zwiększać ryzyko wystąpienia hiponatremii podczas terapii desmopresyną.²⁴

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy

Desmopresyna stosowana w dużych dawkach, szczególnie w leczeniu moczówki prostej ośrodkowej, może niekiedy powodować niewielkie zwiększenie ciśnienia tętniczego. Efekt ten zwykle ustępuje po zmniejszeniu dawki leku.²⁵

Postępowanie terapeutyczne u dzieci

Należy pamiętać, że w przypadku moczenia nocnego u dzieci, leczenie farmakologiczne desmopresyną nie jest zwykle terapią pierwszego wyboru. Wdrożenie leczenia powinno być poprzedzone działaniami związanymi z modyfikacją stylu życia oraz zastosowaniem alarmu nocnego moczenia. Lekarz powinien rozważyć te metody niefarmakologiczne przed rozpoczęciem podawania desmopresyny.²⁶

Przeciwwskazania przy niektórych schorzeniach

U pacjentów z następującymi schorzeniami, leczenie desmopresyną nie jest wskazane, a w pierwszej kolejności należy zająć się leczeniem choroby podstawowej:

• Nietrzymanie moczu
• Wysiłkowe nietrzymanie moczu
• Organiczne przyczyny zwiększonej częstotliwości mikcji lub nokturii (np. łagodny przerost gruczołu krokowego, zakażenia dróg moczowych, kamienie żółciowe lub guzy)
• Polidypsja
• Cukrzyca maladaptacyjna

W tych przypadkach należy w pierwszej kolejności leczyć konkretną przyczynę problemów urologicznych.²⁷

Informacje o substancjach pomocniczych

Desmopressin Aristo zawiera laktozę. Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.²⁸

Desmopressin Aristo zawiera mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) na tabletkę podjęzykową, co oznacza, że lek uznaje się za „wolny od sodu”.²⁹

Każda tabletka podjęzykowa zawiera 62 mg laktozy (w postaci laktozy jednowodnej).³⁰