Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Desmopresyna

Wpływ desmopresyny na płodność, ciążę i laktację

Desmopresyna jest syntetycznym analogiem wazopresyny (hormonu antydiuretycznego) stosowanym w leczeniu moczówki prostej ośrodkowej, moczenia nocnego, nokturii oraz zaburzeń krzepnięcia krwi. Lekarze przepisujący desmopresynę kobietom w wieku rozrodczym, ciężarnym lub karmiącym piersią powinni znać szczegółowe informacje na temat bezpieczeństwa stosowania tej substancji w tych szczególnych populacjach pacjentek.¹

Wpływ na płodność

W przypadku desmopresyny nie przeprowadzano specyficznych badań płodności u ludzi. Dane z badań przedklinicznych nie wykazują jednak negatywnego wpływu tej substancji na zdolności rozrodcze. Badania prowadzone na zwierzętach (szczurach) nie wykazały upośledzenia płodności zarówno u samców, jak i samic.^{2 3}

Istotne jest również, że badania in vitro oparte na modelu perfuzji zrazika łożyska ludzkiego wykazały, że desmopresyna podawana w stężeniu leczniczym odpowiadającym zalecanej dawce nie jest transportowana przez łożysko. Oznacza to, że substancja ta nie przechodzi przez barierę łożyskową do krążenia płodowego, co stanowi dodatkowe potwierdzenie jej bezpieczeństwa.^{4 5}

Stosowanie desmopresyny w ciąży

Desmopresyna może być stosowana u kobiet w ciąży, jednak należy zachować szczególną ostrożność. Dostępne dane kliniczne odnoszą się do dwóch głównych wskazań terapeutycznych:⁶

• Stosowanie u kobiet w ciąży z moczówką prostą ośrodkową – dane dotyczące 53 przypadków
• Stosowanie u kobiet w ciąży z chorobą von Willebranda lub innymi powikłaniami krwotocznymi – dane dotyczące 54-216 przypadków (w zależności od źródła)

⁷

Wyniki tych obserwacji klinicznych wskazują jednoznacznie, że desmopresyna nie wywiera niepożądanego wpływu na:

• Przebieg ciąży
• Stan zdrowia płodu
• Stan zdrowia noworodka po urodzeniu

⁸

Dotychczas nie są dostępne inne odpowiednie badania epidemiologiczne dotyczące stosowania desmopresyny w ciąży. Należy jednak podkreślić, że w badaniach przedklinicznych prowadzonych na zwierzętach nie wykazano bezpośredniego ani pośredniego działania szkodliwego desmopresyny na:

• Przebieg ciąży
• Rozwój zarodkowy i płodowy
• Przebieg porodu
• Rozwój poporodowy

⁹

Mimo tych uspokajających danych, ze względu na ograniczoną liczbę przypadków stosowania desmopresyny u kobiet w ciąży, wszyscy producenci leków zawierających tę substancję zalecają zachowanie ostrożności przy podawaniu jej kobietom ciężarnym.^{10 11}

Stosowanie desmopresyny w okresie karmienia piersią

Desmopresyna przenika do mleka kobiecego, jednak w ilościach, które nie mają znaczenia klinicznego dla dziecka karmionego piersią. Przeprowadzono badania zawartości desmopresyny w mleku kobiet karmiących piersią, które otrzymywały tę substancję w dużych dawkach (300 μg donosowo). Wyniki wykazały, że ilość desmopresyny przekazywana dziecku jest znacząco mniejsza niż ilość mogąca wpłynąć na diurezę u dziecka.^{12 13}

Biorąc pod uwagę te dane, nie jest konieczne zaprzestanie karmienia piersią podczas terapii desmopresyną.^{14 15}

W przypadku produktu Desmopressin Aristo należy zauważyć, że nie prowadzono badań dotyczących potencjalnej kumulacji desmopresyny w mleku matki po podaniu wielokrotnym.¹⁶ Jednakże, biorąc pod uwagę wszystkie dostępne dane, producenci leków zawierających desmopresynę zgodnie wskazują, że karmienie piersią nie stanowi przeciwwskazania do stosowania tej substancji.

Wskazówki dla lekarzy dotyczące informowania pacjentek

Kobiety w wieku rozrodczym

Lekarz powinien poinformować pacjentki w wieku rozrodczym, że:

• Desmopresyna nie wpływa negatywnie na płodność
• Nie wykazano, aby substancja ta miała działanie teratogenne
• W przypadku planowania ciąży należy skonsultować się z lekarzem w celu ustalenia indywidualnego stosunku korzyści do ryzyka kontynuacji terapii desmopresyną

Kobiety w ciąży

Pacjentkom w ciąży lekarz powinien przekazać następujące informacje:

• Dane kliniczne nie wykazały szkodliwego wpływu desmopresyny na przebieg ciąży ani na zdrowie płodu i noworodka
• Badania laboratoryjne wykazały, że desmopresyna nie przenika przez łożysko do krążenia płodowego
• Jeśli leczenie jest niezbędne z medycznego punktu widzenia (np. w przypadku moczówki prostej), może być kontynuowane w ciąży
• Podczas terapii desmopresyną w ciąży zaleca się ścisłe monitorowanie stanu pacjentki i regularną kontrolę lekarską

Kobiety karmiących piersią

Karmiącym matkom lekarz powinien wyjaśnić, że:

• Desmopresyna przenika do mleka kobiecego, ale w ilościach niemających znaczenia klinicznego dla dziecka
• Ilość substancji przekazywana dziecku jest znacząco mniejsza niż ta, która mogłaby wpływać na diurezę
• Nie jest konieczne zaprzestanie karmienia piersią podczas stosowania desmopresyny
• Należy zgłaszać lekarzowi wszelkie niepokojące objawy u dziecka, mimo że nie są spodziewane żadne działania niepożądane wynikające z terapii matki

Zalecenia dotyczące profilaktyki hiponatremii

Lekarz powinien zwrócić szczególną uwagę pacjentkom w ciąży i karmiącym piersią na konieczność przestrzegania ograniczenia przyjmowania płynów podczas terapii desmopresyną, aby zminimalizować ryzyko hiponatremii (zbyt niskiego poziomu sodu we krwi), która stanowi główne zagrożenie związane ze stosowaniem tego leku. Jest to szczególnie istotne, ponieważ fizjologiczne zmiany zachodzące w organizmie kobiety w ciąży mogą zwiększać ryzyko działań niepożądanych.