Właściwości farmakokinetyczne
Desmopresyna

Desmopresyna, syntetyczny analog wazopresyny, wykazuje zróżnicowaną biodostępność zależną od drogi podania: podjęzykowo około 0,25% (95% CI 0,21-0,31%), doustnie 0,16% (SD 0,17%), a podskórnie aż 85% w porównaniu do dożylnego. Maksymalne stężenia (Cmax) po podaniu podjęzykowym dawek 200, 400 i 800 μg wynoszą odpowiednio 14, 30 i 65 pg/ml, natomiast po podaniu podskórnym 0,3 μg/kg osiągają średnio 600 μg/ml. Czas do osiągnięcia Cmax (Tmax) wynosi 0,5-2 godziny dla postaci podjęzykowych, około 2 godzin dla tabletek doustnych oraz około 60 minut po podaniu podskórnym. Spożycie pokarmu obniża wchłanianie o około 40%. Desmopresyna charakteryzuje się liniową farmakokinetyką w zakresie dawek 60-240 μg, dwukompartmentowym modelem dystrybucji z objętością dystrybucji 0,3-0,5 l/kg oraz całkowitym klirensem 7,6 l/h. Okres półtrwania wynosi około 2,8 godziny (3-4 godziny po podaniu podskórnym), a około 52% dawki jest wydalane niezmienione przez nerki.

Właściwości farmakokinetyczne desmopresyny

Desmopresyna to syntetyczny analog wazopresyny (hormonu antydiuretycznego), który jest stosowany w leczeniu różnych schorzeń, takich jak moczówka prosta, moczenie nocne czy pewne zaburzenia krzepnięcia. Poniżej przedstawiono szczegółowe właściwości farmakokinetyczne tej substancji z uwzględnieniem poszczególnych aspektów jej działania w organizmie.

Wchłanianie

Biodostępność desmopresyny różni się w zależności od drogi podania. Średnia bezwzględna biodostępność przy podaniu podjęzykowym (liofilizaty doustne) wynosi około 0,25% z przedziałem ufności 95% dla wartości 0,21-0,31%. W przypadku tabletek doustnych biodostępność jest jeszcze niższa i wynosi średnio 0,16% z odchyleniem standardowym 0,17%.12

Po podaniu podskórnym biodostępność jest znacznie wyższa – około 85% w porównaniu do podania dożylnego.3

Stężenie maksymalne (Cmax) desmopresyny zależy od podanej dawki i wykazuje liniowy wzrost. Dla postaci podjęzykowych, po podaniu dawek 200, 400 i 800 mikrogramów, Cmax wynosiło odpowiednio 14, 30 i 65 pg/ml. W przypadku wstrzyknięcia podskórnego dawki 0,3 μg/kg, maksymalne stężenie osiąga średnio 600 μg/ml.45

Czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia (Tmax) dla postaci podjęzykowych wynosi 0,5-2,0 godziny po podaniu leku. Dla tabletek doustnych średnie maksymalne stężenie desmopresyny w surowicy krwi występuje w ciągu 2 godzin. W przypadku wstrzyknięcia podskórnego Tmax osiągany jest po około 60 minutach.678

Wpływ pokarmu na wchłanianie desmopresyny jest znaczący – równoczesne spożycie posiłku zmniejsza stopień i prędkość wchłaniania o około 40%.910

Desmopresyna wykazuje umiarkowaną do wysokiej zmienność biodostępności, zarówno wewnątrzosobniczą jak i międzyosobniczą.1112

Korelacja pomiędzy różnymi postaciami desmopresyny

Poniższa tabela przedstawia równoważność pomiędzy różnymi postaciami farmaceutycznymi desmopresyny:

Tabletki Liofilizat doustny
Octan desmopresyny 0,1 mg (89 μg desmopresyny zasada) 60 μg (około 67 μg octanu desmopresyny)
Octan desmopresyny 0,2 mg (178 μg desmopresyny zasada) 120 μg (około 135 μg octanu desmopresyny)
Octan desmopresyny 0,4 mg (356 μg desmopresyny zasada) 240 μg (około 270 μg octanu desmopresyny)

1314

Dystrybucja

Dystrybucję desmopresyny najlepiej opisuje dwukompartmentowy model dystrybucji z objętością dystrybucji w fazie eliminacji wynoszącą 0,3-0,5 l/kg masy ciała. W przypadku preparatu Minirin, desmopresyna nie przenika przez barierę krew-mózg.1516

Metabolizm

Metabolizm desmopresyny in vivo nie był bezpośrednio badany. Jednak badania in vitro z mikrosomami ludzkiej wątroby wykazały, że przez wątrobowy system cytochromu P450 nie są metabolizowane znaczące ilości desmopresyny. Nie jest zatem prawdopodobne, aby desmopresyna była metabolizowana w ludzkiej wątrobie przez system cytochromu P450 in vivo.1718

Prawdopodobnie wpływ desmopresyny na farmakokinetykę innych leków jest minimalny, w związku z brakiem hamowania przez nią systemu metabolicznego cytochromu P450.192021

Eliminacja

Całkowity klirens desmopresyny wynosi 7,6 l/godz. Końcowy okres półtrwania desmopresyny szacowany jest na 2,8 godziny. W przypadku podania podskórnego, osoczowy okres półtrwania waha się w granicach od 3 do 4 godzin.2223

U zdrowych osób frakcja wydalana w postaci niezmienionej wynosiła 52% (44% – 60%) podawanej desmopresyny. Desmopresyna wydalana jest głównie przez nerki.2425

Czas działania hemostatycznego uzależniony jest od okresu półtrwania czynnika VIII C, który wynosi około 8-12 godzin.26

Liniowość/nieliniowość

Nie ma oznak nieliniowości któregokolwiek z parametrów farmakokinetycznych desmopresyny. Substancja wykazuje liniowość dawki w odniesieniu do wartości AUC i Cmax w zakresie od 60 do 240 μg.2728

Charakterystyka w specjalnych grupach pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

W zależności od stopnia zaburzeń czynności nerek wartości AUC i okresu półtrwania desmopresyny zwiększały się wraz z ciężkością zaburzeń czynności nerek. U pacjentów z umiarkowaną i ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny mniejszy niż 50 ml/min) stosowanie desmopresyny jest przeciwwskazane.2930

Parametry farmakokinetyczne dla różnych stopni niewydolności nerek prezentują się następująco:

Klirens kreatyniny Czynność nerek AUC (Godz.*pg/ml) T½ (Godz.)
>80 ml/min Normalna 186 2,8
50-80 ml/min Łagodnie upośledzona 281 4,0
30-49 ml/min Umiarkowanie upośledzona 453 6,7
5-29 ml/min Ciężko upośledzona 682 8,7

80 ml/min, Czynność nerek Normalna, AUC (Godz.*pg/ml) 186, T½ (Godz.) 2,8. Łagodny 50-80 ml/min, Łagodnie upośledzona, 281, 4,0. Umiarkowany 30-49 ml/min, Umiarkowanie upośledzona, 453, 6,7. Ciężki 5-29 ml/min, Ciężko upośledzona, 682, 8,7.”>31

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Nie przeprowadzano specjalnych badań farmakokinetycznych u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. Jest mało prawdopodobne, aby desmopresyna wchodziła w interakcje z lekami wpływającymi na metabolizm wątrobowy, gdyż w badaniach in vitro wykazano, że desmopresyna nie ulega znaczącemu metabolizmowi wątrobowemu.3233

Dzieci

Farmakokinetykę populacyjną produktów z desmopresyną badano u dzieci z pierwotnym izolowanym moczeniem nocnym i nie wykryto znaczących różnic w porównaniu z dorosłymi.343536

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl