Dawkowanie i sposób podawania
Desmopresyna

Ogólne zasady dawkowania desmopresyny

Dawkowanie desmopresyny jest ściśle zindywidualizowane i zależy od wskazania, wieku pacjenta oraz postaci farmaceutycznej leku. Należy zwrócić szczególną uwagę na ograniczenie podaży płynów podczas terapii desmopresyną, aby uniknąć ryzyka wystąpienia hiponatremii i zatrzymania wody w organizmie.^{1 2}

Podczas terapii desmopresyną zaleca się:

• rozpoczynanie leczenia od najmniejszej zalecanej dawki
• stopniowe i ostrożne zwiększanie dawki (bez przekraczania maksymalnej zalecanej dawki)
• przestrzeganie ograniczenia przyjmowania płynów
• upewnienie się, że w przypadku pacjentów pediatrycznych, produkt leczniczy będzie przyjmowany pod nadzorem osoby dorosłej³

W przypadku wystąpienia objawów zatrzymania wody i/lub hiponatremii (ból głowy, nudności i/lub wymioty, zwiększenie masy ciała, a w ciężkich przypadkach drgawki i śpiączka), należy tymczasowo przerwać leczenie do czasu pełnego powrotu pacjenta do zdrowia. Po wznowieniu leczenia konieczne jest ścisłe przestrzeganie ograniczeń w przyjmowaniu płynów.⁴

Jeśli przy cotygodniowym zwiększaniu dawki, w ciągu 4 tygodni nie zostanie osiągnięty odpowiedni skutek kliniczny, należy przerwać leczenie.^{5 6}

Sposób podawania desmopresyny

Sposób podawania desmopresyny zależy od postaci farmaceutycznej:

• Liofilizat doustny (Adin, Minirin Melt, Noqturina) – krążek liofilizatu należy umieścić pod językiem, gdzie rozpuszcza się bez potrzeby popijania wodą.⁷
• Tabletki podjęzykowe (Desmopressin Aristo) – tabletkę umieszcza się pod językiem, gdzie rozpuszcza się bez konieczności popijania wodą.⁸
• Tabletki doustne (Minirin 0,1, Minirin 0,2) – podawane doustnie.⁹
• Aerozol do nosa (Minirin aerozol) – aplikacja donosowa.¹⁰

Warto zaznaczyć, że pokarm może zmniejszać intensywność i czas działania przeciwdiuretycznego małych dawek desmopresyny.¹¹

Dawkowanie w poszczególnych wskazaniach

Moczówka prosta ośrodkowa

Dawkowanie w moczówce prostej ośrodkowej jest ściśle indywidualne. Poniżej przedstawiono zalecenia w zależności od postaci farmaceutycznej:

• Liofilizaty doustne (Adin, Minirin Melt): Całkowita dawka dobowa mieści się zwykle w granicach od 120 do 720 mikrogramów podjęzykowo. Zazwyczaj leczenie u dzieci i dorosłych rozpoczyna się od podania 60 mikrogramów desmopresyny podjęzykowo 3 razy na dobę. Następne dawki ustala się w zależności od reakcji pacjenta. U większości pacjentów dawka podtrzymująca wynosi od 60 do 120 mikrogramów desmopresyny podjęzykowo 3 razy na dobę.¹²
• Tabletki podjęzykowe (Desmopressin Aristo): Odpowiednia dawka początkowa to 60 mikrogramów podjęzykowo 3 razy na dobę. Następnie dawkowanie dostosowuje się w zależności od odpowiedzi pacjenta. Z doświadczenia klinicznego wynika, że dawka dobowa waha się od 120 mikrogramów do 720 mikrogramów podjęzykowo. Dla większości pacjentów dawka podtrzymująca wynosi 60-120 mikrogramów podjęzykowo 3 razy na dobę.¹³
• Tabletki doustne (Minirin 0,1, Minirin 0,2): Dawkowanie jest indywidualne, ale doświadczenie kliniczne wskazuje, że całkowita dawka dobowa mieści się zwykle w granicach od 0,2 do 1,2 mg. Zwykle leczenie dorosłych i dzieci rozpoczyna się od dawki 0,1 mg podawanej 3 razy na dobę. Następne dawki ustala się w zależności od reakcji pacjenta. U większości pacjentów dawka podtrzymująca wynosi od 0,1 mg do 0,2 mg 3 razy na dobę.¹⁴
• Aerozol do nosa (Minirin): Zwykle dawka dla dorosłych wynosi od 10 do 20 mikrogramów od 1 do 2 razy na dobę. Dzieciom podaje się zwykle od 5 do 10 mikrogramów od 1 do 2 razy na dobę.¹⁵

Pierwotne izolowane moczenie nocne

W leczeniu pierwotnego izolowanego moczenia nocnego zalecane dawkowanie przedstawia się następująco:

• Liofilizaty doustne (Adin, Minirin Melt): Zalecana dawka początkowa wynosi 120 mikrogramów. Lek podaje się podjęzykowo przed snem 1 raz na dobę. Jeśli ta dawka jest niewystarczająca, ilość leku można zwiększyć do 240 mikrogramów podjęzykowo na dobę. Należy wprowadzić ograniczenie podaży płynów.¹⁶
• Tabletki podjęzykowe (Desmopressin Aristo): Odpowiednia dawka początkowa wynosi 120 mikrogramów podjęzykowo na noc. Dawkę można zwiększyć do 240 mikrogramów podjęzykowo, jeśli mniejsza dawka nie jest wystarczająco skuteczna. Należy przestrzegać ograniczenia ilości przyjmowanych płynów.¹⁷
• Tabletki doustne (Minirin 0,1, Minirin 0,2): Zalecana dawka początkowa wynosi 0,2 mg raz na dobę przed snem. Jeśli ta dawka jest niewystarczająca, można ją zwiększyć do 0,4 mg. Należy wprowadzić ograniczenie podaży płynów.¹⁸

Leczenie desmopresyną w terapii pierwotnego izolowanego moczenia nocnego powinno trwać przez okres do 3 miesięcy. Po trzech miesiącach leczenia należy przerwać podawanie leku na co najmniej jeden tydzień i ocenić, czy dalsze leczenie jest konieczne.¹⁹

Nokturia

Przed rozpoczęciem leczenia nokturii konieczne jest prowadzenie karty częstości i objętości wydalanego moczu przez co najmniej dwie doby. Nocny wielomocz rozpoznaje się, gdy ilość moczu wytwarzanego w nocy przekracza czynnościową pojemność pęcherza moczowego lub 1/3 dobowego wytwarzania moczu.²⁰

• Liofilizaty doustne (Adin, Minirin Melt): Zalecana dawka początkowa wynosi 60 mikrogramów podjęzykowo przed snem. Jeśli ta dawka nie jest wystarczająco skuteczna po jednym tygodniu stosowania, można ją zwiększyć do 120 mikrogramów podjęzykowo a następnie do 240 mikrogramów podjęzykowo, z zachowaniem tygodniowych odstępów przy zwiększaniu dawki. Należy przestrzegać ograniczenia podaży płynów.²¹
• Tabletki podjęzykowe (Desmopressin Aristo): Zalecana dawka początkowa wynosi 60 mikrogramów desmopresyny przed snem. Jeśli ta dawka nie jest wystarczająco skuteczna po jednym tygodniu stosowania, można ją zwiększyć do 120 mikrogramów, a następnie do 240 mikrogramów, z zachowaniem tygodniowych odstępów w zwiększaniu dawki. Należy przestrzegać ograniczenia ilości przyjmowanych płynów.²²
• Tabletki doustne (Minirin 0,1, Minirin 0,2): Zalecana dawka początkowa wynosi 0,1 mg przed snem. Jeśli ta dawka nie jest wystarczająco skuteczna po jednym tygodniu stosowania, można ją zwiększyć do 0,2 mg, a następnie do 0,4 mg, z zachowaniem tygodniowych odstępów przy zwiększaniu dawki. Należy przestrzegać ograniczenia podaży płynów.²³
• Liofilizat doustny Noqturina: Dawkowanie jest zróżnicowane w zależności od płci pacjenta:
  • Kobiety: 25 mikrogramów na dobę, na 1 godzinę przed snem, podane podjęzykowo bez popijania wodą.
  • Mężczyźni: 50 mikrogramów na dobę, na 1 godzinę przed snem, podane podjęzykowo bez popijania wodą.²⁴

Badanie zdolności zagęszczania moczu przez nerki

W celu zbadania zdolności zagęszczania moczu przez nerki, desmopresyna w formie aerozolu do nosa jest zalecana w następujących dawkach jednorazowych:

• dla dorosłych – 40 mikrogramów
• dla dzieci powyżej 1 roku – 20 mikrogramów
• dla dzieci poniżej 1 roku – 10 mikrogramów²⁵

Mocz oddany w ciągu pierwszej godziny po podaniu produktu leczniczego Minirin, aerozol do nosa, wyklucza się z testu. Przez następne 8 godzin należy zebrać dwie próbki moczu i oznaczyć jego osmolalność.²⁶

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

Nie zaleca się rozpoczynania leczenia u pacjentów w wieku powyżej 65 lat. Jeśli lekarz decyduje się rozpocząć leczenie u pacjentów w takim wieku, należy oznaczać stężenie sodu w surowicy przed rozpoczęciem leczenia i 3 dni po rozpoczęciu leczenia lub po zwiększeniu dawki, a także w innych terminach w trakcie leczenia, jeśli lekarz prowadzący uznaje to za konieczne.²⁷

W przypadku leczenia nokturii lekiem Noqturina u pacjentów w podeszłym wieku (≥65 lat) stężenie sodu w surowicy musi mieścić się w granicach normy przed rozpoczęciem leczenia, w pierwszym tygodniu leczenia (4-8 dzień po rozpoczęciu leczenia) i ponownie po jednym miesiącu po rozpoczęciu leczenia. Należy przerwać stosowanie produktu leczniczego Noqturina, jeśli stężenie sodu w surowicy zmniejsza się poniżej poziomu dolnej granicy normy.²⁸

Dla leku Noqturina nie zaleca się zwiększania dawki u osób w podeszłym wieku ≥65 lat.²⁹

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Produkt leczniczy zawierający desmopresynę jest przeciwwskazany u pacjentów z umiarkowaną i ciężką niewydolnością nerek.^{30 31}

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Nie ma konieczności zmniejszenia dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby.³²

Dzieci i młodzież

Desmopresyna wskazana jest u dzieci w leczeniu moczówki prostej ośrodkowej i pierwotnego izolowanego moczenia nocnego. W leczeniu moczówki prostej ośrodkowej zalecenia dotyczące dawkowania u dzieci i młodzieży są takie same jak u dorosłych.³³

Nie należy stosować tabletek podjęzykowych w leczeniu pierwotnego izolowanego moczenia nocnego u pacjentów w wieku poniżej 5 lat.³⁴

Produkt leczniczy Noqturina nie ma właściwego wskazania do stosowania u dzieci i młodzieży w objawowym leczeniu nokturii spowodowanej idiopatycznym nocnym wielomoczem.³⁵

Szczegółowa tabela dawkowania desmopresyny