polimeraza RNA zależna od DNA

Polimeraza RNA zależna od DNA (inaczej odwrotna transkryptaza) to enzym, który katalizuje syntezę jednoniciowego DNA (cDNA) na matrycy RNA. Proces ten, zwany odwrotną transkrypcją, jest kluczowy w cyklu życiowym retrowirusów, takich jak HIV, oraz retrotranspozonów.

Enzym ten posiada trzy główne aktywności enzymatyczne: aktywność polimerazy DNA zależnej od RNA, aktywność polimerazy DNA zależnej od DNA oraz aktywność rybonukleazy H, która degraduje RNA w hybrydzie RNA-DNA. Dzięki tym właściwościom odwrotna transkryptaza może przepisać genom RNA na DNA, a następnie stworzyć dwuniciową cząsteczkę DNA, zdolną do integracji z genomem gospodarza.

W medycynie, inhibitory odwrotnej transkryptazy stanowią ważną klasę leków przeciwretrowirusowych, stosowanych głównie w terapii HIV. Obejmują one nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy (NRTI) oraz nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy (NNRTI), które blokują aktywność enzymu na różne sposoby, hamując replikację wirusa.

Polimeraza RNA zależna od DNA ma również zastosowanie w diagnostyce molekularnej i biotechnologii, gdzie używa się jej do tworzenia bibliotek cDNA, sekwencjonowania RNA oraz w reakcji RT-PCR (odwrotna transkrypcja połączona z łańcuchową reakcją polimerazy), umożliwiającej wykrywanie i analizę ekspresji genów.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl