selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu noradrenaliny
Selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu noradrenaliny (SNRI) to klasa leków przeciwdepresyjnych, które działają poprzez hamowanie transportera noradrenaliny, zwiększając stężenie tego neuroprzekaźnika w synapsach nerwowych. W przeciwieństwie do trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, SNRI wykazują większą selektywność działania, co przekłada się na korzystniejszy profil bezpieczeństwa.
Do grupy SNRI należą takie substancje jak reboksetyna, atomoksetyna oraz (częściowo) wenlafaksyna i duloksetyna. Leki te znajdują zastosowanie głównie w leczeniu zaburzeń depresyjnych, zaburzeń lękowych, zespołu deficytu uwagi z nadaktywnością (ADHD) oraz neuralgii. Atomoksetyna jest szczególnie ceniona w terapii ADHD jako alternatywa dla stymulantów.
Mechanizm działania SNRI polega na blokowaniu transportera noradrenaliny, co hamuje jej wychwyt zwrotny i prowadzi do zwiększenia stężenia tego neuroprzekaźnika w szczelinie synaptycznej. Efektem jest nasilenie transmisji noradrenergicznej w ośrodkowym układzie nerwowym, co przyczynia się do poprawy nastroju, zwiększenia napędu psychoruchowego i normalizacji funkcji poznawczych.
Selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu noradrenaliny mogą wywoływać działania niepożądane związane z układem współczulnym, takie jak tachykardia, wzrost ciśnienia tętniczego, bezsenność czy suchość w ustach. Ich profil działań niepożądanych różni się jednak od SSRI (selektywnych inhibitorów wychwytu serotoniny) mniejszym wpływem na funkcje seksualne i mniejszym ryzykiem wywoływania zespołu serotoninowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Dulsevia 90 mg
Duloksetyna wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z nieselektywnymi, nieodwracalnymi inhibitorami MAO ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego; konieczne jest zachowanie 14-dniowego odstępu po odstawieniu IMAO przed rozpoczęciem terapii duloksetyną oraz 5-dniowego odstępu po zakończeniu leczenia duloksetyną przed włączeniem IMAO. Silne inhibitory CYP1A2, takie jak fluwoksamina (100 mg/dobę), zmniejszają klirens duloksetyny o około 77% i zwiększają jej AUC sześciokrotnie, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Duloksetyna jest umiarkowanym inhibitorem CYP2D6, co prowadzi do trzykrotnego wzrostu AUC dezypraminy (substrat CYP2D6) przy dawce 60 mg dwa razy na dobę, a także zwiększa AUC tolterodyny o 71%. Szczególną ostrożność należy zachować przy kojarzeniu z lekami o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanymi przez CYP2D6 (np. flekainid, propafenon, metoprolol) oraz z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, tryptany), ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego.
amitryptylina, antagonista receptora H2, benzodiazepina, buprenorfina, CYP1A2, cytochrom P450, depresja OUN, dezypramina, doustny lek przeciwzakrzepowy, dziurawiec zwyczajny, famotydyna, flekainid, fluwoksamina, imipramina, inhibitor CYP2D6, inhibitor monoaminooksydazy, klomipramina, lek trójpierścieniowy przeciwdepresyjny, linezolid, metoprolol, moklobemid, nortryptylina, ośrodkowy układ nerwowy, petydyna, propafenon, rysperydon, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu noradrenaliny, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, SNRI, SSRI, teofilina, tolterodyna, tramadol, tryptan, tryptofan, warfaryna, wąski indeks terapeutyczny, współczynnik INR, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Dutilox 30 mg
Duloksetyna, metabolizowana głównie przez izoenzym CYP1A2, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest łączenie jej z nieselektywnymi, nieodwracalnymi inhibitorami MAO ze względu na wysokie ryzyko zespołu serotoninowego, a także z silnymi inhibitorami CYP1A2, takimi jak fluwoksamina, które mogą zwiększyć stężenie duloksetyny w osoczu nawet sześciokrotnie (AUC0-t wzrost o 600%). Duloksetyna jest umiarkowanym inhibitorem CYP2D6, co prowadzi do znacznego wzrostu stężeń leków metabolizowanych przez ten enzym, np. trzykrotny wzrost AUC dezypraminy (substrat CYP2D6) przy dawce 60 mg duloksetyny dwa razy na dobę. Wskazana jest ostrożność i monitorowanie podczas jednoczesnego stosowania z lekami o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanymi przez CYP2D6, takimi jak rysperydon, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, beta-blokery (metoprolol) czy leki antyarytmiczne (flekainid, propafenon).
amitryptylina, antagonista receptora histaminowego, beta-bloker, doustny lek przeciwzakrzepowy, duloksetyna, działanie sedatywne, dziurawiec zwyczajny, famotydyna, flekainid, fluwoksamina, hepatotoksyczność, imipramina, indukcja enzymu, inhibitor CYP1A2, inhibitor monoaminooksydazy, izoenzym CYP1A2, lek antyarytmiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, lek uspokajający, linezolid, metoprolol, moklobemid, nortryptylina, opioidowy lek przeciwbólowy, ośrodkowy układ nerwowy, propafenon, receptor serotoninergiczny, rysperydon, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu noradrenaliny, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, teofilina, tolterodyna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptan, tryptofan, warfaryna, współczynnik INR, zespół serotoninowy