Interakcje
Duloksetyna

Interakcje substancji z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Duloksetyna jest substancją aktywną o szerokim spektrum działania farmakologicznego, co wiąże się z ryzykiem wystąpienia licznych interakcji z innymi produktami leczniczymi oraz substancjami. Znajomość potencjalnych interakcji jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa terapii i uniknięcia niepożądanych efektów wynikających z jednoczesnego stosowania duloksetyny z innymi lekami.¹

Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO)

Ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego, który stanowi potencjalnie zagrażający życiu stan, nie należy stosować duloksetyny jednocześnie z nieselektywnymi, nieodwracalnymi inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), ani w okresie przynajmniej 14 dni po przerwaniu leczenia IMAO. Ważne jest też, aby ze względu na okres półtrwania duloksetyny zachować minimum 5-dniową przerwę od odstawienia duloksetyny przed rozpoczęciem stosowania IMAO.²

Nie zaleca się również jednoczesnego stosowania duloksetyny z selektywnymi, odwracalnymi inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), takimi jak moklobemid. Ponadto antybiotyk linezolid, będący odwracalnym nieselektywnym IMAO, nie powinien być stosowany u pacjentów leczonych duloksetyną.³

Inhibitory CYP1A2

Ponieważ duloksetyna jest metabolizowana przez enzym CYP1A2, jednoczesne stosowanie duloksetyny i silnych inhibitorów CYP1A2 może prowadzić do znaczącego zwiększenia stężenia duloksetyny w organizmie. Wykazano, że fluwoksamina (w dawce 100 mg raz na dobę), która jest silnym inhibitorem CYP1A2, zmniejsza pozorny klirens osoczowy duloksetyny o około 77% i zwiększa pole pod krzywą AUC0-t sześciokrotnie. Z tego powodu nie należy podawać duloksetyny w skojarzeniu z silnymi inhibitorami CYP1A2, takimi jak fluwoksamina.⁴

Leki działające na ośrodkowy układ nerwowy (OUN)

Z wyjątkiem przypadków szczegółowo opisanych w literaturze medycznej, nie przeprowadzono systematycznej oceny ryzyka związanego ze stosowaniem duloksetyny w skojarzeniu z innymi produktami leczniczymi działającymi na OUN. Zaleca się ostrożność podczas jednoczesnego stosowania duloksetyny z innymi produktami leczniczymi lub substancjami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy, w tym z:⁵

• alkoholem
• lekami uspokajającymi (np. benzodiazepiny)
• opioidowymi lekami przeciwbólowymi
• lekami przeciwpsychotycznymi
• fenobarbitalem
• lekami przeciwhistaminowymi o działaniu uspokajającym

⁶

Substancje działające na receptory serotoninergiczne

W rzadkich przypadkach zgłaszano zespół serotoninowy u pacjentów stosujących jednocześnie selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI) lub serotoniny i noradrenaliny (SNRI) oraz leki działające na receptory serotoninergiczne. Należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania duloksetyny z lekami serotoninergicznymi, takimi jak:⁷

• selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI)
• selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu noradrenaliny (SNRI)
• trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (np. klomipramina, amitryptylina)
• IMAO (np. moklobemid, linezolid)
• produkty lecznicze zawierające ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum)
• tryptany
• tramadol
• petydyna
• tryptofan
• buprenorfina

⁸

Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne stosowanie produktów leczniczych zawierających buprenorfinę, ponieważ zwiększa się ryzyko zespołu serotoninowego, stanu potencjalnie zagrażającego życiu.⁹

Wpływ duloksetyny na inne produkty lecznicze

Leki metabolizowane przez CYP1A2

Badania kliniczne wykazały, że jednoczesne stosowanie duloksetyny (60 mg dwa razy na dobę) nie wpływało istotnie na farmakokinetykę teofiliny, która jest substratem enzymu CYP1A2.¹⁰

Leki metabolizowane przez CYP2D6

Duloksetyna jest umiarkowanym inhibitorem CYP2D6. Po podaniu duloksetyny w dawce 60 mg dwa razy na dobę i pojedynczej dawki dezypraminy (substratu CYP2D6), pole pod krzywą AUC dezypraminy zwiększyło się trzykrotnie. Podobnie, jednoczesne podawanie duloksetyny (40 mg dwa razy na dobę) zwiększa pole pod krzywą AUC tolterodyny (podawanej w dawce 2 mg dwa razy na dobę) w stanie równowagi o 71%, lecz nie wpływa na farmakokinetykę jej aktywnego metabolitu 5-hydroksylowego.¹¹

Należy zachować ostrożność w przypadku jednoczesnego podawania duloksetyny z lekami metabolizowanymi głównie przez CYP2D6, szczególnie gdy mają one wąski indeks terapeutyczny. Do takich leków należą:¹²

• rysperydon
• trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (np. nortryptylina, amitryptylina, imipramina)
• flekainid
• propafenon
• metoprolol

¹³

Doustne środki antykoncepcyjne i inne leki steroidowe

Wyniki badań in vitro wskazują, że duloksetyna nie pobudza katalitycznej aktywności CYP3A. Nie przeprowadzono jednak szczegółowych badań interakcji in vivo, co może być istotne w przypadku jednoczesnego stosowania duloksetyny z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi i innymi lekami steroidowymi.¹⁴

Przeciwzakrzepowe i przeciwpłytkowe produkty lecznicze

Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania duloksetyny i doustnych leków przeciwzakrzepowych lub przeciwpłytkowych, ze względu na zwiększone ryzyko krwawienia wynikającego z interakcji farmakodynamicznej. Ponadto, zgłaszano zwiększenie wartości współczynnika INR (ang. International Normalized Ratio) w przypadku jednoczesnego stosowania u pacjentów duloksetyny i warfaryny.¹⁵

Warto jednak zaznaczyć, że skojarzone stosowanie duloksetyny i warfaryny w ustalonych warunkach, u zdrowych ochotników, podczas klinicznego badania farmakologicznego nie powodowało klinicznie istotnej zmiany współczynnika INR w stosunku do wartości początkowej, ani w farmakokinetyce R- lub S-warfaryny.¹⁶

Wpływ innych produktów leczniczych na duloksetynę

Leki zobojętniające sok żołądkowy i antagoniści receptora histaminowego H₂

Jednoczesne stosowanie duloksetyny z lekami zobojętniającymi zawierającymi glin i magnez lub duloksetyny z famotydyną nie wpływało w sposób istotny na szybkość ani na stopień wchłaniania duloksetyny po doustnym podaniu dawki 40 mg.¹⁷

Substancje zwiększające aktywność CYP1A2

Analizy farmakokinetyczne wykazały, że u osób palących stężenie duloksetyny w osoczu jest prawie o 50% mniejsze niż u osób niepalących. Dzieje się tak, ponieważ składniki dymu tytoniowego zwiększają aktywność CYP1A2, co prowadzi do szybszego metabolizmu duloksetyny.¹⁸

Interakcje z alkoholem

Jednoczesne stosowanie duloksetyny i alkoholu wymaga szczególnej ostrożności. Alkohol, podobnie jak duloksetyna, działa na ośrodkowy układ nerwowy, co może prowadzić do nasilenia działania depresyjnego na OUN i zwiększenia ryzyka wystąpienia działań niepożądanych.¹⁹

Alkohol może potencjalnie nasilać objawy takie jak:²⁰

• senność
• zawroty głowy
• zaburzenia koordynacji ruchowej
• zaburzenia koncentracji
• obniżenie sprawności psychomotorycznej

W trakcie leczenia duloksetyną pacjent powinien unikać spożywania alkoholu lub co najmniej znacząco ograniczyć jego ilość. Łączenie tych substancji może prowadzić do zwiększonego ryzyka wystąpienia wypadków, upadków czy zaburzeń świadomości.²¹

Tabela interakcji duloksetyny

Inne istotne interakcje

Podczas stosowania duloksetyny należy zwrócić szczególną uwagę na jednoczesne podawanie leków, które mogą wchodzić w interakcje z więcej niż jednym mechanizmem. Na przykład, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, takie jak amitryptylina i imipramina, mogą wchodzić w interakcje zarówno jako leki serotoninergiczne, jak i jako substraty CYP2D6.²²

Istotne jest również uwzględnienie faktu, że duloksetyna, jako inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, może nasilać działanie innych leków o podobnym mechanizmie, prowadząc do potencjalnie niebezpiecznych interakcji farmakodynamicznych.²³

W przypadku stosowania duloksetyny u pacjentów leczonych wieloma lekami, konieczna jest dokładna analiza potencjalnych interakcji oraz ścisłe monitorowanie kliniczne, zwłaszcza na początku terapii lub przy zmianach dawkowania.²⁴