faza maniakalna zaburzenia afektywnego dwubiegunowego
Wskazanie

Faza maniakalna zaburzenia afektywnego dwubiegunowego (ChAD) to stan charakteryzujący się patologicznie podwyższonym nastrojem, nadmierną energią i aktywnością, zmniejszoną potrzebą snu oraz przyspieszonym myśleniem. U pacjentów obserwuje się wzmożoną pewność siebie, gadatliwość, rozpraszalność uwagi oraz często nieadekwatnie optymistyczną ocenę własnych możliwości, co może prowadzić do podejmowania ryzykownych decyzji. Epizod maniakalny diagnozuje się, gdy objawy utrzymują się przez co najmniej tydzień lub gdy wymagana jest hospitalizacja.

W leczeniu fazy maniakalnej ChAD stosuje się przede wszystkim leki przeciwpsychotyczne II generacji (atypowe) jako leki pierwszego wyboru. Do najczęściej wykorzystywanych należą: olanzapina (Zyprexa, Zolaxa, Olzapin), kwetiapina (Ketrel, Kventiax, Seroquel), risperidon (Rispolept, Orizon, Risperidon) i aripiprazol (Abilify, Apra, Aripriprazol). W przypadkach o dużym nasileniu objawów stosuje się również stabilizatory nastroju, w szczególności sole litu (Lithium Carbonicum GSK), walproiniany (Depakine, Convulex) oraz karbamazepinę (Amizepin, Neurotop, Tegretol).

Największymi trudnościami w leczeniu fazy maniakalnej są: niska współpraca pacjenta wynikająca z braku krytycyzmu wobec choroby i przekonania o dobrym samopoczuciu, odstawianie leków przez pacjentów po uzyskaniu poprawy (co prowadzi do nawrotów), występowanie działań niepożądanych leków (przyrost masy ciała, zaburzenia metaboliczne, sedacja) oraz konieczność monitorowania stężenia niektórych leków (lit, walproiniany). Dodatkowym wyzwaniem jest ryzyko wywołania zmiany fazy na depresyjną w wyniku zbyt intensywnego leczenia przeciwmaniakalnego.

Istotnym elementem postępowania jest również odpowiednie dawkowanie leków – początkowo stosuje się wyższe dawki w celu szybkiego opanowania objawów, a następnie stopniowo redukuje się dawkę do podtrzymującej. W przypadkach opornych na standardowe leczenie farmakologiczne rozważa się terapię elektrowstrząsową (EW), która wykazuje wysoką skuteczność w stanach maniakalnych, szczególnie z towarzyszącymi objawami psychotycznymi.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl