faza depresyjna w chorobie afektywnej dwubiegunowej
Wskazanie

Faza depresyjna w chorobie afektywnej dwubiegunowej (ChAD) to stan kliniczny charakteryzujący się obniżonym nastrojem, zmniejszoną energią, utratą zainteresowań oraz anhedonią. Pacjenci doświadczają zaburzeń snu (najczęściej nadmiernej senności), zmian apetytu (zazwyczaj zwiększonego), poczucia winy, bezwartościowości oraz mogą mieć myśli samobójcze. W przeciwieństwie do depresji jednobiegunowej, depresja w ChAD często cechuje się większą sennością, zwiększonym apetytem oraz objawami psychomotorycznego spowolnienia.

Leczenie farmakologiczne fazy depresyjnej w ChAD różni się od terapii depresji jednobiegunowej, gdyż wymaga ostrożności w stosowaniu leków przeciwdepresyjnych, które mogą indukować fazę maniakalną. W Polsce stosuje się przede wszystkim leki normotymiczne jak kwetiapina (Ketrel, Bonogren, Ketipinor), lamotrygina (Lamitrin, Lamotrix, Epitrigine), walproiniany (Depakine, Convulex) oraz lit (Lithium Carbonicum). W przypadku ciężkiej depresji można rozważyć ostrożne dołączenie selektywnych inhibitorów wychwytu serotoniny (SSRI) jak sertralina (Zoloft, Asentra, Stimuloton) lub escitalopram (Lexapro, Mozarin, Depralin).

Największą trudnością w leczeniu fazy depresyjnej ChAD jest ryzyko indukcji zmiany fazy na maniakalną lub hipomaniakalną, szczególnie przy stosowaniu leków przeciwdepresyjnych w monoterapii. Istotnym wyzwaniem jest również oporność na leczenie, która występuje u około 30-40% pacjentów. Dodatkowo, leczenie jest skomplikowane przez częste współwystępowanie innych zaburzeń psychicznych i somatycznych. Ważne jest również monitorowanie ryzyka samobójczego, które jest szczególnie wysokie w tej grupie pacjentów, zwłaszcza w okresach przejściowych między fazami.

W terapii fazy depresyjnej ChAD coraz większe znaczenie ma również odpowiednie połączenie farmakoterapii z interwencjami psychoterapeutycznymi (szczególnie terapia poznawczo-behawioralna oraz interpersonalna) oraz psychoedukacją pacjenta i jego rodziny. Istotne jest również prowadzenie regularnego monitorowania nastroju, aby wcześnie wychwycić zmiany stanu psychicznego i zapobiec rozwojowi pełnoobjawowej manii lub depresji.