przeszczepienie wątroby
Wskazanie

Przeszczepienie wątroby (transplantacja wątroby) to zabieg chirurgiczny polegający na zastąpieniu chorej wątroby pacjenta narządem pochodzącym od dawcy. Jest to procedura ratująca życie, wskazana w przypadku schyłkowej niewydolności wątroby, ostrej niewydolności wątroby, niektórych nowotworów wątroby (głównie pierwotnego raka wątrobowokomórkowego) oraz wrodzonych zaburzeń metabolicznych.

Najczęstsze wskazania do przeszczepienia wątroby obejmują marskość wątroby spowodowaną wirusowym zapaleniem wątroby typu B lub C, alkoholową chorobę wątroby, niealkoholową stłuszczeniową chorobę wątroby, choroby autoimmunologiczne wątroby (autoimmunologiczne zapalenie wątroby, pierwotne zapalenie dróg żółciowych, pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych), a także rzadsze schorzenia jak choroba Wilsona czy hemochromatoza.

W okresie okołooperacyjnym stosuje się liczne leki, w tym immunosupresyjne zapobiegające odrzuceniu przeszczepu. W Polsce najczęściej stosowane są: takrolimus (Prograf, Advagraf, Envarsus), cyklosporyna (Sandimmun Neoral), mykofenolan mofetylu (CellCept, Myfortic), syrolimus (Rapamune), ewerolimus (Certican) oraz kortykosteroidy (Encorton, Solu-Medrol). Dodatkowo pacjenci wymagają profilaktyki przeciwinfekcyjnej z użyciem leków jak walgancyklowir (Valcyte), trimetoprim z sulfametoksazolem (Biseptol) oraz nystatyna (Nystatyna GSK).

Największe trudności w leczeniu pacjentów po przeszczepieniu wątroby obejmują powikłania chirurgiczne (krwawienia, zakrzepica naczyń wątrobowych, przeciek żółciowy), odrzucanie przeszczepu, nawrót pierwotnej choroby wątroby, powikłania infekcyjne oraz działania niepożądane leków immunosupresyjnych. Szczególnym wyzwaniem jest utrzymanie równowagi między wystarczającą immunosupresją zapobiegającą odrzuceniu a ryzykiem infekcji i nowotworów związanych z osłabieniem układu odpornościowego. Długoterminowo pacjenci wymagają monitorowania funkcji przeszczepionego narządu, dostosowywania dawek leków immunosupresyjnych oraz regularnego screeningu w kierunku nowotworów i chorób sercowo-naczyniowych.

Pacjenci po przeszczepieniu wątroby wymagają kompleksowej, wielospecjalistycznej opieki przez całe życie. Kluczowe znaczenie ma współpraca pacjenta w zakresie regularnego przyjmowania leków, monitorowania stanu zdrowia i unikania czynników mogących uszkodzić przeszczepiony narząd. Pomimo złożoności leczenia, współczesna medycyna transplantacyjna umożliwia osiągnięcie 5-letniego przeżycia u około 75-85% pacjentów po przeszczepieniu wątroby.