umiarkowana zapalna choroba jelit
Wskazanie
Umiarkowana zapalna choroba jelit (IBD) to przewlekłe schorzenie przewodu pokarmowego, obejmujące głównie chorobę Leśniowskiego-Crohna oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego. W fazie umiarkowanej pacjenci doświadczają nasilonych objawów takich jak biegunka (często z krwią), bóle brzucha, zmęczenie, utrata masy ciała oraz stany zapalne widoczne w badaniach endoskopowych, jednak bez objawów ciężkiego zaostrzenia wymagającego hospitalizacji.
Leczenie umiarkowanej IBD wymaga najczęściej zastosowania silniejszych leków niż w przypadku postaci łagodnej. W Polsce stosuje się preparaty 5-ASA (mesalazyna) w wyższych dawkach, takie jak Pentasa, Salofalk, Asamax czy Mezavant. W przypadku braku odpowiedzi włącza się kortykosteroidy (Encorton, Metypred) na krótkie okresy. Istotną rolę odgrywają leki immunosupresyjne jak azatiopryna (Imuran, Azathioprine VIS), merkaptopuryna (Mercaptopurinum VIS) czy metotreksat (Metex, Ebetrexat).
Przy nieskuteczności terapii konwencjonalnej wprowadza się leki biologiczne, takie jak inhibitory TNF-alfa (Remicade, Remsima, Inflectra, Humira, Hyrimoz, Amgevita), vedolizumab (Entyvio) czy ustekinumab (Stelara). Coraz większą rolę odgrywają także nowe drobnocząsteczkowe inhibitory JAK, jak tofacytynib (Xeljanz) stosowany w wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego.
Największe trudności w leczeniu umiarkowanej IBD obejmują uzyskanie i utrzymanie remisji choroby bez uzależnienia od kortykosteroidów. Wyzwaniem pozostaje również zjawisko utraty odpowiedzi na leki biologiczne w terapii długoterminowej oraz występowanie działań niepożądanych terapii immunosupresyjnej, w tym zwiększonego ryzyka infekcji. Istotnym problemem jest także odpowiednie monitorowanie aktywności choroby, gdyż subkliniczny stan zapalny może prowadzić do powikłań, takich jak zwężenia jelit, przetoki czy zwiększone ryzyko raka jelita grubego. Indywidualizacja terapii oraz regularna ocena jej skuteczności stanowią klucz do efektywnego leczenia.