ciężka zapalna choroba jelit
Wskazanie
Ciężka zapalna choroba jelit (IBD) to grupa przewlekłych stanów zapalnych przewodu pokarmowego, których głównymi postaciami są choroba Leśniowskiego-Crohna oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Choroba charakteryzuje się nawracającymi epizodami zaostrzeń i remisji, które mogą prowadzić do znacznego upośledzenia funkcji jelit, niedożywienia i poważnych powikłań, takich jak zwężenia, przetoki czy zwiększone ryzyko rozwoju raka jelita grubego.
W leczeniu ciężkiej postaci IBD stosuje się wielokierunkowe podejście terapeutyczne. Spośród preparatów dostępnych w Polsce, w pierwszej linii często wykorzystuje się glikokortykosteroidy (Encorton, Metypred, Solu-Medrol) do opanowania ostrego stanu zapalnego. Preparaty 5-ASA (Pentasa, Salofalk, Asamax) są podstawą leczenia wrzodziejącego zapalenia jelita grubego. W terapii immunosupresyjnej stosuje się azatioprynę (Imuran, Azathioprine VIS), merkaptopurynę (Mercaptopurinum VIS) oraz metotreksat (Metex, Ebetrexat).
W przypadkach opornych na leczenie konwencjonalne, wykorzystuje się leki biologiczne, takie jak inhibitory TNF-alfa (Remicade, Remsima, Inflectra – infliksymab; Humira, Hyrimoz – adalimumab; Simponi – golimumab), inhibitory interleukiny (Stelara – ustekinumab; Entyvio – wedolizumab) oraz inhibitory JAK (Xeljanz – tofacytynib). W najcięższych przypadkach może być konieczne leczenie operacyjne.
Największe trudności w leczeniu ciężkiej IBD obejmują nieprzewidywalny przebieg choroby i odpowiedź na leczenie, rozwój lekooporności oraz liczne działania niepożądane terapii. Szczególnie problematyczne jest leczenie pacjentów z wieloma zaostrzeniami, przetokami i powikłaniami pozajelitowymi. Wyzwaniem pozostaje również zapobieganie nawrotom po osiągnięciu remisji oraz minimalizacja ryzyka powikłań długotrwałej terapii immunosupresyjnej, w tym zwiększonej podatności na infekcje i nowotwory. Istotnym aspektem jest także indywidualizacja leczenia i równoczesne zarządzanie problemami psychologicznymi pacjentów zmagających się z przewlekłą, wyniszczającą chorobą.