Leki zawierające w składzie
azatiopryna

Azatiopryna to lek immunosupresyjny z grupy antymetabolitów, który działa poprzez hamowanie syntezy puryn niezbędnych do produkcji DNA i RNA. Po podaniu ulega przekształceniu w 6-merkaptopurynę, a następnie w aktywne metabolity, które zakłócają proliferację limfocytów T i B, hamując odpowiedź immunologiczną organizmu.

Azatiopryna znajduje zastosowanie w leczeniu chorób autoimmunologicznych, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty układowy, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, zapalne choroby jelit (choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego), a także w zapobieganiu odrzucaniu przeszczepów narządów. W Polsce dostępna jest pod nazwami handlowymi: Imuran i Azathioprine VIS.

Główną zaletą azatiopryny jest jej skuteczność w osiąganiu i utrzymywaniu remisji w chorobach autoimmunologicznych przy stosunkowo niskich kosztach terapii. Lek umożliwia redukcję dawek kortykosteroidów, co zmniejsza ryzyko działań niepożądanych związanych z ich długotrwałym stosowaniem. Ponadto, w porównaniu z nowszymi lekami biologicznymi, azatiopryna ma wieloletnie doświadczenie kliniczne i dobrze poznany profil bezpieczeństwa.

Stosowanie azatiopryny wiąże się jednak z ryzykiem poważnych działań niepożądanych. Najważniejsze zagrożenia obejmują mielosupresję (spadek liczby białych krwinek, płytek krwi i erytrocytów), zwiększone ryzyko infekcji, hepatotoksyczność oraz zwiększone ryzyko rozwoju nowotworów, szczególnie chłoniaków i nowotworów skóry. Pacjenci przyjmujący azatioprynę wymagają regularnego monitorowania morfologii krwi i parametrów wątrobowych. Przed rozpoczęciem leczenia zaleca się wykonanie badania aktywności enzymu TPMT (tiopurynometylotransferazy), ponieważ u osób z niedoborem tego enzymu ryzyko mielosupresji jest znacznie wyższe.