Przedawkowanie
Wyciąg z sosny zwyczajnej

Produkt leczniczy Dexapini w postaci syropu zawiera 426 mg wyciągu płynnego z pędów sosny zwyczajnej (Pinus sylvestris L.) na 5 ml, ekstrakt ten jest rozpuszczony w 90% etanolu (V/V). Dodatkowo preparat zawiera 6,5 mg dekstrometorfanu bromowodorku oraz 65 mg nalewki z owocu kopru włoskiego na 5 ml. Profil bezpieczeństwa leku jest głównie determinowany przez obecność dekstrometorfanu, którego przedawkowanie może prowadzić do objawów ze strony układu nerwowego (dystonia, splątanie, ataksja), pokarmowego (nudności, wymioty) oraz sercowo-naczyniowego (tachykardia, wydłużenie QTc). W ciężkich przypadkach obserwuje się psychozę toksyczną, śpiączkę, depresję oddechową i drgawki, co wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Warto podkreślić, że preparat zawiera do 7% (m/v) etanolu oraz 4 g sacharozy na 5 ml, co ma znaczenie kliniczne u pacjentów z chorobami metabolicznymi lub wątrobowymi.

Przedawkowanie substancji wyciąg z sosny zwyczajnej

Wyciąg z sosny zwyczajnej (Pinus sylvestris L., turiones) jest jednym z trzech głównych składników aktywnych produktu leczniczego Dexapini w postaci syropu. Lek ten zawiera w 5 ml: 426 mg wyciągu płynnego z pędów sosny (DER 1:1,6), przy czym rozpuszczalnikiem ekstrakcyjnym jest etanol 90% (V/V). Pozostałe substancje czynne to dekstrometorfanu bromowodorek (6,5 mg/5 ml) oraz nalewka z owocu kopru włoskiego (65 mg/5 ml).1

Ryzyko przedawkowania wyciągu z sosny

W dostępnej dokumentacji produktu leczniczego Dexapini brak jest szczegółowych danych dotyczących bezpośredniego wpływu przedawkowania samego wyciągu z sosny zwyczajnej. Jednakże, należy zwrócić uwagę, że produkt Dexapini zawiera do 7% (m/v) etanolu oraz dekstrometorfanu bromowodorek, którego przedawkowanie może prowadzić do szeregu poważnych skutków ubocznych.2

Objawy przedawkowania produktu zawierającego wyciąg z sosny zwyczajnej

Należy zauważyć, że profil bezpieczeństwa produktu Dexapini, zawierającego znaczną ilość wyciągu z sosny zwyczajnej (426 mg/5 ml), jest determinowany głównie przez zawartość dekstrometorfanu bromowodorku. Produkt ten charakteryzuje się niską toksycznością, jednak należy pamiętać, że objawy przedawkowania mogą ulec znacznemu nasileniu w przypadku jednoczesnego spożycia alkoholu i/lub przyjęcia leków psychotropowych.3

Objawy kliniczne przedawkowania

Przedawkowanie produktu zawierającego wyciąg z sosny zwyczajnej w połączeniu z dekstrometorfanem może manifestować się szerokim spektrum objawów obejmujących zaburzenia ze strony układu nerwowego, pokarmowego oraz sercowo-naczyniowego. Obserwuje się zarówno objawy przedmiotowe jak i podmiotowe.4

Objawy przedawkowania Opis objawu Uwagi kliniczne
Objawy ze strony układu pokarmowego Nudności, wymioty Występują jako wczesne objawy przedawkowania
Objawy ze strony układu nerwowego Dystonia, pobudzenie, splątanie, senność, osłupienie, oczopląs, ataksja, zwiększona pobudliwość Mogą wystąpić już przy umiarkowanym przedawkowaniu
Objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego Kardiotoksyczność (tachykardia, nieprawidłowe EKG z wydłużeniem odstępu QTc) Wymaga monitorowania funkcji serca
Objawy psychiatryczne Psychoza toksyczna z omamami wzrokowymi Może wymagać interwencji psychiatrycznej
Objawy ciężkiego przedawkowania Śpiączka, depresja oddechowa, drgawki Wymagają natychmiastowej interwencji medycznej

5

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Procedura postępowania w przypadku przedawkowania produktu zawierającego wyciąg z sosny zwyczajnej i dekstrometorfanu bromowodorek wymaga systematycznego podejścia terapeutycznego, zależnego od czasu, jaki upłynął od przyjęcia leku oraz stanu klinicznego pacjenta.6

Postępowanie u pacjentów bezobjawowych

U pacjentów bezobjawowych, którzy przyjęli zwiększoną dawkę produktu w ciągu ostatniej godziny, zaleca się podanie węgla aktywnego w celu zmniejszenia wchłaniania substancji czynnych z przewodu pokarmowego.7

Postępowanie u pacjentów z objawami klinicznymi

W przypadku pacjentów z objawami uspokojenia lub śpiączki należy rozważyć zastosowanie naloksonu w dawkach standardowo stosowanych w leczeniu przedawkowania opioidów. Jeśli u pacjenta wystąpią drgawki, zaleca się zastosowanie benzodiazepin. W przypadku wystąpienia hipertermii wynikającej z zespołu serotoninowego należy zastosować benzodiazepiny oraz zewnętrzne metody ochładzania organizmu.8

Dawkowanie naloksonu u dzieci

W przypadku przedawkowania u dzieci, skutecznym antidotum jest nalokson stosowany w dawce 0,01 mg/kg masy ciała. Wielokrotnie potwierdzono skuteczność takiego schematu dawkowania w leczeniu przedawkowania dekstrometorfanu bromowodorku w populacji pediatrycznej.9

Czynniki zwiększające ryzyko przedawkowania

Należy podkreślić, że ryzyko wystąpienia objawów przedawkowania produktu Dexapini zawierającego wyciąg z sosny zwyczajnej jest szczególnie wysokie w przypadku jednoczesnego spożycia alkoholu i/lub stosowania leków psychotropowych. Te substancje mogą znacząco nasilać toksyczne działanie składników preparatu.10

Warto również zaznaczyć, że produkt Dexapini zawiera znaczną ilość sacharozy (4 g w 5 ml syropu) oraz do 7% (m/v) etanolu, co może mieć dodatkowe znaczenie kliniczne w przypadku przedawkowania, szczególnie u pacjentów z cukrzycą czy chorobami wątroby.11

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl