świetlik lekarski
Świetlik lekarski (Euphrasia officinalis) to roślina jednoroczna z rodziny zarazowatych (Orobanchaceae), tradycyjnie stosowana w ziołolecznictwie. W medycynie wykorzystywane są nadziemne części rośliny, zawierające glikozydy irydoidowe, flawonoidy, garbniki oraz kwasy fenolowe, które wykazują działanie przeciwzapalne, ściągające i antyseptyczne.
Preparaty ze świetlika lekarskiego znajdują zastosowanie głównie w okulistyce. Stosowane są w leczeniu nieżytów spojówek, stanów zapalnych powiek oraz w łagodzeniu objawów zmęczenia oczu. Wyciągi z tej rośliny pomagają również przy nadwrażliwości oczu na światło, wiatr czy kurz.
W praktyce klinicznej świetlik lekarski jest składnikiem kropli do oczu, maści oraz kompresów o działaniu łagodzącym. Badania wskazują na jego potencjał w redukcji objawów suchego oka oraz w leczeniu łagodnych stanów zapalnych powierzchni oka. Warto jednak podkreślić, że stosowanie preparatów ze świetlika powinno być konsultowane z lekarzem okulistą, szczególnie w przypadku utrzymujących się dolegliwości.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Oculosan (0,05 mg + 0,2 mg)/ml
Oculosan to okulistyczny roztwór w postaci kropli do oczu, zawierający dwie substancje czynne: siarczan cynku w stężeniu 0,2 mg/ml oraz azotan nafazoliny w stężeniu 0,05 mg/ml. Preparat zawiera również składniki pomocnicze, takie jak benzoksoniowy chlorek (konserwant), ekstrakty roślinne (woda z oczaru, nalewka ze świetlika lekarskiego), etanol 95%, olejki aromatyczne (kwiatu pomarańczy i lawendowy), chlorek sodu i wodorotlenek sodu jako regulatory toniczności i pH oraz wodę do wstrzykiwań jako rozpuszczalnik. Produkt jest dostępny w opakowaniu 10 ml z kroplomierzem wykonanym z LDPE, z okresem ważności 2 lata od daty produkcji oraz 28 dni po otwarciu, przy przechowywaniu w temperaturze poniżej 25°C.
azotan nafazoliny, chlorek benzoksoniowy, chlorek sodu, etanol, krople do oczu, kroplomierz, niezgodność farmaceutyczna, okres ważności leku, olejek lawendowy, olejek pomarańczowy, polietylen, postać farmaceutyczna, preparat okulistyczny, siarczan cynku, świetlik lekarski, woda do wstrzykiwań, wodorotlenek sodu - Leksykon substancji czynnych
Euphrasia officinalis – Przedawkowanie
Euphrasia officinalis, obecna w produkcie leczniczym Homeoptic w homeopatycznym rozcieńczeniu 3 DH (1,00 g substancji czynnej na 100 g roztworu), charakteryzuje się bardzo niskim ryzykiem toksyczności. W dostępnej dokumentacji klinicznej nie odnotowano żadnych przypadków przedawkowania tej substancji, co potwierdza jej wysoki profil bezpieczeństwa. Niska zawartość substancji czynnej w preparacie homeopatycznym znacząco ogranicza możliwość wystąpienia działań niepożądanych związanych z nadmiernym stosowaniem świetlika lekarskiego w formie kropli do oczu.
- Leksykon substancji czynnych
Euphrasia officinalis – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Substancja Euphrasia officinalis, stosowana w preparacie homeopatycznym Homeoptic w stężeniu 3 DH (1,00 g w 100 g kropli), nie posiada udokumentowanych danych dotyczących wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn. Charakterystyka produktu leczniczego nie wskazuje na zaburzenia psychomotoryczne związane z jego stosowaniem. Preparat zawiera również inne składniki homeopatyczne (Cineraria maritima 5 CH, Calendula officinalis 3 DH, Kalium muriaticum 5 CH, Calcarea fluorica 5 CH, Magnesia carbonica 5 CH, Silicea 5 CH), które również nie wykazują wpływu na sprawność psychomotoryczną. Mimo braku danych, ze względu na miejscowe stosowanie kropli do oczu, możliwe jest wystąpienie przejściowych zaburzeń widzenia, które mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów.
aplikacja kropli do oczu, Calcarea fluorica, calendula officinalis, charakterystyka produktu leczniczego, Cineraria maritima, Euphrasia officinalis, Homeoptic, Kalium muriaticum, krople do oczu, Magnesia carbonica, preparat okulistyczny, rozcieńczenie homeopatyczne, Silicea, świetlik lekarski, zaburzenie widzenia - Leksykon substancji czynnych
Euphrasia officinalis – Interakcje
Substancja czynna Euphrasia officinalis w rozcieńczeniu homeopatycznym 3 DH (1,00 g/100 g) stosowana w preparacie Homeoptic w kroplach do oczu nie wykazuje istotnych interakcji farmakologicznych z innymi lekami okulistycznymi (krople, maści, żele), lekami systemowymi (doustnymi i parenteralnymi), alkoholem, soczewkami kontaktowymi, kosmetykami okulistycznymi, preparatami ziołowymi ani suplementami diety. Brak jest również interakcji pomiędzy Euphrasia officinalis 3 DH a innymi składnikami homeopatycznymi zawartymi w Homeoptic, takimi jak Cineraria maritima 5 CH, Calendula officinalis 3 DH, Kalium muriaticum 5 CH, Calcarea fluorica 5 CH, Magnesia carbonica 5 CH oraz Silicea 5 CH. Dane kliniczne i charakterystyka produktu nie wskazują na konieczność modyfikacji dawkowania ani ograniczeń w jednoczesnym stosowaniu z innymi preparatami okulistycznymi lub systemowymi.
Calcarea fluorica, calendula officinalis, Cineraria maritima, Euphrasia officinalis, interakcje lekowe, interakcje z pokarmami, Kalium muriaticum, krople do oczu, leki okulistyczne, Magnesia carbonica, maści do oczu, preparaty ziołowe, rozcieńczenie homeopatyczne, Silicea, składniki homeopatyczne, soczewki kontaktowe, suplementy diety, świetlik lekarski - Leksykon substancji czynnych
Euphrasia officinalis – Dawkowanie i sposób podawania
Euphrasia officinalis, obecna w preparacie Homeoptic w rozcieńczeniu homeopatycznym 3 DH (1,00 g/100 g kropli), stosowana jest w leczeniu dolegliwości ocznych. Zalecane dawkowanie dla dorosłych, młodzieży oraz dzieci powyżej 6 roku życia to 1-2 krople do worka spojówkowego, podawane 2-4 razy dziennie, co daje maksymalnie 8 kropli na dobę. U dzieci poniżej 6 lat stosowanie wymaga wcześniejszej konsultacji lekarskiej w celu ustalenia przyczyny objawów. Preparat nie powinien być stosowany dłużej niż kilka dni; brak poprawy wymaga ponownej oceny okulistycznej. Homeoptic jest bezpieczny dla użytkowników soczewek kontaktowych, gdyż nie zawiera konserwantów i nie wymaga zdejmowania soczewek przed aplikacją.
choroba współistniejąca, diagnostyka specjalistyczna, dolegliwość oczna, konsultacja lekarska, krople do oczu, minims, podanie okulistyczne, pojemnik jednodawkowy, rozcieńczenie homeopatyczne, saszetka ochronna, soczewka kontaktowa, środek konserwujący, stan okulistyczny, świetlik lekarski, szkło kontaktowe, worek spojówkowy, wywiad medyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Oculosan (0,05 mg + 0,2 mg)/ml
Oculosan to krople do oczu zawierające siarczan cynku (0,2 mg/ml) oraz azotan nafazoliny (0,05 mg/ml), które działają synergistycznie w celu łagodzenia objawów podrażnienia oczu. Siarczan cynku wykazuje działanie ściągające i lekko antyseptyczne, co pomaga w obkurczeniu tkanek i redukcji nadmiernego łzawienia oraz zwalczaniu drobnych infekcji powierzchni oka. Azotan nafazoliny, jako sympatykomimetyk, powoduje zwężenie naczyń krwionośnych poprzez stymulację receptorów adrenergicznych, co skutkuje zmniejszeniem przekrwienia i obrzęku spojówek, przynosząc ulgę w stanach zapalnych i podrażnieniach.
azotan nafazoliny, działanie przeciwzapalne, działanie ściągające, krople do oczu, lek oftalmologiczny, lek zmniejszający przekrwienie, mięsień gładki, obkurczenie naczyń krwionośnych, Oculosan, oczar, podrażnienie oka, przekrwienie spojówki, receptor adrenergiczny, siarczan cynku, świetlik lekarski, sympatykomimetyk, właściwości antyseptyczne, zaczerwienienie oka, zapalenie spojówek - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Homeoptic –
Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania kropli do oczu Homeoptic jest nadwrażliwość na którykolwiek ze składników aktywnych lub substancji pomocniczych. Preparat zawiera w 100 g: Cineraria maritima 5 CH (1,50 g), Euphrasia officinalis 3 DH (1,00 g), Calendula officinalis 3 DH (0,25 g), Kalium muriaticum 5 CH (0,25 g), Calcarea fluorica 5 CH (0,25 g), Magnesia carbonica 5 CH (0,25 g) oraz Silicea 5 CH (0,25 g). Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergologicznego, zwłaszcza u pacjentów z historią reakcji alergicznych na preparaty homeopatyczne zawierające wymienione substancje. Należy poinformować pacjenta o konieczności natychmiastowego zaprzestania stosowania leku w przypadku wystąpienia objawów nadwrażliwości, takich jak zaczerwienienie spojówek, świąd, pieczenie, obrzęk powiek, nadmierne łzawienie, pogorszenie ostrości widzenia czy reakcje skórne wokół oczu.
Calcarea fluorica, calendula officinalis, chlorek potasu, Cineraria maritima, dolegliwość oczna, Euphrasia officinalis, fluorek wapnia, Kalium muriaticum, krople do oczu, krzemionka, leczenie objawowe, Magnesia carbonica, nadmierne łzawienie, nadwrażliwość, nagietek lekarski, obrzęk powiek, ostrość widzenia, preparat homeopatyczny, reakcja alergiczna, reakcja skórna, Silicea, świąd oczu, świetlik lekarski, węglan magnezu, właściwości przeciwzapalne, zaczerwienienie spojówek - Leksykon substancji czynnych
Euphrasia officinalis – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Aktualne dane kliniczne dotyczące wpływu Euphrasia officinalis, zawartej w preparacie Homeoptic (3 DH), na płodność, ciążę oraz laktację są niewystarczające. Brak jest kontrolowanych badań oceniających potencjalne działanie tej substancji na funkcje rozrodcze u kobiet i mężczyzn oraz jej bezpieczeństwo w okresie ciąży, w tym ryzyko teratogenności, embriotoksyczności i fetotoksyczności. Również nie dysponujemy informacjami na temat przenikania Euphrasia officinalis do mleka matki i wpływu na karmione piersią niemowlęta. Preparat Homeoptic zawiera ponadto inne składniki aktywne (Cineraria maritima 5 CH, Calendula officinalis 3 DH, Kalium muriaticum 5 CH, Calcarea fluorica 5 CH, Magnesia carbonica 5 CH, Silicea 5 CH), co wymaga kompleksowej oceny potencjalnych interakcji i bezpieczeństwa stosowania.
Calcarea fluorica, calendula officinalis, ciąża, Cineraria maritima, działanie embriotoksyczne, działanie fetotoksyczne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, Euphrasia officinalis, funkcja rozrodcza, Homeoptic, interakcja lekowa, Kalium muriaticum, karmienie piersią, laktacja, Magnesia carbonica, płodność kobieca, preparat złożony, profil bezpieczeństwa, przenikanie do mleka, Silicea, świetlik lekarski - Leksykon substancji czynnych
Nafazolina azotan – Właściwości farmakodynamiczne
Nafazolina azotan, będąca sympatykomimetykiem i agonistą receptorów α-adrenergicznych, działa poprzez bezpośrednie pobudzenie receptorów w mięśniach gładkich naczyń krwionośnych, wywołując wazokonstrykcję. Mechanizm ten prowadzi do zmniejszenia przekrwienia i obrzęku spojówki, co jest kluczowe w terapii stanów zapalnych oczu charakteryzujących się zaczerwienieniem i obrzękiem. W preparacie Oculosan, nafazolina azotan występuje w stężeniu 0,05 mg/ml, co zapewnia optymalną skuteczność terapeutyczną przy minimalizacji działań niepożądanych. Dodatkowo, obecność siarczanu cynku (0,2 mg/ml) wzmacnia działanie ściągające i antyseptyczne, co wspiera kompleksowe leczenie stanów zapalnych i podrażnień oczu.
agonista receptorów alfa-adrenergicznych, działanie antyseptyczne, działanie niepożądane, działanie przeciwzapalne, działanie ściągające, lek zmniejszający przekrwienie, nafazolina, nafazolina azotan, obrzęk oka, obrzęk spojówki, oczar, podrażnienie oka, przekrwienie spojówki, stan zapalny oka, świetlik lekarski, sympatykomimetyk, wazokonstrykcja, właściwości przeciwzapalne, właściwości wazokonstrykcyjne, zapalenie przedniego odcinka oka - Leksykon substancji czynnych
Euphrasia officinalis – Przeciwwskazania stosowania
Euphrasia officinalis, stosowana w preparatach homeopatycznych okulistycznych takich jak Homeoptic (zawierający świetlik lekarski w stężeniu 3 DH), jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na tę substancję. Przeciwwskazania obejmują również nadwrażliwość na pozostałe składniki czynne preparatu, w tym Cineraria maritima 5 CH, Calendula officinalis 3 DH, Kalium muriaticum 5 CH, Calcarea fluorica 5 CH, Magnesia carbonica 5 CH oraz Silicea 5 CH. Ponadto, należy uwzględnić możliwość reakcji alergicznych na substancje pomocnicze, których skład powinien być dokładnie sprawdzony przed rozpoczęciem terapii. Wywiad alergologiczny jest kluczowy w kwalifikacji pacjenta do leczenia tymi preparatami.
bakteryjne zapalenie spojówek, charakterystyka produktu leczniczego, chlorek potasu, Cineraria maritima, fluorek wapnia, interwencja chirurgiczna, krzemionka, lek okulistyczny, nadwrażliwość na substancje, nagietek lekarski, okulistyka, preparat homeopatyczny, substancja pomocnicza, świetlik lekarski, uszkodzenie strukturalne oka, węglan magnezu, wywiad alergologiczny, zapalenie rogówki - Leksykon substancji czynnych
Cynk siarczan – Właściwości farmakodynamiczne
Siarczan cynku w stężeniu 0,2 mg/ml, obecny w preparacie Oculosan, wykazuje działanie ściągające poprzez wytrącanie białek powierzchniowych, co prowadzi do tworzenia ochronnej warstwy na spojówce i rogówce oraz zmniejszenia przepuszczalności naczyń krwionośnych i ograniczenia wysięku zapalnego. Dodatkowo, siarczan cynku posiada lekkie właściwości antyseptyczne, co sprzyja ograniczeniu namnażania drobnoustrojów na powierzchni gałki ocznej, wspomagając profilaktykę i leczenie łagodnych infekcji powierzchniowych. Preparat zawiera również azotan nafazoliny (0,05 mg/ml), sympatykomimetyk działający jako agonista receptorów α-adrenergicznych, który powoduje obkurczenie naczyń krwionośnych i redukcję obrzęku oraz podrażnienia spojówki poprzez bezpośrednie wiązanie receptorów w mięśniach gładkich naczyń. Oculosan klasyfikowany jest w grupie leków oftalmologicznych zmniejszających przekrwienie (kod ATC: S01 GA51).
azotan nafazoliny, działanie przeciwobrzękowe, działanie przeciwzapalne, działanie ściągające, działanie terapeutyczne, efekt przeciwzapalny, lek oftalmologiczny, obrzęk spojówki, oczar, przekrwienie spojówki, receptor α-adrenergiczny, siarczan cynku, spojówka i rogówka, świetlik lekarski, sympatykomimetyk, właściwości antyseptyczne, wyciąg roślinny, wysięk zapalny, zwężenie naczyń krwionośnych - Leksykon substancji czynnych
Euphrasia officinalis – Wskazania do stosowania
Euphrasia officinalis w postaci homeopatycznej 3 DH, stosowana w preparatach okulistycznych takich jak Homeoptic (1,00 g/100 g roztworu kropli do oczu), wykazuje działanie łagodzące i przeciwzapalne na spojówki. Substancja ta jest wskazana w leczeniu podrażnień spojówek oraz zmęczenia oczu, szczególnie w kontekście ekspozycji na czynniki środowiskowe (dym papierosowy, suche powietrze, chlorowana woda basenowa, woda morska) oraz przeciążenia wzrokowego (długotrwała praca przy monitorach, intensywne czytanie). Preparaty z Euphrasia officinalis działają miejscowo, zapewniając szybkie złagodzenie objawów zespołu suchego oka i dyskomfortu związanego z nadmiernym wysiłkiem wzrokowym.
chlorek potasu, Cineraria maritima, działanie przeciwzapalne, ekspozycja na światło, fluorek wapnia, krople do oczu, krzemionka, nagietek lekarski, pieczenie oczu, podrażnienie oczu, podrażnienie powierzchni oka, podrażnienie spojówek, preparat okulistyczny, promieniowanie ekranów, świetlik lekarski, węglan magnezu, zanieczyszczenie powietrza, zespół suchego oka, zespół widzenia komputerowego, zmęczenie oczu, zmęczenie wzroku - Leksykon substancji czynnych
Euphrasia officinalis – Działania niepożądane
Euphrasia officinalis, obecna w produkcie leczniczym Homeoptic w rozcieńczeniu homeopatycznym 3 DH (1,00 g/100 g roztworu), jest jednym z siedmiu składników homeopatycznych stosowanych w kroplach do oczu. W skład preparatu wchodzą również Cineraria maritima 5 CH, Calendula officinalis 3 DH, Kalium muriaticum 5 CH, Calcarea fluorica 5 CH, Magnesia carbonica 5 CH oraz Silicea 5 CH. Dotychczasowe dane kliniczne oraz monitoring po wprowadzeniu produktu na rynek nie wykazały występowania działań niepożądanych związanych ze stosowaniem Euphrasia officinalis w tej formie, co wskazuje na korzystny profil bezpieczeństwa preparatu Homeoptic w zastosowaniach okulistycznych.
Calcarea fluorica, calendula officinalis, charakterystyka produktu leczniczego, Cineraria maritima, departament monitorowania, działanie niepożądane, Euphrasia officinalis, Homeoptic, Kalium muriaticum, krople do oczu, Magnesia carbonica, monitorowanie bezpieczeństwa, monitorowanie porejestracyjne, preparat homeopatyczny, profil bezpieczeństwa, rozcieńczenie homeopatyczne, Silicea, składniki homeopatyczne, świetlik lekarski, związek przyczynowo-skutkowy - Leksykon substancji czynnych
Euphrasia officinalis – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Substancja lecznicza Euphrasia officinalis (świetlik lekarski) w stężeniu homeopatycznym 3 DH, obecna w kroplach do oczu Homeoptic w ilości 1,00 g na 100 g roztworu, nie wykazuje specyficznych ostrzeżeń ani środków ostrożności w dokumentacji medycznej. Preparat zawiera również inne składniki homeopatyczne, takie jak Cineraria maritima 5 CH, Calendula officinalis 3 DH, Kalium muriaticum 5 CH, Calcarea fluorica 5 CH, Magnesia carbonica 5 CH oraz Silicea 5 CH, które razem tworzą kompleks o potencjalnym działaniu okulistycznym. Brak dedykowanych przeciwwskazań sugeruje, że Euphrasia officinalis w tym rozcieńczeniu jest bezpieczny do stosowania w terapii okulistycznej.
- Leksykon substancji czynnych
Euphrasia officinalis – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Euphrasia officinalis, będąca jedną z substancji czynnych preparatu Homeoptic w rozcieńczeniu 3 DH (1,00 g na 100 g kropli do oczu), nie posiada kompleksowych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania w formie homeopatycznej. W Charakterystyce Produktu Leczniczego (ChPL) brak jest wyników standardowych badań toksykologicznych, takich jak toksyczność ostra i przewlekła, genotoksyczność, potencjał rakotwórczy, toksyczność reprodukcyjna i rozwojowa oraz badania farmakologiczne dotyczące bezpieczeństwa. Preparat zawiera również inne składniki homeopatyczne, m.in. Cineraria maritima 5 CH (1,50 g), Calendula officinalis 3 DH (0,25 g), Kalium muriaticum 5 CH (0,25 g), Calcarea fluorica 5 CH (0,25 g), Magnesia carbonica 5 CH (0,25 g) oraz Silicea 5 CH (0,25 g). Ze względu na rozcieńczenie 3 DH, odpowiadające rozcieńczeniu wyjściowej substancji o czynnik 10³, ryzyko toksyczności teoretycznie jest niższe niż w preparatach konwencjonalnych. Wobec braku danych przedklinicznych ocena bezpieczeństwa Euphrasia officinalis w Homeoptic powinna opierać się na monitorowaniu bezpieczeństwa po wprowadzeniu do obrotu oraz na wieloletnim doświadczeniu klinicznym. W praktyce klinicznej konieczne jest zatem uwzględnienie tych ograniczeń w ocenie ryzyka i korzyści stosowania preparatu u pacjentów.
badanie farmakologiczne, badanie toksykologiczne, charakterystyka produktu leczniczego, chlorek potasu, Cineraria maritima, doświadczenie kliniczne, fluorek wapnia, genotoksyczność, krople do oczu, krzemionka, monitorowanie bezpieczeństwa, nagietek lekarski, potencjał rakotwórczy, preparat Homeoptic, rozcieńczenie homeopatyczne, składnik homeopatyczny, świetlik lekarski, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, węglan magnezu - Leksykon substancji czynnych
Euphrasia officinalis – Właściwości farmakodynamiczne
Euphrasia officinalis, występująca w preparacie Homeoptic w rozcieńczeniu homeopatycznym 3 DH (1,00 g w 100 g kropli do oczu), jest jedną z głównych substancji czynnych tego produktu. Roślina ta, należąca do rodziny Scrophulariaceae, zawiera liczne związki bioaktywne, jednak w dokumentacji produktu brak jest szczegółowych danych dotyczących jej składu chemicznego oraz farmakodynamiki. Charakterystyka Produktu Leczniczego Homeoptic jednoznacznie wskazuje na brak klinicznych dowodów potwierdzających mechanizm działania Euphrasia officinalis w tym rozcieńczeniu, co oznacza, że jej wpływ na tkanki oka oraz molekularne i komórkowe mechanizmy pozostają nieudokumentowane zgodnie ze standardami medycyny opartej na dowodach.
Preparat Homeoptic zawiera Euphrasia officinalis w połączeniu z innymi substancjami homeopatycznymi, takimi jak Cineraria maritima 5 CH, Calendula officinalis 3 DH, Kalium muriaticum 5 CH, Calcarea fluorica 5 CH, Magnesia carbonica 5 CH oraz Silicea 5 CH, jednak brak jest danych dotyczących potencjalnych interakcji farmakodynamicznych między tymi składnikami. W świetle dostępnej dokumentacji konieczne są dalsze badania kliniczne i farmakodynamiczne, które pozwoliłyby na potwierdzenie postulowanych mechanizmów działania Euphrasia officinalis w rozcieńczeniu 3 DH stosowanym w kroplach do oczu, co jest niezbędne do rzetelnej oceny jej skuteczności i bezpieczeństwa w praktyce klinicznej.
Calcarea fluorica, Cineraria maritima, działanie terapeutyczne, interakcja farmakodynamiczna, Kalium muriaticum, krople do oczu, Magnesia carbonica, mechanizm działania, medycyna oparta na dowodach, nagietek lekarski, preparat okulistyczny, produkt homeopatyczny, rozcieńczenie homeopatyczne, Silicea, świetlik lekarski, tkanka, tkanka oka, trędownikowate, właściwości farmakodynamiczne, związek bioaktywny