Działania niepożądane
Wyciąg z sosny zwyczajnej

Wyciąg z sosny zwyczajnej (Pinus sylvestris L., turiones) stanowi aktywny składnik preparatu Dexapini w dawce 426 mg/5 ml syropu, pozyskiwany metodą ekstrakcji 90% etanolem (DER 1:1,6). Terapia tym preparatem wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, które obejmują reakcje alergiczne (częstość nieznana) manifestujące się pokrzywką, obrzękiem, skurczem oskrzeli i potencjalnym wstrząsem anafilaktycznym. Zaburzenia psychiczne, takie jak pobudzenie i splątanie, również występują z nieokreśloną częstością. W obrębie układu nerwowego obserwuje się rzadko senność (≥1/10 000 do <1/1 000), a także zawroty głowy i drgawki o nieznanej częstości, z możliwością poważnych powikłań neurologicznych. Szczególnie niebezpieczna jest depresja oddechowa, wymagająca natychmiastowej interwencji medycznej. Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak wymioty, nudności i biegunka, oraz wysypka skórna o różnym nasileniu również mogą wystąpić, jednak ich częstość nie została precyzyjnie określona.

Działania niepożądane wyciągu z sosny zwyczajnej

Wyciąg z sosny zwyczajnej (Pinus sylvestris L., turiones) jest jednym z głównych składników aktywnych w produkcie leczniczym Dexapini, gdzie występuje w ilości 426 mg w 5 ml syropu. Substancja ta, pozyskiwana z pędów sosny w postaci suchej, jest ekstrahowana przy użyciu 90% etanolu (V/V) w stosunku surowiec:produkt końcowy 1:1,6 (DER). 1

Profil bezpieczeństwa stosowania

Podczas terapii z wykorzystaniem wyciągu z sosny zwyczajnej, znajdującego się w preparacie Dexapini, mogą wystąpić różne działania niepożądane, których częstość i nasilenie zależą od indywidualnych predyspozycji pacjenta, dawkowania oraz czasu trwania terapii. Działania niepożądane są klasyfikowane według systemów i narządów zgodnie z terminologią MedDRA, z określeniem częstości występowania. 2

Zagrożenia związane z układem immunologicznym

Jednym z istotnych zagrożeń związanych ze stosowaniem wyciągu z sosny zwyczajnej są reakcje alergiczne manifestujące się zarówno objawami skórnymi, jak i oddechowymi. Częstość występowania tego typu reakcji nie została precyzyjnie określona w badaniach klinicznych (częstość nieznana). 3

Wpływ na układ nerwowy i psychikę

Stosowanie preparatów zawierających wyciąg z sosny zwyczajnej może wiązać się z ryzykiem wystąpienia zaburzeń psychicznych, takich jak pobudzenie oraz splątanie, choć częstość tych objawów nie została dokładnie ustalona. 4

W obrębie układu nerwowego obserwuje się rzadko występującą senność (≥1/10 000 do <1/1 000), a także objawy o nieokreślonej częstości występowania, takie jak zawroty głowy i drgawki. Te ostatnie stanowią potencjalnie poważne powikłanie terapii. 5

Zagrożenia dla układu oddechowego

Szczególnie niebezpiecznym powikłaniem terapii z zastosowaniem wyciągu z sosny zwyczajnej może być depresja oddechowa. Jest to stan wymagający natychmiastowej interwencji medycznej, ponieważ zagraża życiu pacjenta. Częstość występowania tego powikłania pozostaje nieokreślona. 6

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

W trakcie stosowania preparatów z wyciągiem z sosny zwyczajnej mogą wystąpić dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak wymioty, nudności oraz biegunka. Częstość występowania tych objawów nie została dokładnie określona. 7

Reakcje skórne

Stosowanie wyciągu z sosny zwyczajnej może skutkować wystąpieniem wysypki skórnej o różnym nasileniu i charakterze. Częstość występowania tego powikłania nie została precyzyjnie ustalona. 8

Tabela działań niepożądanych związanych z wyciągiem z sosny zwyczajnej

Układ/narząd Działanie niepożądane Częstość występowania Opis i potencjalne zagrożenia
Układ immunologiczny Reakcje alergiczne ze strony skóry i układu oddechowego Nieznana Mogą manifestować się jako pokrzywka, świąd, wysypka, obrzęk, skurcz oskrzeli, duszność; w skrajnych przypadkach ryzyko wstrząsu anafilaktycznego
Zaburzenia psychiczne Pobudzenie Nieznana Niepokój psychoruchowy, trudności z koncentracją, bezsenność
Splątanie Nieznana Zaburzenia orientacji, dezorientacja, trudności z logicznym myśleniem
Układ nerwowy Senność Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Osłabienie czujności, zwolnienie reakcji, może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn
Zawroty głowy Nieznana Zaburzenia równowagi, uczucie wirowania, zwiększone ryzyko upadków
Drgawki Nieznana Niekontrolowane skurcze mięśni, utrata przytomności, zagrożenie urazami i aspiracją
Układ oddechowy Depresja oddechowa Nieznana Spowolnienie i spłycenie oddechu, obniżenie saturacji, zagrożenie życia, wymaga natychmiastowej interwencji medycznej
Układ pokarmowy Wymioty Nieznana Ryzyko odwodnienia, zaburzeń elektrolitowych, aspiracji
Nudności Nieznana Dyskomfort, niechęć do przyjmowania pokarmów i płynów
Biegunka Nieznana Ryzyko odwodnienia, zaburzeń elektrolitowych, pogorszenia ogólnego stanu pacjenta
Skóra i tkanka podskórna Wysypka Nieznana Od łagodnych zmian rumieniowych po poważne reakcje, np. zespół Stevensa-Johnsona; może wymagać przerwania leczenia

9

Szczególne uwagi dotyczące bezpieczeństwa

Wyciąg z sosny zwyczajnej występujący w preparacie Dexapini jest ekstrahowany przy użyciu 90% etanolu, co skutkuje obecnością alkoholu w produkcie końcowym. Zawartość etanolu może wynosić do 7% (m/v), co należy uwzględnić w ocenie ryzyka działań niepożądanych, szczególnie u pacjentów z chorobami wątroby, osób uzależnionych od alkoholu, kobiet w ciąży i karmiących piersią oraz dzieci. 10

Dodatkowo, obecność sacharozy w ilości 4 g w 5 ml syropu stanowi czynnik ryzyka dla pacjentów z cukrzycą i może przyczyniać się do wystąpienia objawów żołądkowo-jelitowych, szczególnie u osób z nietolerancją fruktozy, zaburzeniami wchłaniania glukozy-galaktozy lub niedoborem sacharazy-izomaltazy. 11

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl