Właściwości farmakokinetyczne
Cynakalcet
Cynakalcet, stosowany w terapii nadczynności przytarczyc u pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek oraz z rakiem przytarczyc, charakteryzuje się farmakokinetyką obejmującą Tmax 2-6 godzin oraz bezwzględną biodostępnością na czczo na poziomie 20-25%. Podanie z pokarmem zwiększa biodostępność o 50-80%, niezależnie od zawartości tłuszczu w posiłku. Objętość dystrybucji wynosi około 1000 litrów, a wiązanie z białkami osocza sięga 97%. Eliminacja przebiega dwufazowo z początkowym okresem półtrwania około 6 godzin i końcowym 30-40 godzin, a stan równowagi osiągany jest po 7 dniach stosowania. Cynakalcet metabolizowany jest głównie przez CYP3A4 i CYP1A2, wykazując silne hamowanie CYP2D6, bez indukcji innych enzymów CYP. Liniowość farmakokinetyki obserwuje się w dawkach 30-180 mg/dobę, a dawki powyżej 200 mg wykazują nasycenie wchłaniania.
Właściwości farmakokinetyczne cynakalcetu
Cynakalcet jest substancją aktywną stosowaną w leczeniu nadczynności przytarczyc u pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek oraz u pacjentów z rakiem przytarczyc. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę właściwości farmakokinetycznych tej substancji, opierając się na danych z badań klinicznych.1 2
Wchłanianie
Po doustnym podaniu cynakalcetu maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) występuje w ciągu około 2 do 6 godzin. Na podstawie porównania poszczególnych badań, bezwzględną biodostępność cynakalcetu u osób badanych na czczo oceniono na około 20-25%.3 4
Podawanie cynakalcetu z pokarmem prowadzi do znaczącego zwiększenia dostępności biologicznej o około 50-80%. Co istotne, zwiększenie stężenia cynakalcetu w osoczu utrzymuje się na podobnym poziomie niezależnie od zawartości tłuszczu w posiłku.5 6
Przy dawkach przekraczających 200 mg wchłanianie cynakalcetu ulega wysyceniu, prawdopodobnie ze względu na jego słabą rozpuszczalność.7 8
Dystrybucja
Cynakalcet charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji, wynoszącą około 1000 litrów, co wskazuje na znaczny stopień dystrybucji substancji w organizmie.9 10
Substancja wiąże się z białkami osocza w wysokim stopniu – około 97%, natomiast w minimalnym stopniu rozmieszcza się w krwinkach czerwonych.11 12
Po wchłonięciu, eliminacja cynakalcetu z organizmu przebiega dwufazowo. Początkowy okres półtrwania wynosi około 6 godzin, a końcowy okres półtrwania mieści się w przedziale od 30 do 40 godzin.13 14
Stan równowagi stężenia cynakalcetu w osoczu jest osiągany w ciągu 7 dni stosowania leku, z minimalną kumulacją.15 16
Metabolizm
Cynakalcet jest metabolizowany przez wiele enzymów, głównie przez CYP3A4 i CYP1A2, choć kliniczny udział enzymu CYP1A2 nie został dokładnie opisany. Główne metabolity cynakalcetu obecne w krwiobiegu są nieaktywne farmakologicznie.17 18
Na podstawie badań in vitro ustalono, że cynakalcet jest silnym inhibitorem enzymu CYP2D6, natomiast nie hamuje aktywności innych enzymów z rodziny cytochromu P450 w stężeniach osiąganych klinicznie, w tym: CYP1A2, CYP2C8, CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4. Cynakalcet nie jest także induktorem enzymów CYP1A2, CYP2C19 i CYP3A4.19 20
Eliminacja
Po podaniu zdrowym ochotnikom znakowanej izotopowo dawki 75 mg, cynakalcet ulega szybkiemu i znacznemu metabolizmowi na drodze oksydacji, a następnie sprzęgania. Główną drogą eliminacji metabolitów jest wydalanie przez nerki. Około 80% dawki jest odzyskiwane w moczu, natomiast 15% w kale.21 22
Liniowość lub nieliniowość
Wartości AUC (pole pod krzywą stężenie-czas) i Cmax cynakalcetu zwiększają się w przybliżeniu liniowo w zakresie dawek od 30 mg do 180 mg podawanych raz na dobę.23 24
Zależności farmakokinetyczno-farmakodynamiczne
Zaraz po podaniu cynakalcetu stężenie parathormonu (PTH) zmniejsza się, osiągając najniższą wartość (nadir) po 2-6 godzinach od podania, co odpowiada czasowi osiągnięcia maksymalnego stężenia cynakalcetu (Cmax). Następnie, gdy stężenie cynakalcetu zaczyna się zmniejszać, poziom PTH wzrasta do 12 godzin po podaniu produktu, a później zahamowanie stężenia PTH utrzymuje się na względnie stałym poziomie do końca dobowego okresu dawkowania.25 26
W badaniach klinicznych cynakalcetu stężenie PTH było mierzone pod koniec okresu dawkowania (po 24 godzinach od podania).27 28
Wpływ czynników demograficznych i klinicznych na farmakokinetykę cynakalcetu
Pacjenci w podeszłym wieku
W farmakokinetyce cynakalcetu nie stwierdzono żadnych klinicznie istotnych różnic spowodowanych wiekiem pacjentów.29 30
Niewydolność nerek
Profil farmakokinetyczny cynakalcetu u pacjentów z łagodną, umiarkowaną lub ciężką niewydolnością nerek, a także u pacjentów poddawanych hemodializie lub dializie otrzewnowej, jest porównywalny do profilu farmakokinetycznego u zdrowych ochotników.31 32
Niewydolność wątroby
Łagodne zaburzenia czynności wątroby nie wywierają istotnego wpływu na farmakokinetykę cynakalcetu.33 34
W porównaniu z pacjentami o prawidłowej czynności wątroby, średnia wartość AUC cynakalcetu była około 2 razy większa u pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby oraz około 4 razy większa u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby.35 36
Średni okres półtrwania cynakalcetu ulega wydłużeniu o około 33% u pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby oraz o około 70% u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami.37 38
Zaburzenia czynności wątroby nie wpływają na wiązanie cynakalcetu z białkami osocza. Ze względu na fakt, że dawki cynakalcetu dobiera się indywidualnie dla każdego pacjenta na podstawie parametrów bezpieczeństwa i skuteczności, nie jest konieczna dodatkowa modyfikacja dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby.39 40
Płeć
Klirens cynakalcetu u kobiet może być mniejszy niż u mężczyzn. Ponieważ dawki cynakalcetu dobiera się indywidualnie dla każdego pacjenta, nie jest konieczne dodatkowe dostosowanie dawki ze względu na płeć.41 42
Dzieci i młodzież
Farmakokinetyka cynakalcetu została zbadana u pacjentów z grupy dzieci i młodzieży ze schyłkową chorobą nerek (ESRD) poddawanych dializie w wieku od 3 do 17 lat. Po podaniu raz na dobę pojedynczej i wielokrotnej doustnej dawki cynakalcetu, stężenie w osoczu (wartości Cmax i AUC po normalizacji dawki i masy ciała) było podobne do stężenia zaobserwowanego u dorosłych pacjentów.43 44
Populacyjna analiza farmakokinetyczna przeprowadzona w celu określenia wpływu charakterystyk demograficznych wykazała brak znaczącego wpływu wieku, płci, rasy, powierzchni ciała oraz masy ciała na farmakokinetykę cynakalcetu.45 46
Palenie tytoniu
Klirens cynakalcetu u osób palących jest większy niż u osób niepalących, najprawdopodobniej wskutek indukcji metabolizmu za pośrednictwem enzymu CYP1A2. W przypadku gdy pacjent zaprzestanie palenia tytoniu lub zacznie palić, stężenie cynakalcetu w osoczu może się zmienić i może być konieczne dostosowanie dawki.47 48
Podsumowanie właściwości farmakokinetycznych cynakalcetu
| Parametr farmakokinetyczny | Wartość/charakterystyka |
|---|---|
| Czas do osiągnięcia Cmax (Tmax) | 2-6 godzin |
| Biodostępność bezwzględna (na czczo) | 20-25% |
| Wpływ pokarmu na biodostępność | Zwiększenie o 50-80% |
| Objętość dystrybucji | około 1000 litrów |
| Wiązanie z białkami osocza | 97% |
| Początkowy okres półtrwania | około 6 godzin |
| Końcowy okres półtrwania | 30-40 godzin |
| Czas do osiągnięcia stanu równowagi | 7 dni |
| Główny szlak metaboliczny | CYP3A4, CYP1A2 |
| Główna droga eliminacji | Nerki (80% w moczu, 15% w kale) |
| Liniowość farmakokinetyki | Liniowa w zakresie 30-180 mg/dobę |
| Nadir PTH po podaniu | 2-6 godzin (zbieżny z Cmax cynakalcetu) |
49 50
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania