Właściwości farmakokinetyczne
Cynakalcet

Cynakalcet, stosowany w terapii nadczynności przytarczyc u pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek oraz z rakiem przytarczyc, charakteryzuje się farmakokinetyką obejmującą Tmax 2-6 godzin oraz bezwzględną biodostępnością na czczo na poziomie 20-25%. Podanie z pokarmem zwiększa biodostępność o 50-80%, niezależnie od zawartości tłuszczu w posiłku. Objętość dystrybucji wynosi około 1000 litrów, a wiązanie z białkami osocza sięga 97%. Eliminacja przebiega dwufazowo z początkowym okresem półtrwania około 6 godzin i końcowym 30-40 godzin, a stan równowagi osiągany jest po 7 dniach stosowania. Cynakalcet metabolizowany jest głównie przez CYP3A4 i CYP1A2, wykazując silne hamowanie CYP2D6, bez indukcji innych enzymów CYP. Liniowość farmakokinetyki obserwuje się w dawkach 30-180 mg/dobę, a dawki powyżej 200 mg wykazują nasycenie wchłaniania.

Właściwości farmakokinetyczne cynakalcetu

Cynakalcet jest substancją aktywną stosowaną w leczeniu nadczynności przytarczyc u pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek oraz u pacjentów z rakiem przytarczyc. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę właściwości farmakokinetycznych tej substancji, opierając się na danych z badań klinicznych.1 2

Wchłanianie

Po doustnym podaniu cynakalcetu maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) występuje w ciągu około 2 do 6 godzin. Na podstawie porównania poszczególnych badań, bezwzględną biodostępność cynakalcetu u osób badanych na czczo oceniono na około 20-25%.3 4

Podawanie cynakalcetu z pokarmem prowadzi do znaczącego zwiększenia dostępności biologicznej o około 50-80%. Co istotne, zwiększenie stężenia cynakalcetu w osoczu utrzymuje się na podobnym poziomie niezależnie od zawartości tłuszczu w posiłku.5 6

Przy dawkach przekraczających 200 mg wchłanianie cynakalcetu ulega wysyceniu, prawdopodobnie ze względu na jego słabą rozpuszczalność.7 8

Dystrybucja

Cynakalcet charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji, wynoszącą około 1000 litrów, co wskazuje na znaczny stopień dystrybucji substancji w organizmie.9 10

Substancja wiąże się z białkami osocza w wysokim stopniu – około 97%, natomiast w minimalnym stopniu rozmieszcza się w krwinkach czerwonych.11 12

Po wchłonięciu, eliminacja cynakalcetu z organizmu przebiega dwufazowo. Początkowy okres półtrwania wynosi około 6 godzin, a końcowy okres półtrwania mieści się w przedziale od 30 do 40 godzin.13 14

Stan równowagi stężenia cynakalcetu w osoczu jest osiągany w ciągu 7 dni stosowania leku, z minimalną kumulacją.15 16

Metabolizm

Cynakalcet jest metabolizowany przez wiele enzymów, głównie przez CYP3A4 i CYP1A2, choć kliniczny udział enzymu CYP1A2 nie został dokładnie opisany. Główne metabolity cynakalcetu obecne w krwiobiegu są nieaktywne farmakologicznie.17 18

Na podstawie badań in vitro ustalono, że cynakalcet jest silnym inhibitorem enzymu CYP2D6, natomiast nie hamuje aktywności innych enzymów z rodziny cytochromu P450 w stężeniach osiąganych klinicznie, w tym: CYP1A2, CYP2C8, CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4. Cynakalcet nie jest także induktorem enzymów CYP1A2, CYP2C19 i CYP3A4.19 20

Eliminacja

Po podaniu zdrowym ochotnikom znakowanej izotopowo dawki 75 mg, cynakalcet ulega szybkiemu i znacznemu metabolizmowi na drodze oksydacji, a następnie sprzęgania. Główną drogą eliminacji metabolitów jest wydalanie przez nerki. Około 80% dawki jest odzyskiwane w moczu, natomiast 15% w kale.21 22

Liniowość lub nieliniowość

Wartości AUC (pole pod krzywą stężenie-czas) i Cmax cynakalcetu zwiększają się w przybliżeniu liniowo w zakresie dawek od 30 mg do 180 mg podawanych raz na dobę.23 24

Zależności farmakokinetyczno-farmakodynamiczne

Zaraz po podaniu cynakalcetu stężenie parathormonu (PTH) zmniejsza się, osiągając najniższą wartość (nadir) po 2-6 godzinach od podania, co odpowiada czasowi osiągnięcia maksymalnego stężenia cynakalcetu (Cmax). Następnie, gdy stężenie cynakalcetu zaczyna się zmniejszać, poziom PTH wzrasta do 12 godzin po podaniu produktu, a później zahamowanie stężenia PTH utrzymuje się na względnie stałym poziomie do końca dobowego okresu dawkowania.25 26

W badaniach klinicznych cynakalcetu stężenie PTH było mierzone pod koniec okresu dawkowania (po 24 godzinach od podania).27 28

Wpływ czynników demograficznych i klinicznych na farmakokinetykę cynakalcetu

Pacjenci w podeszłym wieku

W farmakokinetyce cynakalcetu nie stwierdzono żadnych klinicznie istotnych różnic spowodowanych wiekiem pacjentów.29 30

Niewydolność nerek

Profil farmakokinetyczny cynakalcetu u pacjentów z łagodną, umiarkowaną lub ciężką niewydolnością nerek, a także u pacjentów poddawanych hemodializie lub dializie otrzewnowej, jest porównywalny do profilu farmakokinetycznego u zdrowych ochotników.31 32

Niewydolność wątroby

Łagodne zaburzenia czynności wątroby nie wywierają istotnego wpływu na farmakokinetykę cynakalcetu.33 34

W porównaniu z pacjentami o prawidłowej czynności wątroby, średnia wartość AUC cynakalcetu była około 2 razy większa u pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby oraz około 4 razy większa u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby.35 36

Średni okres półtrwania cynakalcetu ulega wydłużeniu o około 33% u pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby oraz o około 70% u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami.37 38

Zaburzenia czynności wątroby nie wpływają na wiązanie cynakalcetu z białkami osocza. Ze względu na fakt, że dawki cynakalcetu dobiera się indywidualnie dla każdego pacjenta na podstawie parametrów bezpieczeństwa i skuteczności, nie jest konieczna dodatkowa modyfikacja dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby.39 40

Płeć

Klirens cynakalcetu u kobiet może być mniejszy niż u mężczyzn. Ponieważ dawki cynakalcetu dobiera się indywidualnie dla każdego pacjenta, nie jest konieczne dodatkowe dostosowanie dawki ze względu na płeć.41 42

Dzieci i młodzież

Farmakokinetyka cynakalcetu została zbadana u pacjentów z grupy dzieci i młodzieży ze schyłkową chorobą nerek (ESRD) poddawanych dializie w wieku od 3 do 17 lat. Po podaniu raz na dobę pojedynczej i wielokrotnej doustnej dawki cynakalcetu, stężenie w osoczu (wartości Cmax i AUC po normalizacji dawki i masy ciała) było podobne do stężenia zaobserwowanego u dorosłych pacjentów.43 44

Populacyjna analiza farmakokinetyczna przeprowadzona w celu określenia wpływu charakterystyk demograficznych wykazała brak znaczącego wpływu wieku, płci, rasy, powierzchni ciała oraz masy ciała na farmakokinetykę cynakalcetu.45 46

Palenie tytoniu

Klirens cynakalcetu u osób palących jest większy niż u osób niepalących, najprawdopodobniej wskutek indukcji metabolizmu za pośrednictwem enzymu CYP1A2. W przypadku gdy pacjent zaprzestanie palenia tytoniu lub zacznie palić, stężenie cynakalcetu w osoczu może się zmienić i może być konieczne dostosowanie dawki.47 48

Podsumowanie właściwości farmakokinetycznych cynakalcetu

Parametr farmakokinetyczny Wartość/charakterystyka
Czas do osiągnięcia Cmax (Tmax) 2-6 godzin
Biodostępność bezwzględna (na czczo) 20-25%
Wpływ pokarmu na biodostępność Zwiększenie o 50-80%
Objętość dystrybucji około 1000 litrów
Wiązanie z białkami osocza 97%
Początkowy okres półtrwania około 6 godzin
Końcowy okres półtrwania 30-40 godzin
Czas do osiągnięcia stanu równowagi 7 dni
Główny szlak metaboliczny CYP3A4, CYP1A2
Główna droga eliminacji Nerki (80% w moczu, 15% w kale)
Liniowość farmakokinetyki Liniowa w zakresie 30-180 mg/dobę
Nadir PTH po podaniu 2-6 godzin (zbieżny z Cmax cynakalcetu)

49 50

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl