Przeciwwskazania stosowania
Cynakalcet

Przeciwwskazania stosowania substancji cynakalcet

Cynakalcet jest substancją aktywną dostępną w kilku produktach leczniczych, takich jak Cinacalcet Accord, Cinacalcet Aristo, Cinacalcet Aurovitas, Cinacalcet Reddy, Cinacalcet Sandoz oraz Micalcet. Przed zastosowaniem leku zawierającego cynakalcet, lekarz powinien dokładnie przeanalizować przeciwwskazania do jego stosowania, aby zapewnić bezpieczeństwo pacjenta.¹

Nadwrażliwość na substancję czynną lub pomocniczą

Jednym z głównych przeciwwskazań do stosowania cynakalcetu jest nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. Reakcje nadwrażliwości mogą prowadzić do poważnych powikłań, dlatego w przypadku występowania alergii na cynakalcet lub jakikolwiek składnik preparatu, należy bezwzględnie odradzić pacjentowi jego stosowanie.²

Warto zwrócić uwagę, że preparaty zawierające cynakalcet (Cinacalcet Accord, Cinacalcet Aristo, Cinacalcet Aurovitas, Cinacalcet Reddy, Cinacalcet Sandoz, Micalcet) różnią się zawartością substancji pomocniczych, co może mieć znaczenie przy kwalifikacji pacjenta do leczenia.³

Hipokalcemia

Drugim bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania cynakalcetu jest obecność hipokalcemii u pacjenta. Hipokalcemia, czyli obniżone stężenie wapnia we krwi, stanowi stan, w którym podanie cynakalcetu może prowadzić do pogorszenia stanu klinicznego pacjenta.⁴

Zastosowanie cynakalcetu u pacjentów z hipokalcemią jest przeciwwskazane ze względu na mechanizm działania leku, który obniża poziom parathormonu (PTH), co w konsekwencji może prowadzić do dalszego obniżenia stężenia wapnia we krwi. W przypadku pacjentów z wcześniej istniejącą hipokalcemią może to spowodować pogłębienie tego stanu i wystąpienie potencjalnie zagrażających życiu powikłań.⁵

Substancje pomocnicze o znanym działaniu

Należy zwrócić szczególną uwagę na zawartość substancji pomocniczych w poszczególnych preparatach cynakalcetu, które mogą prowadzić do wystąpienia działań niepożądanych u predysponowanych pacjentów. Wszystkie dostępne preparaty zawierają laktozę, choć w różnych ilościach:⁶

U pacjentów z nietolerancją galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy (rzadkie choroby dziedziczne) należy wziąć pod uwagę zawartość laktozy w preparacie i w razie potrzeby wybrać preparat o mniejszej zawartości tego składnika lub rozważyć zastosowanie alternatywnego leczenia.^{7 8}

Niektóre preparaty zawierają również śladowe ilości sodu, na przykład Cinacalcet Aristo zawiera 0,05 mg sodu w tabletce 30 mg, 0,1 mg w tabletce 60 mg i 0,2 mg w tabletce 90 mg, co jednak nie ma istotnego znaczenia klinicznego.⁹

Sytuacje kliniczne wymagające odradzenia stosowania cynakalcetu

Poza bezwzględnymi przeciwwskazaniami (nadwrażliwość i hipokalcemia), istnieją sytuacje kliniczne, w których należy rozważyć odradzenie stosowania cynakalcetu ze względu na potencjalne ryzyko:¹⁰

• Zaburzenia czynności wątroby – u pacjentów z umiarkowanymi do ciężkich zaburzeniami czynności wątroby należy zachować ostrożność podczas zwiększania dawki cynakalcetu¹¹
• Drgawki – u pacjentów z drgawkami w wywiadzie należy zachować ostrożność, gdyż znaczące obniżenie stężenia wapnia może zwiększać ryzyko wystąpienia napadów drgawkowych¹²
• Ciężka hipotensja i/lub zaostrzenie niewydolności serca – istnieją doniesienia o przypadkach hipokalcemii związanej z wystąpieniem tych stanów, co wymaga szczególnej ostrożności¹³

Monitorowanie pacjentów podczas leczenia cynakalcetem

Ze względu na ryzyko wystąpienia hipokalcemii podczas stosowania cynakalcetu, pacjenci powinni być dokładnie monitorowani. Objawy hipokalcemii mogą obejmować parestezje, bóle mięśniowe, kurcze, tężyczkę i drgawki.¹⁴

W przypadku wystąpienia objawów hipokalcemii lub obniżenia stężenia wapnia w surowicy poniżej 8,4 mg/dl (2,1 mmol/l) należy przerwać leczenie cynakalcetem do czasu normalizacji stężenia wapnia. Po ustabilizowaniu stanu pacjenta można rozważyć ponowne włączenie leczenia, rozpoczynając od najniższej dostępnej dawki.¹⁵

Interakcje lekowe jako potencjalne przeciwwskazanie

Należy zwrócić uwagę na potencjalne interakcje lekowe, które mogą stanowić względne przeciwwskazanie do stosowania cynakalcetu. Dotyczy to szczególnie leków metabolizowanych przez enzym CYP2D6, leków zmniejszających stężenie wapnia w surowicy oraz leków wpływających na czynność serca.¹⁶