podwyższone stężenie sodu

Podwyższone stężenie sodu (hipernatremia) to stan, w którym poziom sodu we krwi przekracza 145 mmol/l. Jest to zaburzenie elektrolitowe, które najczęściej wynika z niedoboru wody w organizmie w stosunku do ilości sodu, rzadziej z nadmiaru sodu. Hipernatremia prowadzi do przemieszczania wody z komórek do przestrzeni pozakomórkowej na zasadzie osmozy.

Główne przyczyny hipernatremii obejmują: niedostateczne przyjmowanie wody (najczęściej u osób starszych, nieprzytomnych lub z zaburzeniami połykania), nadmierną utratę wody (poprzez moczówkę prostą, cukrzycę, nadmierną utratę przez przewód pokarmowy, rozległe oparzenia), jatrogenne podanie hipertonicznych roztworów sodu oraz rzadziej – pierwotny hiperaldosteronizm.

Objawy hipernatremii są głównie neurologiczne i wynikają z odwodnienia komórek mózgowych. Mogą obejmować: pragnienie, suchość błon śluzowych, letarg, osłabienie, drażliwość, drgawki, a w ciężkich przypadkach śpiączkę. Ciężkość objawów zależy od stopnia hipernatremii oraz tempa jej narastania – szybki wzrost stężenia sodu jest bardziej niebezpieczny niż powolny.

Leczenie hipernatremii polega na usunięciu przyczyny oraz powolnym uzupełnianiu niedoboru wody. Zbyt szybkie obniżenie stężenia sodu może prowadzić do obrzęku mózgu i poważnych powikłań neurologicznych. Maksymalne tempo obniżania stężenia sodu nie powinno przekraczać 0,5 mmol/l/h lub 10-12 mmol/l/dobę. Wybór płynu do nawodnienia (hipotoniczny roztwór NaCl, 5% glukoza lub woda) zależy od stanu pacjenta i współistniejących zaburzeń elektrolitowych.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl