Interakcje leku
Abiraterone Pharmascience 500 mg
Abirateron, będący inhibitorem enzymów wątrobowych CYP2D6 i CYP2C8, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Silne induktory CYP3A4, takie jak fenytoina, karbamazepina czy ryfampicyna, obniżają stężenie abirateronu w osoczu nawet o 55% (AUC∞), co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności terapii i dlatego ich jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane. Inhibitory CYP3A4, np. ketokonazol, nie wykazują istotnego wpływu na farmakokinetykę abirateronu. Abirateron znacząco zwiększa ekspozycję na substraty CYP2D6, jak dekstrometorfan (wzrost AUC 2,9-krotny), co wymaga ostrożności i ewentualnej redukcji dawek leków o wąskim indeksie terapeutycznym, takich jak beta-blokery, leki przeciwdepresyjne, przeciwpsychotyczne, antyarytmiczne oraz opioidy (kodeina, oksykodon, tramadol), gdzie może dochodzić do zmniejszenia skuteczności przeciwbólowej. Ponadto, abirateron zwiększa AUC pioglitazonu (substrat CYP2C8) o 46%, co wymaga monitorowania toksyczności przy jednoczesnym stosowaniu leków metabolizowanych przez CYP2C8, np. pioglitazonu i repaglinidu.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Wpływ pokarmu na farmakokinetykę abirateronu
- Wpływ innych produktów leczniczych na ekspozycję na abirateron
- Wpływ abirateronu na ekspozycję na inne produkty lecznicze
- Interakcje związane z transporterem OATP1B1
- Interakcje z lekami wydłużającymi odstęp QT
- Interakcje ze spironolaktonem
- Interakcje abirateronu z alkoholem
- Tabela interakcji abirateronu z innymi produktami leczniczymi
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Abirateron, jako inhibitor metabolizmu wątrobowych enzymów CYP2D6 i CYP2C8, może wchodzić w liczne interakcje z innymi lekami, substancjami oraz pokarmami. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis potencjalnych interakcji leku Abiraterone Pharmascience z uwzględnieniem mechanizmów i znaczenia klinicznego.1
Wpływ pokarmu na farmakokinetykę abirateronu
Przyjmowanie abirateronu octanu wraz z pokarmem prowadzi do znaczącego zwiększenia wchłaniania substancji czynnej. Ze względu na brak ustalonego profilu skuteczności i bezpieczeństwa stosowania leku z jedzeniem, Abiraterone Pharmascience nie powinien być przyjmowany razem z pokarmem. Zaleca się przyjmowanie leku na czczo, co najmniej 2 godziny po posiłku i co najmniej 1 godzinę przed kolejnym posiłkiem.2
Wpływ innych produktów leczniczych na ekspozycję na abirateron
Badania kliniczne wykazały istotne interakcje abirateronu z lekami wpływającymi na aktywność enzymu CYP3A4. Silne induktory CYP3A4 mogą znacząco obniżać stężenie abirateronu w osoczu, co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności terapeutycznej. W badaniu klinicznym z udziałem zdrowych ochotników, wcześniejsze podawanie ryfampicyny (silny induktor CYP3A4) w dawce 600 mg/dobę przez 6 dni, a następnie podanie pojedynczej dawki 1000 mg abirateronu octanu, skutkowało zmniejszeniem średniego AUC∞ abirateronu w osoczu o 55%.3
Z tego powodu podczas terapii abirateronem należy unikać jednoczesnego stosowania silnych induktorów CYP3A4, takich jak:4
- Fenytoina – lek przeciwpadaczkowy, który może istotnie obniżyć stężenie abirateronu
- Karbamazepina – lek przeciwpadaczkowy i stabilizujący nastrój, znacząco indukujący CYP3A4
- Ryfampicyna – antybiotyk przeciwgruźliczy, silnie indukujący CYP3A4
- Ryfabutyna – antybiotyk stosowany m.in. w leczeniu zakażeń prątkami atypowymi
- Ryfapentyna – lek przeciwgruźliczy
- Fenobarbital – lek przeciwpadaczkowy i nasenny o działaniu indukującym enzymy
- Ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum) – suplement ziołowy o działaniu indukującym CYP3A4
Interesująco, w przeciwieństwie do induktorów, inhibitory CYP3A4 nie wykazują istotnego wpływu na farmakokinetykę abirateronu. Badania kliniczne z ketokonazolem (silny inhibitor CYP3A4) wykazały brak istotnego klinicznie wpływu na parametry farmakokinetyczne abirateronu.5
Wpływ abirateronu na ekspozycję na inne produkty lecznicze
Abirateron, jako inhibitor enzymów CYP2D6 i CYP2C8, może istotnie wpływać na metabolizm leków będących substratami tych enzymów. Badania kliniczne wykazały znaczący wpływ na farmakokinetykę substratów zarówno CYP2D6, jak i CYP2C8.6
Interakcje związane z inhibicją CYP2D6
W badaniu określającym wpływ abirateronu octanu (w skojarzeniu z prednizonem) na metabolizm dekstrometorfanu (substrat CYP2D6), zaobserwowano istotne zwiększenie ekspozycji na ten lek. Całkowite narażenie (AUC) na dekstrometorfan zwiększyło się około 2,9-krotnie, a AUC24 jego aktywnego metabolitu – dekstrorfanu – wzrosło o około 33%.7
Zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności podczas jednoczesnego stosowania abirateronu z lekami metabolizowanymi przez CYP2D6, zwłaszcza tymi o wąskim indeksie terapeutycznym. W takich przypadkach należy rozważyć zmniejszenie dawki tych leków.8
Do leków metabolizowanych przez CYP2D6, które mogą wchodzić w interakcje z abirateronem, należą:9
- Beta-blokery: metoprolol, propranolol
- Leki przeciwdepresyjne: dezypramina, wenlafaksyna
- Leki przeciwpsychotyczne: haloperydol, rysperydon
- Leki antyarytmiczne: propafenon, flekainid
- Opioidowe leki przeciwbólowe: kodeina, oksykodon, tramadol – w przypadku tych leków CYP2D6 jest konieczny do wytworzenia aktywnych metabolitów o działaniu przeciwbólowym, co oznacza, że abirateron może modyfikować ich skuteczność terapeutyczną
Interakcje związane z inhibicją CYP2C8
Badania interakcji lekowych dotyczących wpływu abirateronu na metabolizm leków będących substratami CYP2C8 wykazały istotne zmiany w farmakokinetyce pioglitazonu. U zdrowych osób, którym podano pioglitazon wraz z pojedynczą dawką 1000 mg abirateronu octanu, zaobserwowano zwiększenie AUC pioglitazonu o 46%, przy jednoczesnym zmniejszeniu AUC jego aktywnych metabolitów M-III i M-IV o 10%.10
Podczas jednoczesnego stosowania abirateronu z substratami CYP2C8, zwłaszcza tymi o wąskim indeksie terapeutycznym, zaleca się monitorowanie pacjentów pod kątem objawów toksyczności. Do leków metabolizowanych przez CYP2C8 należą m.in.:11
- Pioglitazon – lek przeciwcukrzycowy z grupy tiazolidynedionów
- Repaglinid – lek przeciwcukrzycowy z grupy meglitynidów
Interakcje związane z transporterem OATP1B1
Badania in vitro wykazały, że główne metabolity abirateronu – siarczan abirateronu i N-tlenku abirateronu siarczan – hamują wychwyt wątrobowy za pośrednictwem transportera OATP1B1. Może to prowadzić do zwiększenia stężeń leków eliminowanych przez ten transporter, choć brak jest dotychczas danych klinicznych potwierdzających te interakcje.12
Interakcje z lekami wydłużającymi odstęp QT
Z uwagi na fakt, że terapia supresji androgenowej może prowadzić do wydłużenia odstępu QT, należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania abirateronu z lekami, które mogą wydłużać odstęp QT lub wywoływać częstoskurcz komorowy typu torsades de pointes.13
Do leków, które mogą wchodzić w takie interakcje, należą:
- Leki przeciwarytmiczne klasy IA: chinidyna, dyzopiramid
- Leki przeciwarytmiczne klasy III: amiodaron, sotalol, dofetylid, ibutylid
- Inne leki: metadon, moksyfloksacyna, leki przeciwpsychotyczne
Interakcje ze spironolaktonem
Spironolakton, jako lek wiążący się z receptorem androgenowym, może wpływać na stężenie swoistego antygenu gruczołu krokowego (PSA), co jest istotne w kontekście monitorowania leczenia. Z tego powodu nie zaleca się jednoczesnego stosowania spironolaktonu z produktem Abiraterone Pharmascience.14
Interakcje abirateronu z alkoholem
Nie przeprowadzono specyficznych badań oceniających interakcje abirateronu z alkoholem etylowym. Jednakże, biorąc pod uwagę mechanizm działania leku oraz jego profil metaboliczny, można wskazać na potencjalne zagrożenia wynikające z jednoczesnego stosowania:
- Hepatotoksyczność – zarówno abirateron, jak i alkohol mogą prowadzić do uszkodzenia wątroby. Jednoczesne ich stosowanie może zwiększać ryzyko hepatotoksyczności
- Oddziaływanie na gospodarkę wodno-elektrolitową – abirateron może powodować zatrzymanie płynów i zaburzenia elektrolitowe, które mogą być nasilane przez alkohol
- Nasilenie działań niepożądanych – alkohol może nasilać niektóre działania niepożądane abirateronu, takie jak zmęczenie czy zawroty głowy
Ze względu na brak szczegółowych danych oraz potencjalne ryzyko nasilenia działań niepożądanych, zaleca się ostrożność i ograniczenie spożycia alkoholu podczas terapii abirateronem.
Tabela interakcji abirateronu z innymi produktami leczniczymi
| Lek/Grupa leków | Mechanizm interakcji | Efekt kliniczny | Poziom istotności | Zalecenia |
|---|---|---|---|---|
| Silne induktory CYP3A4 (fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna, ryfabutyna, ryfapentyna, fenobarbital, ziele dziurawca) | Indukcja metabolizmu abirateronu | Zmniejszenie AUC abirateronu o 55% | Wysoki | Unikać jednoczesnego stosowania |
| Inhibitory CYP3A4 (ketokonazol) | Hamowanie metabolizmu abirateronu | Brak istotnego klinicznie wpływu | Niski | Modyfikacja dawkowania nie jest konieczna |
| Substraty CYP2D6 (metoprolol, propranolol, dezypramina, wenlafaksyna, haloperydol, rysperydon, propafenon, flekainid) | Hamowanie metabolizmu przez abirateron | Zwiększenie ekspozycji na substrat CYP2D6 (wzrost AUC dekstrometorfanu 2,9-krotny) | Wysoki | Rozważyć zmniejszenie dawki, monitorować działania niepożądane |
| Opioidy metabolizowane przez CYP2D6 (kodeina, oksykodon, tramadol) | Hamowanie aktywacji proleków do aktywnych metabolitów | Potencjalne zmniejszenie skuteczności przeciwbólowej | Wysoki | Monitorować efekt przeciwbólowy, rozważyć alternatywne leczenie |
| Substraty CYP2C8 (pioglitazon, repaglinid) | Hamowanie metabolizmu przez abirateron | Zwiększenie AUC pioglitazonu o 46% | Średni | Monitorować objawy toksyczności |
| Leki wydłużające odstęp QT (chinidyna, dyzopiramid, amiodaron, sotalol, dofetylid, ibutylid, metadon, moksyfloksacyna) | Sumowanie efektu wydłużania QT | Ryzyko zaburzeń rytmu serca, w tym torsades de pointes | Wysoki | Zachować szczególną ostrożność, rozważyć alternatywne leczenie |
| Spironolakton | Wiązanie z receptorem androgenowym | Wpływ na stężenie PSA, utrudniające monitorowanie leczenia | Wysoki | Nie zaleca się jednoczesnego stosowania |
| Substraty OATP1B1 | Hamowanie transportera przez metabolity abirateronu | Potencjalne zwiększenie stężeń leków eliminowanych przez OATP1B1 | Nieznany (brak danych klinicznych) | Brak specyficznych zaleceń |
| Alkohol etylowy | Potencjalne sumowanie efektów hepatotoksycznych | Zwiększone ryzyko uszkodzenia wątroby, nasilenie działań niepożądanych | Potencjalnie wysoki | Ograniczyć spożycie alkoholu |
| Pokarm | Zwiększenie wchłaniania abirateronu | Znaczące zwiększenie biodostępności | Wysoki | Przyjmować na czczo (≥2h po posiłku i ≥1h przed kolejnym posiłkiem) |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania