Interakcje leku
Abiraterone Pharmascience 500 mg

Abirateron, będący inhibitorem enzymów wątrobowych CYP2D6 i CYP2C8, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Silne induktory CYP3A4, takie jak fenytoina, karbamazepina czy ryfampicyna, obniżają stężenie abirateronu w osoczu nawet o 55% (AUC∞), co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności terapii i dlatego ich jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane. Inhibitory CYP3A4, np. ketokonazol, nie wykazują istotnego wpływu na farmakokinetykę abirateronu. Abirateron znacząco zwiększa ekspozycję na substraty CYP2D6, jak dekstrometorfan (wzrost AUC 2,9-krotny), co wymaga ostrożności i ewentualnej redukcji dawek leków o wąskim indeksie terapeutycznym, takich jak beta-blokery, leki przeciwdepresyjne, przeciwpsychotyczne, antyarytmiczne oraz opioidy (kodeina, oksykodon, tramadol), gdzie może dochodzić do zmniejszenia skuteczności przeciwbólowej. Ponadto, abirateron zwiększa AUC pioglitazonu (substrat CYP2C8) o 46%, co wymaga monitorowania toksyczności przy jednoczesnym stosowaniu leków metabolizowanych przez CYP2C8, np. pioglitazonu i repaglinidu.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Abirateron, jako inhibitor metabolizmu wątrobowych enzymów CYP2D6 i CYP2C8, może wchodzić w liczne interakcje z innymi lekami, substancjami oraz pokarmami. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis potencjalnych interakcji leku Abiraterone Pharmascience z uwzględnieniem mechanizmów i znaczenia klinicznego.1

Wpływ pokarmu na farmakokinetykę abirateronu

Przyjmowanie abirateronu octanu wraz z pokarmem prowadzi do znaczącego zwiększenia wchłaniania substancji czynnej. Ze względu na brak ustalonego profilu skuteczności i bezpieczeństwa stosowania leku z jedzeniem, Abiraterone Pharmascience nie powinien być przyjmowany razem z pokarmem. Zaleca się przyjmowanie leku na czczo, co najmniej 2 godziny po posiłku i co najmniej 1 godzinę przed kolejnym posiłkiem.2

Wpływ innych produktów leczniczych na ekspozycję na abirateron

Badania kliniczne wykazały istotne interakcje abirateronu z lekami wpływającymi na aktywność enzymu CYP3A4. Silne induktory CYP3A4 mogą znacząco obniżać stężenie abirateronu w osoczu, co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności terapeutycznej. W badaniu klinicznym z udziałem zdrowych ochotników, wcześniejsze podawanie ryfampicyny (silny induktor CYP3A4) w dawce 600 mg/dobę przez 6 dni, a następnie podanie pojedynczej dawki 1000 mg abirateronu octanu, skutkowało zmniejszeniem średniego AUC∞ abirateronu w osoczu o 55%.3

Z tego powodu podczas terapii abirateronem należy unikać jednoczesnego stosowania silnych induktorów CYP3A4, takich jak:4

  • Fenytoina – lek przeciwpadaczkowy, który może istotnie obniżyć stężenie abirateronu
  • Karbamazepina – lek przeciwpadaczkowy i stabilizujący nastrój, znacząco indukujący CYP3A4
  • Ryfampicynaantybiotyk przeciwgruźliczy, silnie indukujący CYP3A4
  • Ryfabutyna – antybiotyk stosowany m.in. w leczeniu zakażeń prątkami atypowymi
  • Ryfapentyna – lek przeciwgruźliczy
  • Fenobarbital – lek przeciwpadaczkowy i nasenny o działaniu indukującym enzymy
  • Ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum) – suplement ziołowy o działaniu indukującym CYP3A4

Interesująco, w przeciwieństwie do induktorów, inhibitory CYP3A4 nie wykazują istotnego wpływu na farmakokinetykę abirateronu. Badania kliniczne z ketokonazolem (silny inhibitor CYP3A4) wykazały brak istotnego klinicznie wpływu na parametry farmakokinetyczne abirateronu.5

Wpływ abirateronu na ekspozycję na inne produkty lecznicze

Abirateron, jako inhibitor enzymów CYP2D6 i CYP2C8, może istotnie wpływać na metabolizm leków będących substratami tych enzymów. Badania kliniczne wykazały znaczący wpływ na farmakokinetykę substratów zarówno CYP2D6, jak i CYP2C8.6

Interakcje związane z inhibicją CYP2D6

W badaniu określającym wpływ abirateronu octanu (w skojarzeniu z prednizonem) na metabolizm dekstrometorfanu (substrat CYP2D6), zaobserwowano istotne zwiększenie ekspozycji na ten lek. Całkowite narażenie (AUC) na dekstrometorfan zwiększyło się około 2,9-krotnie, a AUC24 jego aktywnego metabolitu – dekstrorfanu – wzrosło o około 33%.7

Zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności podczas jednoczesnego stosowania abirateronu z lekami metabolizowanymi przez CYP2D6, zwłaszcza tymi o wąskim indeksie terapeutycznym. W takich przypadkach należy rozważyć zmniejszenie dawki tych leków.8

Do leków metabolizowanych przez CYP2D6, które mogą wchodzić w interakcje z abirateronem, należą:9

  • Beta-blokery: metoprolol, propranolol
  • Leki przeciwdepresyjne: dezypramina, wenlafaksyna
  • Leki przeciwpsychotyczne: haloperydol, rysperydon
  • Leki antyarytmiczne: propafenon, flekainid
  • Opioidowe leki przeciwbólowe: kodeina, oksykodon, tramadol – w przypadku tych leków CYP2D6 jest konieczny do wytworzenia aktywnych metabolitów o działaniu przeciwbólowym, co oznacza, że abirateron może modyfikować ich skuteczność terapeutyczną
Interakcje związane z inhibicją CYP2C8

Badania interakcji lekowych dotyczących wpływu abirateronu na metabolizm leków będących substratami CYP2C8 wykazały istotne zmiany w farmakokinetyce pioglitazonu. U zdrowych osób, którym podano pioglitazon wraz z pojedynczą dawką 1000 mg abirateronu octanu, zaobserwowano zwiększenie AUC pioglitazonu o 46%, przy jednoczesnym zmniejszeniu AUC jego aktywnych metabolitów M-III i M-IV o 10%.10

Podczas jednoczesnego stosowania abirateronu z substratami CYP2C8, zwłaszcza tymi o wąskim indeksie terapeutycznym, zaleca się monitorowanie pacjentów pod kątem objawów toksyczności. Do leków metabolizowanych przez CYP2C8 należą m.in.:11

Interakcje związane z transporterem OATP1B1

Badania in vitro wykazały, że główne metabolity abirateronu – siarczan abirateronu i N-tlenku abirateronu siarczan – hamują wychwyt wątrobowy za pośrednictwem transportera OATP1B1. Może to prowadzić do zwiększenia stężeń leków eliminowanych przez ten transporter, choć brak jest dotychczas danych klinicznych potwierdzających te interakcje.12

Interakcje z lekami wydłużającymi odstęp QT

Z uwagi na fakt, że terapia supresji androgenowej może prowadzić do wydłużenia odstępu QT, należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania abirateronu z lekami, które mogą wydłużać odstęp QT lub wywoływać częstoskurcz komorowy typu torsades de pointes.13

Do leków, które mogą wchodzić w takie interakcje, należą:

  • Leki przeciwarytmiczne klasy IA: chinidyna, dyzopiramid
  • Leki przeciwarytmiczne klasy III: amiodaron, sotalol, dofetylid, ibutylid
  • Inne leki: metadon, moksyfloksacyna, leki przeciwpsychotyczne

Interakcje ze spironolaktonem

Spironolakton, jako lek wiążący się z receptorem androgenowym, może wpływać na stężenie swoistego antygenu gruczołu krokowego (PSA), co jest istotne w kontekście monitorowania leczenia. Z tego powodu nie zaleca się jednoczesnego stosowania spironolaktonu z produktem Abiraterone Pharmascience.14

Interakcje abirateronu z alkoholem

Nie przeprowadzono specyficznych badań oceniających interakcje abirateronu z alkoholem etylowym. Jednakże, biorąc pod uwagę mechanizm działania leku oraz jego profil metaboliczny, można wskazać na potencjalne zagrożenia wynikające z jednoczesnego stosowania:

  • Hepatotoksyczność – zarówno abirateron, jak i alkohol mogą prowadzić do uszkodzenia wątroby. Jednoczesne ich stosowanie może zwiększać ryzyko hepatotoksyczności
  • Oddziaływanie na gospodarkę wodno-elektrolitową – abirateron może powodować zatrzymanie płynów i zaburzenia elektrolitowe, które mogą być nasilane przez alkohol
  • Nasilenie działań niepożądanych – alkohol może nasilać niektóre działania niepożądane abirateronu, takie jak zmęczenie czy zawroty głowy

Ze względu na brak szczegółowych danych oraz potencjalne ryzyko nasilenia działań niepożądanych, zaleca się ostrożność i ograniczenie spożycia alkoholu podczas terapii abirateronem.

Tabela interakcji abirateronu z innymi produktami leczniczymi

Lek/Grupa leków Mechanizm interakcji Efekt kliniczny Poziom istotności Zalecenia
Silne induktory CYP3A4 (fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna, ryfabutyna, ryfapentyna, fenobarbital, ziele dziurawca) Indukcja metabolizmu abirateronu Zmniejszenie AUC abirateronu o 55% Wysoki Unikać jednoczesnego stosowania
Inhibitory CYP3A4 (ketokonazol) Hamowanie metabolizmu abirateronu Brak istotnego klinicznie wpływu Niski Modyfikacja dawkowania nie jest konieczna
Substraty CYP2D6 (metoprolol, propranolol, dezypramina, wenlafaksyna, haloperydol, rysperydon, propafenon, flekainid) Hamowanie metabolizmu przez abirateron Zwiększenie ekspozycji na substrat CYP2D6 (wzrost AUC dekstrometorfanu 2,9-krotny) Wysoki Rozważyć zmniejszenie dawki, monitorować działania niepożądane
Opioidy metabolizowane przez CYP2D6 (kodeina, oksykodon, tramadol) Hamowanie aktywacji proleków do aktywnych metabolitów Potencjalne zmniejszenie skuteczności przeciwbólowej Wysoki Monitorować efekt przeciwbólowy, rozważyć alternatywne leczenie
Substraty CYP2C8 (pioglitazon, repaglinid) Hamowanie metabolizmu przez abirateron Zwiększenie AUC pioglitazonu o 46% Średni Monitorować objawy toksyczności
Leki wydłużające odstęp QT (chinidyna, dyzopiramid, amiodaron, sotalol, dofetylid, ibutylid, metadon, moksyfloksacyna) Sumowanie efektu wydłużania QT Ryzyko zaburzeń rytmu serca, w tym torsades de pointes Wysoki Zachować szczególną ostrożność, rozważyć alternatywne leczenie
Spironolakton Wiązanie z receptorem androgenowym Wpływ na stężenie PSA, utrudniające monitorowanie leczenia Wysoki Nie zaleca się jednoczesnego stosowania
Substraty OATP1B1 Hamowanie transportera przez metabolity abirateronu Potencjalne zwiększenie stężeń leków eliminowanych przez OATP1B1 Nieznany (brak danych klinicznych) Brak specyficznych zaleceń
Alkohol etylowy Potencjalne sumowanie efektów hepatotoksycznych Zwiększone ryzyko uszkodzenia wątroby, nasilenie działań niepożądanych Potencjalnie wysoki Ograniczyć spożycie alkoholu
Pokarm Zwiększenie wchłaniania abirateronu Znaczące zwiększenie biodostępności Wysoki Przyjmować na czczo (≥2h po posiłku i ≥1h przed kolejnym posiłkiem)
  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl