Interakcje
Paliperydon

Interakcje substancji z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Stosowanie paliperydonu wymaga zachowania szczególnej ostrożności ze względu na możliwość wystąpienia różnorodnych interakcji z innymi produktami leczniczymi. Uwzględnienie potencjalnych interakcji jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa i skuteczności leczenia.¹

Interakcje z lekami wydłużającymi odstęp QT

Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu paliperydonu z produktami leczniczymi, które wydłużają odstęp QT w zapisie EKG. Do tej grupy należą:²

• Leki przeciwarytmiczne klasy IA (np. chinidyna, dyzopyramid)
• Leki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, sotalol)
• Niektóre leki przeciwhistaminowe
• Niektóre inne leki przeciwpsychotyczne
• Niektóre leki przeciwmalaryczne (np. meflokina)

³

Należy zaznaczyć, że powyższa lista ma charakter informacyjny i nie jest wyczerpująca – istnieje więcej leków mogących wydłużać odstęp QT, które mogą wchodzić w interakcje z paliperydonem.⁴

Wpływ paliperydonu na inne leki

Paliperydon wykazuje minimalny potencjał interakcji farmakokinetycznych z lekami metabolizowanymi przez izoenzymy cytochromu P-450. Nie przewiduje się istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych z produktami leczniczymi, które są metabolizowane przez ten układ enzymatyczny.⁵

Jednakże ze względu na wpływ paliperydonu na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), należy zachować ostrożność przy jego jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami działającymi ośrodkowo, takimi jak:⁶

• Anksjolityki
• Większość leków przeciwpsychotycznych
• Leki nasenne
• Opioidy

⁷

Paliperydon może antagonizować działanie lewodopy i innych agonistów dopaminergicznych. Jeśli jednoczesne stosowanie tych leków jest konieczne, szczególnie w schyłkowej fazie choroby Parkinsona, zaleca się stosowanie najmniejszych skutecznych dawek obu leków.⁸

Z uwagi na potencjał paliperydonu do wywoływania hipotonii ortostatycznej, możliwe jest wystąpienie efektu addytywnego przy jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami o podobnym działaniu, takimi jak:⁹

• Inne leki przeciwpsychotyczne
• Leki trójpierścieniowe

¹⁰

Zachowanie ostrożności jest wskazane również przy jednoczesnym stosowaniu paliperydonu z lekami obniżającymi próg drgawkowy, takimi jak:¹¹

• Fenotiazyny lub butyrofenony
• Leki trójpierścieniowe
• Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)
• Tramadol
• Meflokina

¹²

Interakcje z kwasem walproinowym i litem

Jednoczesne doustne podawanie tabletek paliperydonu o przedłużonym uwalnianiu (12 mg raz na dobę) wraz z tabletkami diwalproinianu sodu o przedłużonym uwalnianiu (od 500 mg do 2000 mg raz na dobę) nie wpływało na farmakokinetykę walproinianu w stanie stacjonarnym.¹³

Nie przeprowadzono badań dotyczących interakcji paliperydonu z litem, jednak interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna.^{14 15}

Wpływ innych leków na paliperydon

Badania in vitro wykazały, że w metabolizmie paliperydonu w minimalnym stopniu mogą uczestniczyć enzymy CYP2D6 i CYP3A4, jednak nie ma wyników badań in vitro ani in vivo wskazujących, że te izoenzymy odgrywają znaczącą rolę w metabolizmie paliperydonu.¹⁶

Jednoczesne podawanie doustne paliperydonu z paroksetyną (silnym inhibitorem enzymu CYP2D6) nie wykazało istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę paliperydonu.¹⁷

Natomiast jednoczesne podawanie doustnego paliperydonu o przedłużonym uwalnianiu raz na dobę wraz z karbamazepiną w dawce 200 mg dwa razy na dobę spowodowało zmniejszenie średniej wartości Cmax w stanie stacjonarnym oraz wartości AUC paliperydonu o około 37%. Jest to w znacznym stopniu spowodowane zwiększeniem o 35% klirensu nerkowego paliperydonu, prawdopodobnie w wyniku pobudzenia przez karbamazepinę aktywności glikoproteiny P (P-gp) znajdującej się w nerkach.¹⁸

Większe spadki stężenia paliperydonu w osoczu mogą nastąpić po większych dawkach karbamazepiny. Dlatego w przypadku rozpoczęcia stosowania karbamazepiny, dawkę paliperydonu należy ponownie ocenić i w razie potrzeby zwiększyć. I odwrotnie, w przypadku przerwania stosowania karbamazepiny, dawkę paliperydonu należy również ponownie ocenić i w razie potrzeby zmniejszyć.¹⁹

Badania wykazały, że jednoczesne doustne podawanie pojedynczej dawki paliperydonu w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (12 mg) wraz z diwalproinianem sodu w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (dwie tabletki 500 mg raz dziennie) spowodowało zwiększenie o około 50% wartości Cmax i AUC paliperydonu, prawdopodobnie w wyniku zwiększonego wchłaniania po podaniu doustnym.²⁰

Jednakże, ponieważ nie zaobserwowano wpływu na klirens ogólnoustrojowy, nie oczekuje się istotnej klinicznie interakcji między diwalproinianem sodu w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu i paliperydonem podawanym domięśniowo. Należy jednak zaznaczyć, że interakcja ta nie została zbadana w przypadku stosowania paliperydonu w formie iniekcji domięśniowych.²¹

Interakcje z rysperydonem i doustnym paliperydonem

Należy zachować szczególną ostrożność w przypadku jednoczesnego stosowania paliperydonu w iniekcjach z rysperydonem lub paliperydonem podawanym doustnie, zwłaszcza przez dłuższy czas. Jest to podyktowane faktem, że paliperydon jest głównym aktywnym metabolitem rysperydonu.²²

Dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania paliperydonu jednocześnie z innymi lekami przeciwpsychotycznymi są ograniczone.²³

Interakcje z lekami psychostymulującymi

Jednoczesne stosowanie leków psychostymulujących (np. metylofenidatu) z paliperydonem może prowadzić do wystąpienia objawów pozapiramidowych po zmianie jednego lub obu leków.²⁴

Interakcje z alkoholem

Ze względu na wpływ paliperydonu na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), podczas stosowania paliperydonu zaleca się zachowanie ostrożności przy jednoczesnym spożywaniu alkoholu. Alkohol może nasilać działanie uspokajające paliperydonu oraz zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych ze strony OUN.²⁵

Spożywanie alkoholu podczas terapii paliperydonem może potencjalnie nasilać działania niepożądane leku, takie jak sedacja, zaburzenia motoryczne czy zaburzenia koordynacji, dlatego nie zaleca się spożywania alkoholu w trakcie leczenia paliperydonem.²⁶

Dodatkowo, jednoczesne spożywanie alkoholu może prowadzić do nasilenia hipotonii ortostatycznej, co zwiększa ryzyko upadków i urazów. Pacjenci powinni być poinformowani o konieczności unikania spożywania alkoholu podczas terapii paliperydonem.²⁷

Tabela interakcji paliperydonu z innymi lekami