Dawkowanie i sposób podawania
Paliperydon

Dawkowanie i sposób podawania paliperydonu

Paliperydon w formie zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu jest lekiem przeciwpsychotycznym dostępnym w różnych dawkach. Prawidłowe dawkowanie tej substancji jest kluczowe dla osiągnięcia optymalnego efektu terapeutycznego i minimalizacji działań niepożądanych. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania i sposobu podawania paliperydonu, które należy uwzględnić podczas wywiadu medycznego i przekazać pacjentowi.¹

Schemat dawkowania inicjującego

Leczenie paliperydonem w formie iniekcji o przedłużonym uwalnianiu rozpoczyna się od ustalonych dawek inicjujących, które mają na celu szybkie osiągnięcie stężenia terapeutycznego w organizmie pacjenta.²

Rekomendowany schemat dawkowania inicjującego paliperydonu przedstawia się następująco:

• Dzień 1: dawka 150 mg podana domięśniowo w mięsień naramienny³
• Dzień 8 (tydzień później): dawka 100 mg podana domięśniowo w mięsień naramienny⁴

Jest niezwykle istotne, aby dwie pierwsze dawki podać właśnie w mięsień naramienny, gdyż zapewnia to szybkie osiągnięcie stężenia terapeutycznego w organizmie. Trzecia dawka powinna zostać podana miesiąc po drugiej dawce inicjującej.⁵

Dawkowanie podtrzymujące

Po podaniu dawek inicjujących, zalecana dawka podtrzymująca paliperydonu wynosi 75 mg, podawana co miesiąc. W zależności od indywidualnej tolerancji leku i skuteczności terapeutycznej, dawkę można dostosować w zakresie od 25 mg do 150 mg.⁶

Pacjenci z nadwagą lub otyli mogą wymagać dawek z górnego zakresu. Należy również zauważyć, że całkowity efekt leczniczy podawanych dawek podtrzymujących może nie być widoczny przez kilka miesięcy, co wynika z charakterystyki przedłużonego uwalniania substancji.⁷

Dawki podtrzymujące można podawać zarówno w mięsień naramienny, jak i pośladkowy. Dostosowanie dawki podtrzymującej można przeprowadzać co miesiąc, uwzględniając stan kliniczny pacjenta.⁸

Zamiana z preparatów doustnych na iniekcje paliperydonu

U pacjentów, którzy wcześniej stosowali doustny paliperydon lub doustny rysperydon, można dokonać zamiany na formę iniekcyjną paliperydonu. Rozpoczęcie leczenia następuje zgodnie z wyżej opisanym schematem dawkowania inicjującego.⁹

Poniższa tabela prezentuje dawki paliperydonu w postaci iniekcji do stosowania w leczeniu podtrzymującym, które zapewniają ekspozycję na paliperydon porównywalną z wcześniej stosowanymi tabletkami o przedłużonym uwalnianiu:

¹⁰

U niektórych pacjentów korzystne może być stopniowe odstawianie leku doustnego. Należy również uwzględnić, że pacjenci zmieniający większe dawki doustne (np. 9-12 mg na dobę) na wstrzyknięcia do mięśnia pośladkowego mogą doświadczać mniejszej ekspozycji na lek w osoczu przez pierwsze 6 miesięcy. W takim przypadku alternatywnie można rozważyć podawanie iniekcji w mięsień naramienny przez pierwsze 6 miesięcy.¹¹

Zamiana z rysperydonu w formie iniekcji o przedłużonym działaniu

W przypadku zamiany z długo działających iniekcji rysperydonu, należy rozpocząć podawanie paliperydonu zamiast następnego zaplanowanego wstrzyknięcia rysperydonu. W tej sytuacji nie jest wymagany tygodniowy schemat dawkowania inicjującego (dzień 1. i 8.).¹²

Poniższa tabela przedstawia dawki paliperydonu w formie iniekcji odpowiadające dawkom długo działających iniekcji rysperydonu:

¹³

Dostosowanie dawki w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny od ≥50 do <80 mL/min) zaleca się rozpoczęcie stosowania paliperydonu od zmodyfikowanego schematu:<sup data-drug="Paliperidone Teva" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny od ≥50 do 14

• Dzień 1: dawka 100 mg (zamiast 150 mg) podana domięśniowo w mięsień naramienny
• Dzień 8 (tydzień później): dawka 75 mg (zamiast 100 mg) podana domięśniowo w mięsień naramienny

Zalecana comiesięczna dawka podtrzymująca w tej grupie pacjentów wynosi 50 mg, z możliwym zakresem od 25 do 100 mg, w zależności od tolerancji pacjenta i skuteczności leczenia.¹⁵

Nie zaleca się stosowania paliperydonu u pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <50 mL/min).<sup data-drug="Palifren Long" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Nie zaleca się stosowania produktu leczniczego Palifren Long u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek w stopniu umiarkowanym lub ciężkim (klirens kreatyniny 16

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby nie jest wymagane dostosowanie dawki paliperydonu. Nie badano skuteczności i bezpieczeństwa stosowania substancji u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, dlatego zaleca się ostrożność podczas leczenia tej grupy pacjentów.¹⁷

Pacjenci w podeszłym wieku

Ogólnie zalecane dawkowanie paliperydonu u pacjentów w podeszłym wieku z prawidłową czynnością nerek jest takie samo jak u młodszych dorosłych pacjentów z prawidłową czynnością nerek. Niemniej jednak, ze względu na możliwe zmniejszenie czynności nerek u osób w podeszłym wieku, może być konieczne dostosowanie dawki zgodnie z zaleceniami dla pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.¹⁸

Postępowanie w przypadku pominięcia dawki

Ze względu na charakter leku o przedłużonym uwalnianiu, pominięcie dawki paliperydonu wymaga szczególnego postępowania. Poniżej przedstawiono wytyczne dotyczące różnych sytuacji związanych z pominięciem dawki.¹⁹

Zapobieganie pominiętym dawkom

Aby uniknąć pominięcia dawki, stosuje się elastyczne okna czasowe podania:

• Dla drugiej dawki inicjującej (dzień 8): można podać dawkę w okresie 4 dni przed lub po upływie tygodniowego terminu²⁰
• Dla dawek podtrzymujących (podawanych co miesiąc): można podać dawkę do 7 dni przed lub po upłynięciu miesięcznego terminu²¹

Postępowanie po pominięciu drugiej dawki inicjującej

Jeśli doszło do pominięcia drugiej dawki inicjującej (dzień 8), sposób postępowania zależy od czasu, jaki upłynął od pierwszego wstrzyknięcia:²²

Poniżej 4 tygodni od pierwszego wstrzyknięcia

Jeśli od pierwszego wstrzyknięcia upłynęło mniej niż 4 tygodnie, należy:²³

• Jak najszybciej podać drugą dawkę 100 mg w mięsień naramienny
• Trzecią dawkę 75 mg podać po upływie 5 tygodni od pierwszego wstrzyknięcia (niezależnie od czasu wykonania drugiego wstrzyknięcia)
• Następnie kontynuować comiesięczny cykl wstrzyknięć w dawce od 25 mg do 150 mg w zależności od tolerancji i skuteczności

4-7 tygodni od pierwszego wstrzyknięcia

Jeśli od pierwszego wstrzyknięcia upłynęło od 4 do 7 tygodni, należy wznowić leczenie według następującego schematu:²⁴

• Możliwie jak najszybciej wstrzyknąć dawkę 100 mg do mięśnia naramiennego
• Tydzień później podać kolejne wstrzyknięcie 100 mg do mięśnia naramiennego
• Następnie wznowić comiesięczny cykl wstrzyknięć w dawce od 25 mg do 150 mg w zależności od tolerancji i skuteczności

Powyżej 7 tygodni od pierwszego wstrzyknięcia

Jeśli od pierwszego wstrzyknięcia upłynęło więcej niż 7 tygodni, należy rozpocząć leczenie od początku, według schematu dawkowania inicjującego (150 mg w dniu 1, 100 mg w dniu 8).²⁵

Postępowanie po pominięciu dawki podtrzymującej

Sposób postępowania po pominięciu dawki podtrzymującej zależy od czasu, jaki upłynął od ostatniego wstrzyknięcia:²⁶

1 miesiąc do 6 tygodni od ostatniego wstrzyknięcia

Jeśli od ostatniego wstrzyknięcia upłynęło mniej niż 6 tygodni, należy jak najszybciej podać ustaloną poprzednio dawkę stabilizującą, a następnie kontynuować comiesięczny schemat dawkowania.²⁷

Powyżej 6 tygodni do 6 miesięcy od ostatniego wstrzyknięcia

Jeśli od ostatniego wstrzyknięcia upłynęło więcej niż 6 tygodni, postępowanie zależy od dawki stabilizującej:²⁸

Dla pacjentów stabilnych po dawce 25-100 mg:²⁹

• Wstrzyknąć możliwie jak najszybciej taką samą dawkę do mięśnia naramiennego, na jakiej wcześniej utrzymywał się stabilny stan pacjenta
• Tydzień później (8. dzień) podać kolejne wstrzyknięcie tej samej dawki do mięśnia naramiennego
• Następnie wznowić comiesięczny cykl wstrzyknięć

Dla pacjentów stabilnych po dawce 150 mg:³⁰

• Wstrzyknąć możliwie jak najszybciej dawkę 100 mg do mięśnia naramiennego
• Tydzień później (8. dzień) podać kolejne wstrzyknięcie dawki 100 mg do mięśnia naramiennego
• Następnie wznowić comiesięczny cykl wstrzyknięć

Ponad 6 miesięcy od ostatniego wstrzyknięcia

Jeśli od ostatniego wstrzyknięcia upłynęło więcej niż 6 miesięcy, leczenie należy rozpocząć od początku, według schematu dawkowania inicjującego (150 mg w dniu 1, 100 mg w dniu 8).³¹

Sposób podawania paliperydonu

Paliperydon w formie zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu jest przeznaczony wyłącznie do stosowania domięśniowego. Nie wolno go podawać żadną inną drogą. Każde wstrzyknięcie powinien wykonać pracownik personelu medycznego.³²

Technika podania

Preparat należy wstrzykiwać powoli, głęboko do mięśnia naramiennego lub pośladkowego. Dawkę należy podawać w pojedynczym wstrzyknięciu – nie należy jej dzielić na mniejsze wstrzyknięcia.³³

Przypominamy, że dawki inicjujące (dzień 1. i 8.) muszą być podawane w mięsień naramienny, aby szybko osiągnąć stężenie terapeutyczne. Po podaniu drugiej dawki inicjującej, comiesięczne dawki podtrzymujące można podawać zarówno w mięsień naramienny, jak i pośladkowy.³⁴

W razie bólu w miejscu wstrzyknięcia lub gdy pacjent źle toleruje związany z tym dyskomfort, należy rozważyć zmianę miejsca wstrzyknięcia z mięśnia pośladkowego na naramienny lub odwrotnie. Zaleca się także naprzemienne wykonywanie wstrzyknięć po prawej i lewej stronie ciała.³⁵

Iniekcje do mięśnia naramiennego

Rozmiar igły do wstrzyknięć paliperydonu do mięśnia naramiennego zależy od masy ciała pacjenta:³⁶

• Dla pacjentów o masie ciała ≥90 kg: igła w rozmiarze 1½ cala, 22 G (38,1 mm × 0,72 mm)³⁷
• Dla pacjentów o masie ciała <90 kg: igła w rozmiarze 1 cal, 23 G (25,4 mm × 0,64 mm)<sup data-drug="Pratyria" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Dla osób o masie ciała 38

Wstrzyknięcia należy wykonywać naprzemiennie do obu mięśni naramiennych.

Iniekcje do mięśnia pośladkowego

Do wstrzyknięć podtrzymujących paliperydonu do mięśnia pośladkowego zaleca się stosowanie igły w rozmiarze 1½ cala, 22 G (38,1 mm × 0,72 mm). Wstrzyknięcie należy wykonać w górnej zewnętrznej ćwiartce mięśnia pośladkowego, naprzemiennie do obu mięśni pośladkowych.³⁹

^{40 41}