Działania niepożądane pregabaliny

Pregabalina Vivanta (75 mg, 150 mg, 300 mg, kapsułki twarde) jest lekiem, którego profil bezpieczeństwa został szeroko przebadany w ramach programu badań klinicznych obejmującego ponad 8900 pacjentów. Spośród tej grupy, ponad 5600 osób uczestniczyło w badaniach kontrolowanych placebo metodą podwójnie ślepej próby. Znajomość działań niepożądanych jest kluczowa dla zapewnienia bezpiecznej farmakoterapii tym lekiem.¹

Charakterystyka ogólna działań niepożądanych

Działania niepożądane pregabaliny charakteryzują się najczęściej łagodnym lub umiarkowanym nasileniem. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi są zawroty głowy i senność. Istotnym aspektem z klinicznego punktu widzenia jest fakt, że odsetek przypadków odstawienia leku z powodu działań niepożądanych wyniósł 12% w grupie pacjentów otrzymujących pregabalinę, w porównaniu do 5% w grupie placebo. To właśnie zawroty głowy i senność były najczęstszymi przyczynami przerwania terapii.²

Należy zaznaczyć, że opisane działania niepożądane mogą mieć związek nie tylko z samym lekiem, ale również z chorobą podstawową i/lub jednoczesnym stosowaniem innych produktów leczniczych. W przypadku leczenia ośrodkowego bólu neuropatycznego wywołanego urazem rdzenia kręgowego stwierdzono zwiększoną ogólną częstość występowania działań niepożądanych oraz działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego, ze szczególnym uwzględnieniem senności.³

Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania

Działania niepożądane pregabaliny klasyfikuje się według następujących kategorii częstości występowania:⁴

• Bardzo często: występujące z częstością ≥ 1/10
• Często: występujące z częstością ≥ 1/100 do < 1/10
• Niezbyt często: występujące z częstością ≥ 1/1 000 do < 1/100
• Rzadko: występujące z częstością ≥ 1/10 000 do < 1/1 000
• Bardzo rzadko: występujące z częstością < 1/10 000
• Częstość nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Najczęściej występujące działania niepożądane

Do działań niepożądanych występujących bardzo często (≥ 1/10) należą:⁵

• Zawroty głowy – jedno z najczęstszych powikłań, mogące znacząco wpływać na codzienne funkcjonowanie pacjenta
• Senność – może istotnie ograniczać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn
• Bóle głowy – mogą mieć różne nasilenie, od łagodnego do umiarkowanego

Szczegółowe działania niepożądane według układów i narządów

Poniżej przedstawiono szczegółowe omówienie działań niepożądanych w podziale na układy i narządy, z uwzględnieniem ich częstości występowania i charakterystyki klinicznej.

Zaburzenia układu nerwowego

Oprócz bardzo często występujących zawrotów głowy, senności i bólów głowy, często obserwuje się także:⁶

• Ataksję – zaburzenia koordynacji ruchowej mogące manifestować się niezbornym chodem
• Zaburzenia koordynacji – mogące prowadzić do trudności w wykonywaniu precyzyjnych ruchów
• Drżenia – mimowolne, rytmiczne ruchy różnych części ciała
• Zaburzenia mowy – od łagodnej dyzartrii do poważniejszych problemów z artykulacją
• Niepamięć i zaburzenia pamięci – mogące dotyczyć zarówno pamięci krótko- jak i długotrwałej
• Trudności w skupieniu uwagi – wpływające na zdolność koncentracji i wykonywania zadań poznawczych
• Parestezje – nieprawidłowe odczucia skórne, takie jak mrowienie, kłucie
• Niedoczulicę – zmniejszenie czucia w określonych obszarach ciała
• Uspokojenie – mogące nasilać efekty innych leków o działaniu sedatywnym
• Zaburzenia równowagi – zwiększające ryzyko upadków, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku
• Letarg – stan obniżonej aktywności psychoruchowej

Niezbyt często występują poważniejsze zaburzenia neurologiczne, takie jak omdlenia, drgawki kloniczne mięśni, utrata przytomności czy zaburzenia poznawcze. Rzadko obserwuje się drgawki, zespół parkinsonowski oraz hipokinezę.⁷

Zaburzenia psychiczne

W zakresie zaburzeń psychicznych często występują:⁸

• Nastrój euforyczny – nieadekwatnie podwyższony nastrój
• Splątanie – zaburzenia świadomości mogące prowadzić do dezorientacji
• Drażliwość – zwiększona podatność na bodźce zewnętrzne, nadmierna reakcja emocjonalna
• Dezorientacja – zaburzenia orientacji w czasie, miejscu lub co do własnej osoby
• Bezsenność – trudności z zasypianiem lub utrzymaniem ciągłości snu
• Zmniejszone libido – obniżenie popędu płciowego

Niezbyt często raportowane są stany takie jak omamy, napady paniki, niepokój ruchowy czy depresja. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadko występujące, ale potencjalnie groźne myśli i zachowania samobójcze. Zgłaszano również przypadki uzależnienia od leku, jednak częstość występowania tego powikłania nie została precyzyjnie określona.⁹

Zaburzenia oka i ucha

W zakresie narządu wzroku często obserwuje się nieostre widzenie i podwójne widzenie. Niezbyt często występują zaburzenia pola widzenia, zmniejszenie ostrości widzenia czy ból oka. Rzadko dochodzi do utraty wzroku czy zapalenia rogówki.¹⁰

W zakresie narządu słuchu często obserwuje się zawroty głowy, a niezbyt często przeczulicę słuchową.¹¹

Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego

W obrębie układu sercowo-naczyniowego niezbyt często obserwuje się tachykardię, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, bradykardię zatokową oraz zastoinową niewydolność serca. Rzadziej występują wydłużenie odstępu QT, tachykardia zatokowa oraz arytmia zatokowa.¹²

Niezbyt często mogą wystąpić również zaburzenia naczyniowe, takie jak niedociśnienie, nadciśnienie tętnicze, nagłe uderzenia gorąca, zaczerwienienie oraz marznięcie odsiebnych części ciała.¹³

Zaburzenia układu oddechowego

W zakresie układu oddechowego niezbyt często obserwuje się duszność, krwawienie z nosa, kaszel, uczucie zatkanego nosa, zapalenie błony śluzowej nosa, chrapanie oraz suchość śluzówki nosa. Rzadko może wystąpić obrzęk płuc i uczucie ucisku w gardle. Odnotowano również przypadki niewydolności oddechowej, jednak częstość jej występowania nie została precyzyjnie określona.¹⁴

Zaburzenia układu pokarmowego

W obrębie układu pokarmowego często występują wymioty, nudności, zaparcia, biegunka, wzdęcia, uczucie rozdęcia brzucha oraz suchość błony śluzowej jamy ustnej. Niezbyt często obserwuje się refluks żołądkowo-przełykowy, nadmierne wydzielanie śliny oraz niedoczulicę w okolicy ust. Rzadko dochodzi do wodobrzusza, zapalenia trzustki, obrzęku języka czy zaburzeń połykania.¹⁵

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

W zakresie wątroby i dróg żółciowych niezbyt często dochodzi do zwiększenia stężenia enzymów wątrobowych. Rzadko może wystąpić żółtaczka, a bardzo rzadko niewydolność wątroby i wirusowe zapalenie wątroby.¹⁶

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

W obrębie skóry niezbyt często obserwuje się wysypkę grudkową, pokrzywkę, nadmierne pocenie się oraz świąd. Rzadko mogą wystąpić poważne, potencjalnie zagrażające życiu powikłania skórne, takie jak toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka oraz zespół Stevensa-Johnsona.¹⁷

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej

W zakresie układu mięśniowo-szkieletowego często występują skurcze mięśni, bóle stawów, bóle pleców, bóle kończyn oraz kręcz szyi. Niezbyt często dochodzi do obrzęku stawów, bólów mięśni, drgania mięśniowego, bólów szyi czy sztywności mięśni. Rzadko może wystąpić rabdomioliza – potencjalnie zagrażające życiu powikłanie charakteryzujące się rozpadem mięśni prążkowanych.¹⁸

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

W obrębie układu moczowego niezbyt często obserwuje się nietrzymanie moczu i dyzurię (bolesne lub utrudnione oddawanie moczu). Rzadko może dojść do niewydolności nerek, skąpomoczu czy retencji moczu.¹⁹

Zaburzenia układu rozrodczego i piersi

W zakresie układu rozrodczego i piersi często występują zaburzenia erekcji. Niezbyt często obserwuje się zaburzenia czynności seksualnych, opóźnienie ejakulacji, bolesne miesiączkowanie i bóle piersi. Rzadko dochodzi do braku miesiączki, wycieku z brodawki sutkowej, powiększenia piersi czy ginekomastii.²⁰

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

Często obserwuje się obrzęki obwodowe, obrzęki, zaburzenia chodu, upadki, uczucie podobne do występującego po spożyciu alkoholu, nietypowe samopoczucie oraz zmęczenie. Niezbyt często występuje uogólniony obrzęk tkanki podskórnej, obrzęk twarzy, ucisk w klatce piersiowej, ból, gorączka, pragnienie, dreszcze i osłabienie.²¹

Zmiany w wynikach badań diagnostycznych

W badaniach diagnostycznych często obserwuje się zwiększenie masy ciała. Niezbyt często dochodzi do zwiększenia aktywności fosfokinazy kreatynowej we krwi, zwiększenia stężenia glukozy we krwi, zmniejszenia liczby płytek krwi, zmniejszenia stężenia potasu we krwi czy zmniejszenia masy ciała. Rzadko obserwuje się zmniejszenie liczby krwinek białych we krwi.²²

Objawy odstawienia po przerwaniu leczenia pregabaliną

Po przerwaniu krótko- i długotrwałego leczenia pregabaliną obserwowano objawy odstawienia, które mogą wskazywać na uzależnienie od leku. Wśród tych objawów wymienia się:²³

• Bezsenność – trudności z zasypianiem lub utrzymaniem ciągłości snu
• Bóle głowy – od łagodnych do silnych
• Nudności – uczucie dyskomfortu w nadbrzuszu
• Lęk – uczucie niepokoju, napięcia
• Biegunka – zwiększona częstość wypróżnień, luźne stolce
• Objawy grypopodobne – gorączka, bóle mięśni, ogólne złe samopoczucie
• Drgawki – napady padaczkowe, szczególnie niebezpieczne u pacjentów z epilepsją
• Nerwowość – zwiększone napięcie nerwowe, drażliwość
• Depresja – obniżenie nastroju, apatia
• Myśli samobójcze – wymagające natychmiastowej interwencji psychiatrycznej
• Ból – o różnej lokalizacji i nasileniu
• Nadmierne pocenie się – diafforeza
• Zawroty głowy – zaburzenia równowagi, uczucie wirowania

Istotne jest, aby poinformować pacjenta o możliwości wystąpienia tych stanów przed rozpoczęciem leczenia. Częstość występowania i nasilenie objawów odstawienia mogą być zależne od dawki.²⁴

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

Profil bezpieczeństwa pregabaliny u dzieci i młodzieży jest podobny do obserwowanego u pacjentów dorosłych z padaczką. Wnioski te oparto na pięciu badaniach pediatrycznych u pacjentów z napadami padaczkowymi ogniskowymi, z lub bez napadów wtórnie uogólnionych.²⁵

Najczęstszymi działaniami niepożądanymi obserwowanymi w badaniach pediatrycznych były:²⁶

W 12-tygodniowym badaniu:

• Senność
• Gorączka
• Zakażenie górnych dróg oddechowych
• Zwiększony apetyt
• Zwiększenie masy ciała
• Zapalenie błony śluzowej nosa i gardła

W 14-dniowym badaniu:

• Senność
• Zakażenie górnych dróg oddechowych
• Gorączka

Tabela działań niepożądanych pregabaliny