Działania niepożądane rywastygminy – profil bezpieczeństwa

Rywastygmina w postaci wodorowinianu rywastygminy, stosowana u pacjentów z otępieniem typu alzheimerowskiego oraz otępieniem związanym z chorobą Parkinsona, charakteryzuje się określonym profilem działań niepożądanych, który wymaga szczególnej uwagi klinicznej. Najczęściej odnotowywanymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, w tym nudności (38%) i wymioty (23%), szczególnie nasilone w okresie ustalania dawki leku. Istotną obserwacją kliniczną jest fakt, że kobiety wykazują większą podatność niż mężczyźni na wystąpienie zaburzeń żołądkowo-jelitowych oraz utratę masy ciała.¹

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Zaburzenia układu pokarmowego stanowią najliczniejszą grupę działań niepożądanych związanych ze stosowaniem rywastygminy. W populacji pacjentów z otępieniem typu alzheimerowskiego bardzo często obserwuje się nudności, wymioty i biegunkę. Często występują również dolegliwości bólowe brzucha i objawy niestrawności. U pacjentów z otępieniem w przebiegu choroby Parkinsona zaobserwowano podobny profil działań niepożądanych ze strony układu pokarmowego, z dodatkowo częstym występowaniem nadmiernego wydzielania śliny.²

Szczególnie niebezpieczne działania niepożądane obejmują rzadkie przypadki choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy, bardzo rzadkie przypadki krwawienia z przewodu pokarmowego oraz zapalenia trzustki. Należy zwrócić uwagę na fakt, że niektóre przypadki nasilonych wymiotów wiązały się z pęknięciem przełyku, co stanowi stan zagrożenia życia.³

Zaburzenia neurologiczne i nasilenie objawów parkinsonowskich

Wśród działań niepożądanych ze strony układu nerwowego bardzo często występują zawroty głowy u pacjentów z chorobą Alzheimera oraz drżenie u pacjentów z otępieniem w przebiegu choroby Parkinsona. Często obserwuje się bóle głowy, senność oraz drżenie. U pacjentów z chorobą Parkinsona dodatkowo często występują dyskineza, hipokineza, spowolnienie ruchowe oraz objaw koła zębatego.⁴

Szczególnie istotne jest pogorszenie stanu u pacjentów z chorobą Parkinsona obserwowane w trakcie leczenia rywastygminą. W badaniu klinicznym trwającym 24 tygodnie u 27,3% pacjentów leczonych rywastygminą wystąpiły wcześniej zdefiniowane zdarzenia niepożądane, które mogły oznaczać nasilenie objawów choroby Parkinsona, w porównaniu do 15,6% w grupie placebo.⁵

Najczęstszymi zdarzeniami niepożądanymi, które mogą oznaczać nasilenie objawów parkinsonowskich, były: drżenie (10,2% vs 3,9% w grupie placebo), upadek (5,8% vs 6,1%) oraz nasilenie choroby Parkinsona (3,3% vs 1,1%).⁶

Rzadko występującym, ale poważnym działaniem niepożądanym są drgawki. Bardzo rzadko obserwowano objawy pozapiramidowe, w tym pogorszenie stanu u pacjentów z chorobą Parkinsona.⁷

Zaburzenia sercowo-naczyniowe

Wśród działań niepożądanych dotyczących układu sercowo-naczyniowego rzadko występuje dławica piersiowa, a bardzo rzadko zaburzenia rytmu serca (np. bradykardia, blok przedsionkowo-komorowy, migotanie przedsionków, tachykardia). Częstość nieznana dotyczy zespołu chorego węzła zatokowego. U pacjentów z otępieniem w przebiegu choroby Parkinsona często obserwuje się bradykardię, niezbyt często migotanie przedsionków i blok przedsionkowo-komorowy.⁸

Zmiany ciśnienia tętniczego obejmują bardzo rzadkie przypadki nadciśnienia tętniczego u pacjentów z chorobą Alzheimera oraz częste występowanie nadciśnienia tętniczego i niezbyt częste występowanie niedociśnienia tętniczego u pacjentów z otępieniem w przebiegu choroby Parkinsona.⁹

Zaburzenia psychiczne

W trakcie leczenia rywastygminą często występują zaburzenia psychiczne, takie jak koszmary senne, pobudzenie, dezorientacja i lęk. U pacjentów z otępieniem związanym z chorobą Parkinsona często obserwuje się bezsenność, lęk, niepokój ruchowy, halucynacje/omamy wzrokowe oraz depresję. Działania niepożądane o nieznanej częstości występowania to agresja i niepokój ruchowy.¹⁰

Zaburzenia wątroby i zaburzenia metaboliczne

Niezbyt często obserwuje się zwiększenie wartości wyników badań czynności wątroby. Z nieznaną częstością występuje zapalenie wątroby. Wśród zaburzeń metabolicznych bardzo często występuje jadłowstręt i często zmniejszenie apetytu u pacjentów z chorobą Alzheimera. U pacjentów z otępieniem w przebiegu choroby Parkinsona często obserwuje się zmniejszony apetyt i odwodnienie.¹¹

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Do często występujących działań niepożądanych należy nadmierna potliwość/zwiększona potliwość. Rzadko występują wysypki. Z nieznaną częstością występuje świąd oraz alergiczne zapalenie skóry (rozsiane).¹²

Szczegółowa tabela działań niepożądanych rywastygminy

Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane rywastygminy wraz z ich częstością występowania według klasyfikacji układów i narządów. Częstość występowania zdefiniowano zgodnie z następującą konwencją: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000), częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).<sup data-drug="Rivastigmine Mylan" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane w Tabeli 1 oraz Tabeli 2 zostały wymienione według klasyfikacji układów i narządów MedDRA oraz częstości występowania. Częstość występowania zdefiniowano zgodnie z następującą konwencją: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (13

* Opisywane podczas stosowania rywastygminy w postaci systemu transdermalnego¹⁴

Nasilenie objawów parkinsonowskich pod wpływem rywastygminy

Szczególne znaczenie kliniczne ma ryzyko nasilenia objawów parkinsonowskich podczas stosowania rywastygminy u pacjentów z otępieniem związanym z chorobą Parkinsona. W poniższej tabeli przedstawiono dane dotyczące częstości występowania zdarzeń niepożądanych, które mogą oznaczać nasilenie objawów parkinsonowskich w porównaniu z placebo.¹⁵

Postępowanie i monitorowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem odpowiednich organów.¹⁶

W Polsce podejrzewane działania niepożądane należy zgłaszać do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.¹⁷

Dane kontaktowe:

• Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
• Tel.: + 48 22 49 21 301
• Faks: + 48 22 49 21 309
• e-mail: [email protected]

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.¹⁸