Działania niepożądane
Rivastigmine Mylan 1,5 mg

Rywastygmina, inhibitor cholinoesterazy, jest stosowana w leczeniu otępienia typu alzheimerowskiego oraz otępienia związanego z chorobą Parkinsona. Profil bezpieczeństwa leku obejmuje liczne działania niepożądane, z dominującymi objawami ze strony układu pokarmowego, takimi jak nudności (38%) i wymioty (23%), szczególnie nasilone podczas fazy dobierania dawki. Kobiety wykazują większą podatność na zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz utratę masy ciała. W otępieniu związanym z chorobą Parkinsona rywastygmina może nasilać objawy parkinsonowskie, w tym drżenie, dyskinezę, hipokinezę, spowolnienie ruchowe oraz zaburzenia chodu, co potwierdzono w badaniu klinicznym, gdzie 27,3% pacjentów leczonych rywastygminą doświadczyło nasilenia objawów motorycznych w porównaniu do 15,6% w grupie placebo.

Działania niepożądane rywastygminy – profil bezpieczeństwa stosowania leku Rivastigmine Mylan

Rywastygmina jest inhibitorem cholinoesterazy stosowanym w leczeniu otępienia typu alzheimerowskiego oraz otępienia związanego z chorobą Parkinsona. Profil bezpieczeństwa leku charakteryzuje się szeregiem działań niepożądanych, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej i odpowiedniego monitorowania pacjentów podczas terapii.1

Ogólny profil bezpieczeństwa i czynniki ryzyka

Najczęściej obserwowane działania niepożądane podczas stosowania rywastygminy dotyczą układu pokarmowego. Dominują wśród nich nudności (38%) oraz wymioty (23%), które występują szczególnie intensywnie w fazie dobierania dawki. Analiza kliniczna wskazuje na zwiększoną podatność kobiet w porównaniu do mężczyzn na wystąpienie zaburzeń żołądkowo-jelitowych oraz utratę masy ciała podczas leczenia rywastygminą.2

Działania niepożądane u pacjentów z otępieniem typu alzheimerowskiego

U pacjentów z chorobą Alzheimera leczonych rywastygminą obserwowano szereg działań niepożądanych dotyczących różnych układów i narządów, z różną częstością występowania. Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy ze strony przewodu pokarmowego oraz układu nerwowego, które wymagają stałego monitorowania podczas terapii.3

Działania niepożądane u pacjentów z otępieniem związanym z chorobą Parkinsona

W przypadku pacjentów z otępieniem towarzyszącym chorobie Parkinsona, profil działań niepożądanych rywastygminy wymaga szczególnej uwagi ze względu na potencjalne nasilenie objawów parkinsonowskich. Istotne znaczenie mają m.in. drżenie, dyskineza, spowolnienie ruchowe i inne zaburzenia motoryczne, które mogą bezpośrednio wpływać na funkcjonowanie pacjentów.4

Nasilenie objawów choroby Parkinsona

Szczególnie istotnym aspektem bezpieczeństwa stosowania rywastygminy u pacjentów z otępieniem związanym z chorobą Parkinsona jest potencjalne nasilenie objawów parkinsonowskich. W badaniach klinicznych zaobserwowano wyraźną różnicę między grupą leczoną rywastygminą (27,3% pacjentów) a grupą otrzymującą placebo (15,6% pacjentów) pod względem częstości występowania działań niepożądanych związanych z nasileniem objawów motorycznych choroby Parkinsona.5

Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych rywastygminy

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Częstość występowania Uwagi kliniczne
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Zakażenia układu moczowego Bardzo rzadko Występuje u pacjentów z otępieniem typu alzheimerowskiego
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Jadłowstręt Bardzo często Występuje u pacjentów z otępieniem typu alzheimerowskiego
Zmniejszenie apetytu Często Występuje zarówno w chorobie Alzheimera, jak i w otępieniu związanym z chorobą Parkinsona
Odwodnienie Nieznana/Często* *Częstość nieznana w chorobie Alzheimera, często w otępieniu związanym z chorobą Parkinsona
Zaburzenia psychiczne Koszmary senne Często Występuje u pacjentów z otępieniem typu alzheimerowskiego
Pobudzenie Często U pacjentów z otępieniem typu alzheimerowskiego oraz w postaci systemu transdermalnego u pacjentów z otępieniem związanym z chorobą Parkinsona
Dezorientacja Często Występuje u pacjentów z otępieniem typu alzheimerowskiego
Lęk Często Występuje zarówno w chorobie Alzheimera, jak i w otępieniu związanym z chorobą Parkinsona
Bezsenność Niezbyt często/Często* *Niezbyt często w chorobie Alzheimera, często w otępieniu związanym z chorobą Parkinsona
Depresja Niezbyt często/Często* *Niezbyt często w chorobie Alzheimera, często w otępieniu związanym z chorobą Parkinsona
Omamy Bardzo rzadko/Często* *Bardzo rzadko w chorobie Alzheimera, często (halucynacje, omamy wzrokowe) w otępieniu związanym z chorobą Parkinsona
Agresja Nieznana Występuje zarówno w chorobie Alzheimera, jak i w otępieniu związanym z chorobą Parkinsona
Niepokój ruchowy Nieznana/Często* *Nieznana w chorobie Alzheimera, często w otępieniu związanym z chorobą Parkinsona
Zaburzenia układu nerwowego Zawroty głowy Bardzo często/Często* *Bardzo często w chorobie Alzheimera, często w otępieniu związanym z chorobą Parkinsona
Bóle głowy Często Występuje zarówno w chorobie Alzheimera, jak i w otępieniu związanym z chorobą Parkinsona
Senność Często Występuje zarówno w chorobie Alzheimera, jak i w otępieniu związanym z chorobą Parkinsona
Drżenie Często/Bardzo często* *Często w chorobie Alzheimera, bardzo często w otępieniu związanym z chorobą Parkinsona
Omdlenie Niezbyt często Występuje u pacjentów z otępieniem typu alzheimerowskiego
Drgawki Rzadko Występuje u pacjentów z otępieniem typu alzheimerowskiego
Objawy pozapiramidowe (w tym pogorszenie stanu u pacjentów z chorobą Parkinsona) Bardzo rzadko/Często* *Bardzo rzadko w chorobie Alzheimera, w otępieniu związanym z chorobą Parkinsona często obserwowano pogorszenie stanu
Dyskineza Często** **Obserwowana u pacjentów z otępieniem związanym z chorobą Parkinsona
Hipokineza Często** **Obserwowana u pacjentów z otępieniem związanym z chorobą Parkinsona
Objaw „koła zębatego” Często** **Obserwowana u pacjentów z otępieniem związanym z chorobą Parkinsona
Zaburzenia serca Dławica piersiowa (dusznica bolesna) Rzadko Występuje u pacjentów z otępieniem typu alzheimerowskiego
Zaburzenia rytmu serca (np. bradykardia, blok przedsionkowo-komorowy, migotanie przedsionków, tachykardia) Bardzo rzadko/Często/Niezbyt często* *Bardzo rzadko w chorobie Alzheimera, bradykardia często a migotanie przedsionków i blok przedsionkowo-komorowy niezbyt często w otępieniu związanym z chorobą Parkinsona
Zespół chorego węzła zatokowego Nieznana Występuje zarówno w chorobie Alzheimera, jak i w otępieniu związanym z chorobą Parkinsona
Zaburzenia naczyniowe Nadciśnienie tętnicze Bardzo rzadko/Często* *Bardzo rzadko w chorobie Alzheimera, często w otępieniu związanym z chorobą Parkinsona
Niedociśnienie tętnicze Niezbyt często** **Obserwowane u pacjentów z otępieniem związanym z chorobą Parkinsona
Zaburzenia żołądka i jelit Nudności Bardzo często Występuje zarówno w chorobie Alzheimera, jak i w otępieniu związanym z chorobą Parkinsona
Wymioty Bardzo często Występuje zarówno w chorobie Alzheimera, jak i w otępieniu związanym z chorobą Parkinsona
Biegunka Bardzo często/Często* *Bardzo często w chorobie Alzheimera, często w otępieniu związanym z chorobą Parkinsona
Bóle brzucha i niestrawność Często Występuje zarówno w chorobie Alzheimera, jak i w otępieniu związanym z chorobą Parkinsona
Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy Rzadko Występuje u pacjentów z otępieniem typu alzheimerowskiego
Krwawienie z przewodu pokarmowego Bardzo rzadko Występuje u pacjentów z otępieniem typu alzheimerowskiego
Zapalenie trzustki Bardzo rzadko Występuje u pacjentów z otępieniem typu alzheimerowskiego
Nadmierne wydzielanie śliny Często** **Obserwowane u pacjentów z otępieniem związanym z chorobą Parkinsona
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Zwiększenie wartości wyników badań czynności wątroby Niezbyt często Występuje u pacjentów z otępieniem typu alzheimerowskiego
Zapalenie wątroby Nieznana Występuje zarówno w chorobie Alzheimera, jak i w otępieniu związanym z chorobą Parkinsona
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Nadmierna potliwość Często Występuje zarówno w chorobie Alzheimera, jak i w otępieniu związanym z chorobą Parkinsona
Wysypki Rzadko Występuje u pacjentów z otępieniem typu alzheimerowskiego
Świąd Nieznana Występuje u pacjentów z otępieniem typu alzheimerowskiego
Alergiczne zapalenie skóry (rozsiane) Nieznana Występuje zarówno w chorobie Alzheimera, jak i w otępieniu związanym z chorobą Parkinsona
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Uczucie zmęczenia i osłabienia Często Występuje u pacjentów z otępieniem typu alzheimerowskiego
Złe samopoczucie Często Występuje u pacjentów z otępieniem typu alzheimerowskiego
Upadki Niezbyt często/Bardzo często* *Niezbyt często w chorobie Alzheimera, bardzo często w otępieniu związanym z chorobą Parkinsona
Zmęczenie i osłabienie Często** **Obserwowane u pacjentów z otępieniem związanym z chorobą Parkinsona
Nieprawidłowy chód Często** **Obserwowane u pacjentów z otępieniem związanym z chorobą Parkinsona
Chód parkinsonowski Często** **Obserwowane u pacjentów z otępieniem związanym z chorobą Parkinsona
Badania diagnostyczne Zmniejszenie masy ciała Często Występuje u pacjentów z otępieniem typu alzheimerowskiego

Dodatkowe działania niepożądane obserwowane podczas stosowania postaci transdermalnej

Podczas stosowania rywastygminy w postaci systemu transdermalnego zaobserwowano dodatkowe działania niepożądane, które nie były raportowane lub występowały z inną częstością podczas stosowania kapsułek.6

U pacjentów z otępieniem typu alzheimerowskiego stosujących rywastygminę w postaci systemu transdermalnego zaobserwowano:7

U pacjentów z otępieniem związanym z chorobą Parkinsona leczonych rywastygminą w postaci systemu transdermalnego dodatkowo często obserwowano pobudzenie.8

Nasilenie objawów parkinsonowskich

W 24-tygodniowym badaniu klinicznym u pacjentów z otępieniem związanym z chorobą Parkinsona, wystąpiły zdefiniowane wcześniej zdarzenia niepożądane, które mogą oznaczać nasilenie objawów parkinsonowskich. Zaobserwowano je u 27,3% pacjentów w grupie leczonej rywastygminą w porównaniu do 15,6% pacjentów w grupie placebo.9

Do najważniejszych objawów nasilenia parkinsonizmu związanego ze stosowaniem rywastygminy należą:10

  • Drżenie – jedna z najczęstszych manifestacji nasilenia objawów parkinsonowskich
  • Upadki – związane z zaburzeniami motorycznymi i równowagi
  • Choroba Parkinsona (nasilenie) – ogólne pogorszenie objawów choroby podstawowej
  • Nadmierne wydzielanie śliny – objaw często towarzyszący nasileniu parkinsonizmu
  • Dyskineza – mimowolne ruchy dotyczące różnych części ciała
  • Parkinsonizm – nasilenie zespołu objawów choroby Parkinsona
  • Hipokineza – zmniejszona amplituda ruchu
  • Zaburzenia ruchu – różnorodne zaburzenia motoryczne
  • Spowolnienie ruchowe – bradykinezja, jeden z głównych objawów parkinsonizmu
  • Dystonia – nieprawidłowe napięcie mięśniowe
  • Zaburzenia chodu – trudności w poruszaniu się, charakterystyczny chód parkinsonowski
  • Sztywność mięśniowa – zwiększone napięcie mięśniowe
  • Zaburzenia równowagi – niestabilność postawy zwiększająca ryzyko upadków
  • Sztywność mięśniowo-kostna – ograniczenie ruchomości
  • Dreszcze – zwiększone napięcie mięśniowe z uczuciem zimna
  • Zaburzenia motoryczne – różnorodne zaburzenia dotyczące funkcji ruchowych

Poważne powikłania związane ze stosowaniem rywastygminy

Podczas stosowania rywastygminy należy zwrócić szczególną uwagę na możliwość wystąpienia poważnych powikłań, które mogą zagrażać życiu pacjenta:11

  • Pęknięcie przełyku – opisywano przypadki związane z nasilonymi wymiotami, stanowiące bezpośrednie zagrożenie życia
  • Zaburzenia rytmu serca – w tym bradykardia, blok przedsionkowo-komorowy, migotanie przedsionków, tachykardia, zespół chorego węzła zatokowego
  • Krwawienie z przewodu pokarmowego – potencjalnie zagrażające życiu powikłanie, wymagające natychmiastowej interwencji
  • Zapalenie trzustki – ciężkie powikłanie mogące prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych
  • Zapalenie wątroby – prowadzące do uszkodzenia funkcji wątroby
  • Drgawki – mogące powodować obrażenia i zaburzenia świadomości

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Monitorowanie bezpieczeństwa stosowania rywastygminy po wprowadzeniu leku do obrotu jest niezwykle istotne dla określenia stosunku korzyści do ryzyka. Wszystkie podejrzewane działania niepożądane powinny być zgłaszane przez fachowy personel medyczny do odpowiednich organów nadzorujących.12

W Polsce podejrzewane działania niepożądane należy zgłaszać za pośrednictwem:13

  • Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
  • Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
  • Tel.: + 48 22 49 21 301
  • Faks: + 48 22 49 21 309
  • e-mail: [email protected]

Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego za wprowadzenie leku do obrotu.14

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl