Działania niepożądane leku Rivastigmin Orion 4,5 mg

Rywastygmina w postaci kapsułek twardych charakteryzuje się specyficznym profilem bezpieczeństwa, który wymaga szczególnej uwagi personelu medycznego podczas prowadzenia terapii. Profil bezpieczeństwa leku obejmuje szereg działań niepożądanych o różnym stopniu nasilenia i częstości występowania, które mogą znacząco wpłynąć na jakość życia pacjentów oraz ich współpracę w procesie leczenia.¹

Profil bezpieczeństwa ogólny

Najczęściej raportowanymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia żołądka i jelit, ze szczególnym uwzględnieniem nudności (38%) oraz wymiotów (23%). Objawy te są najsilniej wyrażone w fazie dostosowywania dawki. Badania kliniczne wykazały istotną różnicę w podatności na działania niepożądane związane z układem pokarmowym w zależności od płci – kobiety wykazują większą wrażliwość na zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz spadek masy ciała niż mężczyźni.²

Klasyfikacja działań niepożądanych

Działania niepożądane rywastygminy są klasyfikowane zgodnie z międzynarodowym systemem MedDRA według układów i narządów oraz częstości występowania. Stosowana jest standardowa klasyfikacja częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana (niemożliwa do określenia na podstawie dostępnych danych).³

Działania niepożądane w otępieniu alzheimerowskim

W grupie pacjentów z otępieniem typu alzheimerowskiego stosujących rywastygminę zaobserwowano szereg działań niepożądanych dotyczących różnych układów organizmu.⁴

Zaburzenia żołądka i jelit

Najliczniejszą grupę działań niepożądanych stanowią zaburzenia żołądkowo-jelitowe. Nudności i wymioty występują bardzo często (≥1/10), podobnie jak biegunka. Często (≥1/100 do <1/10) obserwuje się bóle brzucha i dyspepsję. Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) występują owrzodzenia żołądka i dwunastnicy. Bardzo rzadko (<1/10 000) mogą pojawić się krwawienia z przewodu pokarmowego oraz zapalenie trzustki. Szczególnie niebezpiecznym powikłaniem, o częstości występowania nieznanej, jest pęknięcie przełyku związane z nasilonymi wymiotami.⁵

Zaburzenia układu nerwowego

Zawroty głowy występują bardzo często. Często obserwuje się bóle głowy, senność i drżenie. Niezbyt często pojawiają się omdlenia, natomiast rzadko drgawki. Bardzo rzadko mogą wystąpić objawy pozapiramidowe, w tym pogorszenie stanu u pacjentów ze współistniejącą chorobą Parkinsona.⁶

Zaburzenia psychiczne

Do częstych zaburzeń psychicznych należą: koszmary senne, pobudzenie, splątanie i lęk. Niezbyt często występują bezsenność i depresja. Bardzo rzadko obserwuje się omamy. Z nieznaną częstością raportowane są agresja i niepokój ruchowy.⁷

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

Bardzo często występuje brak łaknienia, często zmniejszony apetyt, z nieznaną częstością może dojść do odwodnienia.⁸

Zaburzenia sercowo-naczyniowe

Rzadko występuje dławica piersiowa, bardzo rzadko zaburzenia rytmu serca (np. bradykardia, blok przedsionkowo-komorowy, migotanie przedsionków, tachykardia). Z nieznaną częstością może dojść do zespołu chorego węzła zatokowego. Nadciśnienie tętnicze obserwowane jest bardzo rzadko.⁹

Pozostałe działania niepożądane

Wśród innych działań niepożądanych wymienia się: bardzo rzadko występujące zakażenia dróg moczowych, często obserwowane nadmierne pocenie się oraz uczucie zmęczenia i astenii. Niezbyt często występuje złe samopoczucie oraz upadki. Rzadko może pojawić się wysypka, z nieznaną częstością świąd i alergiczne zapalenie skóry. Niezbyt często obserwuje się również zwiększone wartości wyników badań czynności wątroby, a z nieznaną częstością zapalenie wątroby. Często dochodzi do zmniejszenia masy ciała.¹⁰

Działania niepożądane w otępieniu związanym z chorobą Parkinsona

U pacjentów z otępieniem związanym z chorobą Parkinsona profil działań niepożądanych rywastygminy wykazuje pewne odrębności w porównaniu do pacjentów z chorobą Alzheimera.¹¹

Zaburzenia układu nerwowego w otępieniu parkinsonowskim

Bardzo często obserwuje się drżenie. Często występują: zawroty głowy, senność, ból głowy, nasilenie objawów choroby Parkinsona, spowolnienie ruchowe, dyskineza, hipokineza oraz sztywność typu „koła zębatego”. Niezbyt często pojawia się dystonia.¹²

Zaburzenia psychiczne w otępieniu parkinsonowskim

Często występują: bezsenność, lęk, niepokój, omamy wzrokowe oraz depresja. Z nieznaną częstością może pojawić się agresja.¹³

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe w otępieniu parkinsonowskim

Bardzo często występują nudności i wymioty. Często pojawiają się biegunka, ból brzucha, niestrawność oraz nadmierne wydzielanie śliny.¹⁴

Pozostałe działania niepożądane w otępieniu parkinsonowskim

Wśród zaburzeń metabolicznych często występuje zmniejszony apetyt, z nieznaną częstością może dojść do odwodnienia. W układzie sercowo-naczyniowym często obserwuje się bradykardię, niezbyt często migotanie przedsionków i blok przedsionkowo-komorowy, a z nieznaną częstością zespół chorego węzła zatokowego. Często występuje nadciśnienie, niezbyt często niedociśnienie. Bardzo często dochodzi do upadków. Często obserwuje się uczucie zmęczenia, astenii, zaburzenia chodu oraz chód parkinsonowski. Zapalenie wątroby oraz alergiczne zapalenie skóry występują z nieznaną częstością.¹⁵

Nasilenie objawów choroby Parkinsona podczas leczenia rywastygminą

W 24-tygodniowym badaniu klinicznym u pacjentów z otępieniem związanym z chorobą Parkinsona zidentyfikowano specyficzne działania niepożądane, które mogą wskazywać na nasilenie objawów parkinsonowskich podczas terapii rywastygminą.¹⁶

Porównanie występowania nasilenia objawów parkinsonowskich: rywastygmina vs placebo

Badania wykazały, że w grupie otrzymującej rywastygminę działania niepożądane mogące oznaczać nasilenie objawów choroby Parkinsona występowały u 27,3% pacjentów, podczas gdy w grupie placebo u 15,6%. Najczęściej raportowane objawy nasilenia w grupie rywastygminy to: drżenie (10,2% vs 3,9% w grupie placebo), upadek (5,8% vs 6,1%), nasilenie choroby Parkinsona (3,3% vs 1,1%), nadmierne wydzielanie śliny (1,4% vs 0%), dyskineza (1,4% vs 0,6%), parkinsonizm (2,2% vs 0,6%), spowolnienie ruchowe (2,5% vs 1,7%) i dystonia (0,8% vs 0,6%).¹⁷

Różnice w działaniach niepożądanych w zależności od formy podania

Po zastosowaniu rywastygminy w postaci systemu transdermalnego zaobserwowano dodatkowe działania niepożądane nieobserwowane dla formy doustnej. U pacjentów z chorobą Alzheimera obserwowano: majaczenie, gorączkę, zmniejszony apetyt, nietrzymanie moczu (często), nadaktywność psychoruchową (niezbyt często), rumień, pokrzywkę, pęcherze oraz alergiczne zapalenie skóry (częstość nieznana).¹⁸

W przypadku pacjentów z otępieniem związanym z chorobą Parkinsona, w grupie leczonej rywastygminą w postaci systemu transdermalnego, dodatkowo często występowało pobudzenie.¹⁹

Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych rywastygminy

Monitorowanie działań niepożądanych

Niezwykle istotne jest odpowiednie monitorowanie i zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych rywastygminy, co umożliwia nieprzerwaną ocenę stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (Al. Jerozolimskie 181 C, 02-222 Warszawa, Tel.: +48 22 49 21 301, Faks: + 48 22 49 21 309, Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl) lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.²⁰