Działania niepożądane leku Sorafenib Sandoz

Sorafenib Sandoz (sorafenib) w postaci tabletek powlekanych 400 mg jest lekiem, który może wywoływać szereg działań niepożądanych o różnym stopniu nasilenia i częstości występowania. Znajomość pełnego profilu bezpieczeństwa tego produktu leczniczego jest kluczowa dla właściwego monitorowania stanu pacjenta w trakcie terapii.¹

Najważniejsze ciężkie działania niepożądane

Podczas stosowania sorafenibu odnotowano szereg poważnych działań niepożądanych, które wymagają szczególnej uwagi. Do najistotniejszych ciężkich działań niepożądanych zaliczają się:²

• Zawał i/lub niedokrwienie serca – manifestujące się jako bóle w klatce piersiowej, duszność i zaburzenia rytmu serca
• Perforacja przewodu pokarmowego – stan zagrażający życiu, wymagający natychmiastowej interwencji chirurgicznej
• Polekowe zapalenie wątroby – objawiające się podwyższeniem enzymów wątrobowych i żółtaczką
• Krwotok – w różnych lokalizacjach, w tym z przewodu pokarmowego, układu oddechowego oraz krwotok mózgowy
• Nadciśnienie tętnicze i/lub przełom nadciśnieniowy – nagły, znaczny wzrost ciśnienia tętniczego mogący prowadzić do poważnych powikłań

Najczęstsze działania niepożądane

Oprócz ciężkich działań niepożądanych, podczas leczenia sorafenibem u pacjentów często występują również inne objawy, które mogą wpływać na jakość życia. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi są:³

• Biegunka – prowadząca niekiedy do zaburzeń wodno-elektrolitowych
• Zmęczenie – uczucie przewlekłego osłabienia i wyczerpania
• Łysienie – utrata włosów różnego stopnia
• Zakażenia – różnego rodzaju i lokalizacji
• Zespół ręka-stopa (erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa) – objawia się zaczerwienieniem, obrzękiem, łuszczeniem się i bólem dłoni i podeszew stóp
• Wysypka – zmiany skórne o różnym charakterze i nasileniu

Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych

Działania niepożądane zgłaszane podczas badań klinicznych oraz po wprowadzeniu sorafenibu do obrotu sklasyfikowano według układów i narządów oraz częstości występowania. Przyjęto następujące kategorie częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).<sup data-drug="Sorafenib Sandoz" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane zgłaszane w licznych badaniach klinicznych lub po wprowadzeniu do obrotu zestawiono poniżej, w tabeli 1, według klasyfikacji układów i narządów (wg MedDRA) i zgodnie z częstością występowania. Kategorie częstości określono następująco: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do 4

Zastoinowa niewydolność serca

Zastoinowa niewydolność serca stanowi istotne działanie niepożądane związane ze stosowaniem sorafenibu. W badaniach klinicznych sponsorowanych przez podmiot zgłoszono jej występowanie u 1,9% pacjentów leczonych sorafenibem (n=2276). W szczegółowych badaniach klinicznych częstość występowania była następująca:⁵

• W badaniu 11213 (rak nerkowokomórkowy, RCC) – u 1,7% pacjentów leczonych sorafenibem oraz u 0,7% pacjentów otrzymujących placebo
• W badaniu 100554 (rak wątrobowokomórkowy, HCC) – u 0,99% osób leczonych sorafenibem oraz u 1,1% chorych otrzymujących placebo

Działania niepożądane w poszczególnych grupach pacjentów

W badaniach klinicznych zaobserwowano, że niektóre działania niepożądane występowały ze znacznie większą częstością u pacjentów ze zróżnicowanym rakiem tarczycy niż u pacjentów z rakiem nerkowokomórkowym i wątrobowokomórkowym. Wśród tych działań niepożądanych należy wymienić:⁶

• Zespół ręka-stopa (erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa)
• Biegunka
• Łysienie
• Zmniejszenie masy ciała
• Nadciśnienie tętnicze
• Hipokalcemia
• Rogowiak kolczystokomórkowy/rak kolczystokomórkowy skóry

Nieprawidłowe wyniki testów laboratoryjnych

W trakcie leczenia sorafenibem obserwowano różne zaburzenia parametrów laboratoryjnych, które mogą wymagać regularnego monitorowania i odpowiedniej interwencji klinicznej.⁷

Zaburzenia enzymów trzustkowych

Podczas stosowania sorafenibu często obserwowano zwiększenie aktywności enzymów trzustkowych:⁸

• Podwyższona aktywność lipazy stopnia 3 lub 4 wg CTCAE:
  • Badanie 1 (RCC): 11% pacjentów otrzymujących sorafenib vs 7% pacjentów z grupy placebo
  • Badanie 3 (HCC): 9% pacjentów otrzymujących sorafenib vs 9% pacjentów z grupy placebo
• Podwyższona aktywność amylazy stopnia 3 lub 4 wg CTCAE:
  • Badanie 1: 1% pacjentów otrzymujących sorafenib vs 3% pacjentów z grupy placebo
  • Badanie 3: 2% pacjentów otrzymujących sorafenib vs 3% pacjentów z grupy placebo

Klinicznie jawne zapalenie trzustki stwierdzono u pojedynczych pacjentów:⁹

• Badanie 1: 2 z 451 pacjentów leczonych sorafenibem (stopień 4 wg CTCAE) oraz 1 z 451 pacjentów z grupy placebo (stopień 2 wg CTCAE)
• Badanie 3: 1 z 297 pacjentów leczonych sorafenibem (stopień 2 wg CTCAE)

Hipofosfatemia

Hipofosfatemia (obniżony poziom fosforanów we krwi) była bardzo często obserwowanym zaburzeniem u pacjentów leczonych sorafenibem:<sup data-drug="Sorafenib Sandoz" data-section="Działania niepożądane" title="Hipofosfatemia była bardzo często stwierdzana w badaniach laboratoryjnych. Zaobserwowano ją w badaniu 1 i badaniu 3 odpowiednio u 45% i 35% pacjentów otrzymujących sorafenib w porównaniu z 12% i 11% pacjentów otrzymujących placebo. Hipofosfatemia stopnia 3 wg CTCAE (1-2 mg/dl) w badaniu 1 wystąpiła u 13% pacjentów leczonych sorafenibem i u 3% pacjentów z grupy placebo, natomiast w badaniu 3 u 11% pacjentów leczonych sorafenibem i 2% pacjentów z grupy placebo. W badaniu 1 nie obserwowano hipofosfatemii stopnia 4 wg CTCAE (10

• Badanie 1: 45% pacjentów otrzymujących sorafenib vs 12% pacjentów z grupy placebo
• Badanie 3: 35% pacjentów otrzymujących sorafenib vs 11% pacjentów z grupy placebo

Hipofosfatemia stopnia 3 wg CTCAE (1-2 mg/dl) występowała znacznie częściej w grupie leczonej sorafenibem:¹¹

• Badanie 1: 13% pacjentów leczonych sorafenibem vs 3% pacjentów z grupy placebo
• Badanie 3: 11% pacjentów leczonych sorafenibem vs 2% pacjentów z grupy placebo

Hipofosfatemia stopnia 4 wg CTCAE (<1 mg/dl) występowała rzadko – w badaniu 1 nie zaobserwowano jej ani w grupie sorafenibu, ani placebo, natomiast w badaniu 3 odnotowano tylko jeden przypadek w grupie placebo.<sup data-drug="Sorafenib Sandoz" data-section="Działania niepożądane" title="W badaniu 1 nie obserwowano hipofosfatemii stopnia 4 wg CTCAE (12

Etiologia hipofosfatemii związanej ze stosowaniem sorafenibu pozostaje nieznana.¹³

Hipokalcemia

Hipokalcemia (obniżony poziom wapnia we krwi) była często obserwowana podczas leczenia sorafenibem:¹⁴

• Badanie 1: 12% pacjentów leczonych sorafenibem vs 7,5% pacjentów z grupy placebo
• Badanie 3: 26,5% pacjentów leczonych sorafenibem vs 14,8% pacjentów z grupy placebo

Większość zgłaszanych przypadków dotyczyła hipokalcemii małego stopnia (1 i 2 wg CTCAE), jednak notowano również przypadki poważniejszych zaburzeń:<sup data-drug="Sorafenib Sandoz" data-section="Działania niepożądane" title="W badaniu 1 i badaniu 3 hipokalcemia stopnia 3 wg CTCAE (6,0 – 7,0 mg/dl) wystąpiła odpowiednio u 1,1% i 1,8% pacjentów leczonych sorafenibem oraz u 0,2% i 1,1% pacjentów otrzymujących placebo, a hipokalcemia stopnia 4 wg CTCAE (15

• Hipokalcemia stopnia 3 wg CTCAE (6,0-7,0 mg/dl):
  • Badanie 1: 1,1% pacjentów leczonych sorafenibem vs 0,2% pacjentów z grupy placebo
  • Badanie 3: 1,8% pacjentów leczonych sorafenibem vs 1,1% pacjentów z grupy placebo
• Hipokalcemia stopnia 4 wg CTCAE (<6,0 mg/dl):
  • Badanie 1: 1,1% pacjentów leczonych sorafenibem vs 0,5% pacjentów z grupy placebo
  • Badanie 3: 0,4% pacjentów leczonych sorafenibem vs 0% pacjentów z grupy placebo

Etiologia hipokalcemii związanej z leczeniem sorafenibem pozostaje nieznana.¹⁶

Hipokaliemia

Hipokaliemia (obniżony poziom potasu we krwi) obserwowana była u pacjentów podczas terapii sorafenibem:¹⁷

• Badanie 1: 5,4% pacjentów leczonych sorafenibem vs 0,7% pacjentów z grupy placebo
• Badanie 3: 9,5% pacjentów leczonych sorafenibem vs 5,9% pacjentów z grupy placebo

Większość zgłaszanych przypadków dotyczyła hipokaliemii małego stopnia (1 wg CTCAE). Hipokaliemia stopnia 3 wg CTCAE występowała rzadko, natomiast nie zgłaszano przypadków hipokaliemii stopnia 4 wg CTCAE.¹⁸

• Hipokaliemia stopnia 3 wg CTCAE:
  • Badanie 1: 1,1% pacjentów leczonych sorafenibem vs 0,2% pacjentów z grupy placebo
  • Badanie 3: 0,4% pacjentów leczonych sorafenibem vs 0,7% pacjentów z grupy placebo

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:¹⁹

• Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
• tel.: + 48 22 49 21 301
• faks: + 48 22 49 21 309
• strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.²⁰