Działania niepożądane
Tavanic 5 mg/ml
Lewofloksacyna w postaci roztworu do infuzji, stosowana u ponad 8300 pacjentów, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Szczególną uwagę należy zwrócić na ciężkie reakcje nadwrażliwości (obrzęk naczynioruchowy, wstrząs anafilaktyczny), poważne zaburzenia skórne (zespół Stevens-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka, DRESS), uszkodzenia ścięgien (zapalenie, zerwanie), zaburzenia neurologiczne (drgawki, neuropatie obwodowe) oraz kardiologiczne (częstoskurcz komorowy, torsade de pointes, tętniak i rozwarstwienie aorty). Działania te mogą mieć charakter długotrwały, nieodwracalny i występować niezależnie od czynników ryzyka, utrzymując się miesiącami lub latami.
- Działania niepożądane leku Tavanic (5 mg/ml, roztwór do infuzji)
- Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
- Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi leku Tavanic
- Szczególne grupy pacjentów podwyższonego ryzyka
- Szczegółowa tabela działań niepożądanych leku Tavanic
- Długotrwałe i potencjalnie nieodwracalne działania niepożądane
- Poważne działania niepożądane sercowo-naczyniowe
- Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Tavanic (5 mg/ml, roztwór do infuzji)
Bezpieczeństwo stosowania lewofloksacyny w postaci roztworu do infuzji zostało szeroko udokumentowane w badaniach klinicznych obejmujących ponad 8300 pacjentów oraz w ramach nadzoru nad bezpieczeństwem farmakoterapii po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę działań niepożądanych występujących podczas leczenia lekiem Tavanic, ze szczególnym uwzględnieniem ich częstości i nasilenia.1
Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
Częstość występowania działań niepożądanych sklasyfikowano zgodnie z następującymi kategoriami:2
- Bardzo często: ≥1/10 (występuje u co najmniej 1 na 10 pacjentów)
- Często: ≥1/100 do <1/10 (występuje u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów)
- Niezbyt często: ≥1/1000 do <1/100 (występuje u co najmniej 1 na 1000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów)
- Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1000 (występuje u co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż 1 na 1000 pacjentów)
- Bardzo rzadko: <1/10 000 (występuje u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów)
- Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi leku Tavanic
Podczas stosowania lewofloksacyny szczególną uwagę należy zwrócić na kilka kategorii ciężkich działań niepożądanych, które mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie dla pacjenta:3
- Reakcje nadwrażliwości – mogą wystąpić już po podaniu pierwszej dawki i obejmować obrzęk naczynioruchowy, reakcje anafilaktyczne i rzekomoanafilaktyczne, które mogą zagrażać życiu pacjenta.
- Zaburzenia skórne o ciężkim przebiegu – w tym zespół Stevens-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka, polekowa reakcja z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS) oraz rumień wielopostaciowy.
- Zaburzenia dotyczące układu mięśniowo-szkieletowego – szczególnie istotne są zaburzenia dotyczące ścięgien (zapalenie, zerwanie), które mogą mieć charakter długotrwały i nieodwracalny.
- Zaburzenia neurologiczne – w tym drgawki, obwodowa neuropatia czuciowa i czuciowo-ruchowa, które mogą mieć poważne konsekwencje kliniczne.
- Zaburzenia sercowo-naczyniowe – zagrażające życiu arytmie, w tym częstoskurcz komorowy, zaburzenia typu torsade de pointes oraz tętniak i rozwarstwienie aorty.
- Ciężkie uszkodzenie wątroby – w tym przypadki zakończone zgonem z ostrą niewydolnością wątroby, głównie u pacjentów z ciężkimi chorobami podstawowymi.
Należy podkreślić, że niektóre działania niepożądane mogą mieć charakter długotrwały, zaburzający sprawność i potencjalnie nieodwracalny, wpływając na różne układy i narządy. Te działania mogą wystąpić niezależnie od istniejących wcześniej czynników ryzyka i utrzymywać się przez miesiące lub lata.4
Szczególne grupy pacjentów podwyższonego ryzyka
Pewne grupy pacjentów wymagają szczególnej uwagi ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia określonych działań niepożądanych:
- Pacjenci z cukrzycą – narażeni na ryzyko hipoglikemii, która może prowadzić do śpiączki hipoglikemicznej.5
- Pacjenci z miastenią – u których osłabienie siły mięśni może mieć szczególnie poważne konsekwencje.6
- Pacjenci z porfirią – u których możliwe są napady porfirii.7
- Pacjenci z czynnikami ryzyka wydłużenia odstępu QT – którzy są bardziej narażeni na zaburzenia rytmu serca.8
- Pacjenci z ciężkimi chorobami podstawowymi – u których istnieje zwiększone ryzyko ciężkiego uszkodzenia wątroby, w tym zgonu z powodu ostrej niewydolności wątroby.9
Szczegółowa tabela działań niepożądanych leku Tavanic
Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane w podziale na układy i narządy wraz z częstością ich występowania i szczegółowym opisem.10
| Układ/narząd | Działania niepożądane | Częstość występowania | Opis i konsekwencje kliniczne |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zakażenia grzybicze, w tym zakażenia Candida | Niezbyt często | Związane z zaburzeniem równowagi mikrobiologicznej, najczęściej dotyczą układu pokarmowego i narządów płciowych |
| Oporność drobnoustrojów | Częstość nieznana | Rozwój opornych szczepów bakterii, co może powodować nieskuteczność terapii | |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Leukopenia | Niezbyt często | Zmniejszenie liczby białych krwinek, prowadzące do obniżenia odporności |
| Eozynofilia | Niezbyt często | Zwiększenie liczby eozynofilów, często związane z reakcjami alergicznymi | |
| Trombocytopenia | Rzadko | Zmniejszenie liczby płytek krwi, co może prowadzić do zwiększonego ryzyka krwawień | |
| Neutropenia | Rzadko | Zmniejszenie liczby neutrofilów, zwiększające ryzyko infekcji bakteryjnych | |
| Pancytopenia | Częstość nieznana | Zmniejszenie liczby wszystkich elementów morfotycznych krwi, stan zagrażający życiu | |
| Agranulocytoza | Częstość nieznana | Krytyczne zmniejszenie liczby granulocytów, stan zagrażający życiu | |
| Niedokrwistość hemolityczna | Częstość nieznana | Rozpad krwinek czerwonych prowadzący do anemii | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Obrzęk naczynioruchowy | Rzadko | Nagły obrzęk skóry, tkanki podskórnej i błon śluzowych, może zagrozić życiu przy obrzęku dróg oddechowych |
| Nadwrażliwość | Rzadko | Reakcje alergiczne o różnym nasileniu | |
| Wstrząs anafilaktyczny | Częstość nieznana | Nagła, zagrażająca życiu reakcja alergiczna, może wystąpić już po pierwszej dawce | |
| Wstrząs rzekomoanafilaktyczny | Częstość nieznana | Klinicznie przypomina wstrząs anafilaktyczny, ale nie jest związany z mechanizmem immunologicznym | |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH) | Częstość nieznana | Prowadzi do retencji wody i hiponatremii, może powodować zaburzenia neurologiczne |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Jadłowstręt | Niezbyt często | Utrata apetytu, może prowadzić do niedożywienia |
| Hipoglikemia | Niezbyt często | Szczególnie u pacjentów z cukrzycą, może powodować zaburzenia świadomości | |
| Śpiączka hipoglikemiczna | Częstość nieznana | Stan zagrażający życiu, wynik ciężkiej hipoglikemii | |
| Hiperglikemia | Częstość nieznana | Może prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych | |
| Zaburzenia psychiczne | Bezsenność | Często | Trudności z zasypianiem lub utrzymaniem snu |
| Niepokój | Niezbyt często | Uczucie napięcia, podenerwowania | |
| Stan splątania | Niezbyt często | Zaburzenia świadomości, dezorientacja, problemy z myśleniem | |
| Nerwowość | Niezbyt często | Nadmierne pobudzenie psychiczne | |
| Reakcje psychotyczne (z np. omamami, paranoją) | Rzadko | Utrata kontaktu z rzeczywistością, zaburzenia percepcji | |
| Depresja | Rzadko | Obniżenie nastroju, utrata zainteresowań, bezradność | |
| Pobudzenie | Rzadko | Wzmożona aktywność psychomotoryczna | |
| Niezwykłe sny, koszmary senne | Rzadko | Zaburzenia snu z nieprzyjemnymi, intensywnymi marzeniami sennymi | |
| Majaczenie | Częstość nieznana | Ostre zaburzenia świadomości z dezorientacją i pobudzeniem | |
| Zaburzenia psychotyczne z zachowaniami zagrażającymi bezpieczeństwu pacjenta | Częstość nieznana | W tym myśli lub próby samobójcze, stan wymaga natychmiastowej interwencji | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Często | Od łagodnego do silnego bólu, różnej lokalizacji |
| Zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego | Często | Uczucie wirowania, niestabilności, mogące zaburzać równowagę | |
| Senność | Niezbyt często | Nadmierna potrzeba snu, trudności z utrzymaniem czuwania | |
| Drżenia mięśniowe | Niezbyt często | Mimowolne, rytmiczne ruchy mięśni | |
| Zaburzenia smaku | Niezbyt często | Zmienione odczuwanie smaku, dysgeuzja | |
| Drgawki | Rzadko | Napady padaczkowe, zaburzenia świadomości z konwulsjami | |
| Parestezja | Rzadko | Zaburzenia czucia w postaci mrowienia, drętwienia, pieczenia | |
| Zaburzenia pamięci | Rzadko | Trudności z zapamiętywaniem lub przypominaniem informacji | |
| Obwodowa neuropatia czuciowa | Częstość nieznana | Uszkodzenie nerwów obwodowych z zaburzeniami czucia, może być nieodwracalne | |
| Obwodowa neuropatia czuciowo-ruchowa | Częstość nieznana | Uszkodzenie nerwów obwodowych z zaburzeniami czucia i ruchu, może być nieodwracalne | |
| Zaburzenia węchu, w tym utrata węchu | Częstość nieznana | Zmienione odczuwanie zapachów lub całkowita anosmia | |
| Dyskineza | Częstość nieznana | Mimowolne, nieprawidłowe ruchy | |
| Zaburzenia pozapiramidowe | Częstość nieznana | Sztywność mięśniowa, drżenie, nieprawidłowe ruchy | |
| Brak smaku | Częstość nieznana | Całkowita utrata zdolności odczuwania smaku (ageuzja) | |
| Omdlenie | Częstość nieznana | Krótkotrwała utrata przytomności i napięcia mięśniowego | |
| Łagodne nadciśnienie śródczaszkowe | Częstość nieznana | Zwiększone ciśnienie płynu mózgowo-rdzeniowego, może powodować bóle głowy, wymioty | |
| Zaburzenia oka | Zaburzenia widzenia, takie jak nieostre widzenie | Rzadko | Pogorszenie ostrości wzroku, trudności z akomodacją |
| Przemijająca utrata widzenia | Częstość nieznana | Czasowa ślepota, wymaga natychmiastowej oceny okulistycznej | |
| Zapalenie naczyniówki | Częstość nieznana | Stan zapalny środkowej warstwy oka, może prowadzić do utraty wzroku | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Zawroty głowy pochodzenia obwodowego (błędnikowego) | Niezbyt często | Zaburzenia równowagi wynikające z dysfunkcji błędnika |
| Szumy uszne | Rzadko | Odczuwanie dźwięków (dzwonienie, szumienie) bez bodźca zewnętrznego | |
| Utrata słuchu | Częstość nieznana | Częściowa lub całkowita głuchota, może być nieodwracalna | |
| Zaburzenia słuchu | Częstość nieznana | Obniżenie ostrości słuchu, zniekształcone słyszenie dźwięków | |
| Zaburzenia serca | Tachykardia | Rzadko | Przyspieszenie rytmu serca (>100 uderzeń/min) |
| Kołatanie serca | Rzadko | Subiektywne odczuwanie bicia serca, często nieregularnego | |
| Częstoskurcz komorowy | Częstość nieznana | Groźna arytmia, może prowadzić do zatrzymania akcji serca | |
| Arytmia komorowa i zaburzenia typu torsade de pointes | Częstość nieznana | Zagrażająca życiu arytmia, notowana głównie u pacjentów z czynnikami ryzyka wydłużenia odstępu QT | |
| Wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG | Częstość nieznana | Zaburzenie repolaryzacji komór, predysponujące do groźnych arytmii | |
| Zaburzenia naczyniowe | Zapalenie żył | Rzadko | Stan zapalny ściany żyły, często związany z zakrzepicą |
| Niedociśnienie | Rzadko | Obniżenie ciśnienia tętniczego, może prowadzić do omdleń | |
| Tętniak i rozwarstwienie aorty | Częstość nieznana | Poszerzenie i pęknięcie ściany aorty, może być śmiertelne | |
| Niedomykalność zastawek serca | Częstość nieznana | Nieprawidłowe zamykanie się zastawek serca, prowadzące do zwrotnego przepływu krwi | |
| Zaburzenia układu oddechowego | Duszność | Niezbyt często | Subiektywne uczucie braku powietrza, trudności w oddychaniu |
| Skurcz oskrzeli | Rzadko | Zwężenie dróg oddechowych, powodujące świszczący oddech i duszność | |
| Alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych | Częstość nieznana | Immunologiczna reakcja zapalna w pęcherzykach płucnych, może być ciężka | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Biegunka | Często | Zwiększona częstość wypróżnień, luźne stolce |
| Wymioty | Niezbyt często | Gwałtowne opróżnianie żołądka przez usta | |
| Nudności | Niezbyt często | Nieprzyjemne uczucie w nadbrzuszu, poprzedzające wymioty | |
| Ból brzucha | Niezbyt często | Dyskomfort w jamie brzusznej o różnym nasileniu | |
| Niestrawność | Niezbyt często | Uczucie pełności, dyskomfortu po posiłku (dyspepsja) | |
| Wzdęcia | Niezbyt często | Nadmierne gromadzenie gazów w przewodzie pokarmowym | |
| Zaparcia | Niezbyt często | Zmniejszona częstość wypróżnień, twarde stolce | |
| Biegunka krwawa | Rzadko | Może być objawem zapalenia jelit, w tym rzekomobłoniastego zapalenia jelit | |
| Zapalenie trzustki | Częstość nieznana | Stan zapalny trzustki, objawia się silnym bólem brzucha, może być ciężki | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych | Często | Wzrost AlAT, AspAT, fosfatazy zasadowej, GGTP, oznaka uszkodzenia hepatocytów |
| Zwiększenie stężenia bilirubiny we krwi | Niezbyt często | Może prowadzić do żółtaczki, wskazuje na zaburzenia wątroby | |
| Żółtaczka i ciężkie uszkodzenie wątroby | Rzadko | Może prowadzić do ostrej niewydolności wątroby, szczególnie u pacjentów z ciężkimi chorobami podstawowymi, niekiedy śmiertelne | |
| Zapalenie wątroby | Częstość nieznana | Stan zapalny wątroby prowadzący do uszkodzenia hepatocytów | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka | Niezbyt często | Zmiany skórne o różnym charakterze i nasileniu |
| Świąd | Niezbyt często | Nieprzyjemne uczucie prowokujące drapanie | |
| Pokrzywka | Niezbyt często | Swędząca wysypka z bąblami przypominającymi skutki oparzenia pokrzywą | |
| Nadmierna potliwość | Niezbyt często | Zwiększone wydzielanie potu (hiperhidroza) | |
| Polekowa reakcja z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS) | Rzadko | Ciężka, potencjalnie zagrażająca życiu reakcja polekowa z wysypką, gorączką i zajęciem narządów wewnętrznych | |
| Rumień trwały | Rzadko | Utrzymujące się, wyraźnie odgraniczone zaczerwienienie skóry | |
| Toksyczna nekroliza naskórka | Częstość nieznana | Najcięższa postać reakcji skórnej, prowadząca do złuszczania dużych powierzchni naskórka, zagrażająca życiu | |
| Zespół Stevens-Johnsona | Częstość nieznana | Ciężka reakcja skórna z pęcherzami i nadżerkami skóry i błon śluzowych, zagrażająca życiu | |
| Rumień wielopostaciowy | Częstość nieznana | Reakcja skórna z charakterystycznymi zmianami tarczowatymi | |
| Reakcje nadwrażliwości na światło | Częstość nieznana | Nieprawidłowa reakcja skóry na ekspozycję na światło (fotosensytywność) | |
| Leukocytoklastyczne zapalenie naczyń | Częstość nieznana | Zapalenie małych naczyń krwionośnych skóry | |
| Zapalenie błon śluzowych | Częstość nieznana | Stan zapalny błon śluzowych, może wystąpić już po pierwszej dawce | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe | Ból stawów | Niezbyt często | Artralgia, dolegliwości bólowe w obrębie stawów |
| Ból mięśni | Niezbyt często | Mialgia, dolegliwości bólowe w obrębie mięśni | |
| Zaburzenia dotyczące ścięgna, w tym zapalenie ścięgna | Rzadko | Najczęściej dotyczy ścięgna Achillesa, może prowadzić do zerwania | |
| Osłabienie siły mięśni | Rzadko | Szczególnie niebezpieczne u pacjentów z miastenią | |
| Rabdomioliza | Częstość nieznana | Rozpad mięśni prążkowanych, prowadzący do uwolnienia mioglobiny, może powodować niewydolność nerek | |
| Zerwanie ścięgna | Częstość nieznana | Najczęściej dotyczy ścięgna Achillesa, wymaga interwencji chirurgicznej | |
| Zerwanie więzadła | Częstość nieznana | Uszkodzenie struktury stabilizującej staw | |
| Zerwanie mięśnia | Częstość nieznana | Przerwanie ciągłości włókien mięśniowych | |
| Zapalenie stawów | Częstość nieznana | Stan zapalny w obrębie stawów | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi | Niezbyt często | Wskazuje na zaburzenie funkcji nerek |
| Ostra niewydolność nerek | Częstość nieznana | Np. z powodu śródmiąższowego zapalenia nerek, nagłe pogorszenie funkcji nerek | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Reakcja w miejscu infuzji | Często | Ból, zaczerwienienie w miejscu wlewu dożylnego |
| Osłabienie | Niezbyt często | Uczucie zmęczenia, braku energii (astenia) | |
| Gorączka | Rzadko | Podwyższona temperatura ciała | |
| Ból | Częstość nieznana | W tym ból pleców, ból w klatce piersiowej i kończynach |
Długotrwałe i potencjalnie nieodwracalne działania niepożądane
Szczególną uwagę należy zwrócić na fakt, że w związku ze stosowaniem chinolonów i fluorochinolonów, w tym lewofloksacyny, zgłaszano bardzo rzadkie przypadki długotrwałych (utrzymujących się przez miesiące lub lata), zaburzających sprawność i potencjalnie nieodwracalnych ciężkich działań niepożądanych leku, wpływających na różne, czasami liczne układy i narządy oraz zmysły.11
Do takich działań niepożądanych należą:
- Zapalenie ścięgien, zerwanie ścięgna
- Ból stawów, ból kończyn
- Zaburzenia chodu
- Neuropatie związane z parestezjami
- Depresja, zmęczenie
- Zaburzenia pamięci
- Zaburzenia snu
- Zaburzenia słuchu, wzroku, smaku i węchu
Poważne działania niepożądane sercowo-naczyniowe
U pacjentów przyjmujących fluorochinolony zgłaszano przypadki tętniaka i rozwarstwienia aorty, często powikłane pęknięciem (w tym przypadki śmiertelne), a także przypadki niedomykalności zastawek serca. Te poważne zaburzenia naczyniowe mogą wystąpić niezależnie od istniejących czynników ryzyka i na każdym etapie leczenia.12
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, gdyż umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem:13
Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu lub przedstawicielowi podmiotu odpowiedzialnego w Polsce.14
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania