problemy poznawcze
Problemy poznawcze, nazywane również zaburzeniami funkcji poznawczych, dotyczą trudności z prawidłowym przetwarzaniem informacji przez mózg. Obejmują one upośledzenie takich funkcji jak pamięć, uwaga, zdolność uczenia się, myślenie, rozwiązywanie problemów, podejmowanie decyzji, percepcja wzrokowo-przestrzenna czy funkcje wykonawcze.
W praktyce klinicznej problemy poznawcze mogą występować jako objawy towarzyszące wielu schorzeniom neurologicznym i psychiatrycznym, w tym chorobie Alzheimera, innym typom demencji, udarom mózgu, urazom czaszkowo-mózgowym, stwardnieniu rozsianemu, zaburzeniom nastroju czy schizofrenii. Mogą również pojawiać się w przebiegu chorób somatycznych, infekcji, zaburzeń metabolicznych oraz jako skutek uboczny farmakoterapii.
Diagnostyka problemów poznawczych opiera się na szczegółowym wywiadzie, obserwacji klinicznej oraz testach neuropsychologicznych oceniających poszczególne domeny poznawcze. W zależności od przyczyny wykorzystuje się również badania obrazowe mózgu (MRI, CT, PET), badania laboratoryjne oraz inne metody diagnostyczne specyficzne dla podejrzewanych schorzeń.
Leczenie zaburzeń poznawczych jest ukierunkowane przede wszystkim na przyczynę podstawową. Obejmuje farmakoterapię (np. inhibitory acetylocholinesterazy w chorobie Alzheimera), rehabilitację neuropsychologiczną, terapię zajęciową oraz modyfikacje stylu życia. W przypadku łagodnych zaburzeń poznawczych (MCI) szczególne znaczenie ma wczesna interwencja, która może spowolnić progresję do pełnoobjawowej demencji.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Amnezja – Objawy
Amnezja to zaburzenie pamięci charakteryzujące się częściową lub całkowitą utratą zdolności do zapamiętywania informacji, przy zachowanej świadomości tożsamości. Wyróżnia się dwa główne typy: amnezję anterogradową, polegającą na niemożności tworzenia nowych wspomnień po wystąpieniu zaburzenia, oraz amnezję retrogradową, dotyczącą utraty wspomnień sprzed amnezji. Inne formy to przemijająca amnezja globalna (TGA) trwająca do 24 godzin, amnezja pourazowa (PTA) związana z urazem głowy, oraz amnezja dysocjacyjna o podłożu psychologicznym. Czas trwania amnezji może być tymczasowy (minuty do dni), krótkotrwały (dni do tygodni) lub trwały, a w przypadku PTA czas trwania powyżej 24 godzin wskazuje na ciężki uraz mózgu. Objawy to m.in. konfabulacje, dezorientacja, powtarzające się pytania oraz trudności w rozpoznawaniu znajomych twarzy i miejsc, przy zachowanej inteligencji i osądzie.
amnezja, amnezja anterogradowa, amnezja dysocjacyjna, amnezja pourazowa, amnezja retrogradowa, amnezja uogólniona, amnezja zlokalizowana, choroba Alzheimera, choroba neurodegeneracyjna, demencja, dezorientacja, hipokamp, konfabulacje, pamięć krótkotrwała, problemy poznawcze, przemijająca amnezja globalna, terapia zajęciowa, udar, uraz głowy, uszkodzenie mózgu, utrata pamięci, wstrząśnienie mózgu, zaburzenia poznawcze, zaburzenie pamięci - Leksykon chorób i schorzeń
Fibromialgia – Epidemiologia
Fibromialgia (FM) jest przewlekłym schorzeniem reumatologicznym o globalnym rozpowszechnieniu szacowanym na 2-3% populacji, z wyższą częstością w środowiskach klinicznych (do 40% w klinikach leczenia bólu). Choroba charakteryzuje się przewlekłym bólem mięśniowo-szkieletowym, zmęczeniem, zaburzeniami snu i deficytami poznawczymi, co znacząco obniża jakość życia pacjentów (średnia ocena jakości życia 4,8/10). FM dotyka częściej kobiety, choć nowsze kryteria diagnostyczne (ACR 2010/2011) wskazują na stosunek płci około 2:1, a nie 6-10:1 jak wcześniej sądzono. Największe rozpowszechnienie obserwuje się w wieku 50-60 lat, a choroba występuje także u dzieci i młodzieży (JPFS: 1-6% populacji szkolnej). FM współwystępuje często z innymi schorzeniami, w tym reumatoidalnym zapaleniem stawów (10,5%), toczniem (5,2%), zespołem jelita drażliwego (zwiększone ryzyko o 80%) oraz zaburzeniami depresyjnymi (ryzyko 2,62 razy wyższe).
ból mięśniowo-szkieletowy, choroba zapalna jelit, choroba zwyrodnieniowa stawów, choroby reumatologiczne, choroby reumatyczne, ciężka depresja, fibromialgia, kryteria diagnostyczne, leczenie bólu, naprawa DNA, otyłość, problemy poznawcze, reumatoidalne zapalenie stawów, reumatolog, toczeń, toczeń rumieniowaty układowy, układ autonomiczny, zaburzenia lękowe, zaburzenia snu, zaburzenia somatyzacyjne, zespół jelita drażliwego, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, zmiany epigenetyczne