Interakcje leku
Azycyna 500 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Azytromycyna, jako antybiotyk makrolidowy, może wchodzić w interakcje z wieloma grupami leków. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę dotychczas zidentyfikowanych interakcji, które należy wziąć pod uwagę podczas terapii azytromycyną.¹

Leki wpływające na parametry farmakokinetyczne azytromycyny

Leki zobojętniające kwas solny – wprawdzie nie stwierdzono wpływu na całkowitą biodostępność azytromycyny, jednak obserwowano zmniejszenie jej najwyższych stężeń w surowicy o 25%. Z tego powodu zaleca się, aby pacjent nie przyjmował azytromycyny jednocześnie z lekami zobojętniającymi.²

Flukonazol – całkowite narażenie na działanie azytromycyny i jej okres półtrwania nie zmieniają się podczas jednoczesnego podawania flukonazolu. Obserwowano jednak niewielkie, klinicznie nieistotne zmniejszenie wartości Cmax (18%) azytromycyny.³

Nelfinawir – jednoczesne stosowanie azytromycyny (1200 mg) i nelfinawiru w stanie stacjonarnym (750 mg 3 razy na dobę) powoduje zwiększenie stężenia azytromycyny. Mimo to nie zaobserwowano istotnych klinicznie działań niepożądanych i modyfikacja dawki nie jest konieczna.⁴

Cymetydyna – badania farmakokinetyczne wykazały, że pojedyncza dawka cymetydyny, podana 2 godziny przed azytromycyną, nie wpływa na parametry farmakokinetyczne azytromycyny.⁵

Wpływ azytromycyny na farmakokinetykę innych leków

Leki metabolizowane przez cytochrom P450 – azytromycyna, w przeciwieństwie do innych antybiotyków makrolidowych, nie wykazuje istotnych interakcji z układem wątrobowego cytochromu P450. Nie obserwuje się indukcji ani inaktywacji wątrobowego cytochromu P450 poprzez kompleks metabolit-cytochrom w przypadku azytromycyny.⁶

Digoksyna i kolchicyna (substraty glikoproteiny P) – odnotowano, że jednoczesne podawanie antybiotyków makrolidowych, w tym azytromycyny, z substratami glikoproteiny P prowadzi do zwiększenia stężenia tych substratów w surowicy. W przypadku jednoczesnego stosowania azytromycyny i digoksyny należy brać pod uwagę możliwość zwiększenia stężenia digoksyny w surowicy. Podczas leczenia azytromycyną i po jego zakończeniu niezbędna jest obserwacja kliniczna pacjenta oraz, w stosownych przypadkach, monitorowanie stężenia digoksyny w surowicy.⁷

Zydowudyna – podanie azytromycyny w jednorazowej dawce 1000 mg lub w dawkach wielokrotnych 1200 mg lub 600 mg ma niewielki wpływ na farmakokinetykę w osoczu i wydalanie przez nerki zydowudyny lub jej glukuronidowego metabolitu. Jednak stosowanie azytromycyny powoduje zwiększenie stężenia fosforylowanej zydowudyny (farmakologicznie czynnego metabolitu) w jednojądrzastych komórkach krwi obwodowej, co może mieć potencjalnie korzystny wpływ terapeutyczny.⁸

Cyklosporyna – badania farmakokinetyczne u zdrowych ochotników wykazały, że stosowanie azytromycyny w dawce 500 mg/dobę przez 3 dni, a następnie podanie cyklosporyny w pojedynczej dawce doustnej 10 mg/kg mc. skutkuje istotnym zwiększeniem Cmax i AUC0-5 cyklosporyny. Z tego powodu należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu tych leków. Jeśli takie leczenie skojarzone jest konieczne, należy monitorować stężenia cyklosporyny i odpowiednio modyfikować jej dawkę.⁹

Leki z potencjałem interakcji farmakodynamicznych

Doustne leki przeciwzakrzepowe z grupy pochodnych kumaryny – w badaniach interakcji farmakokinetycznych azytromycyna nie zwiększała działania przeciwzakrzepowego warfaryny po zastosowaniu pojedynczej dawki 15 mg. Jednak po wprowadzeniu leku do obrotu odnotowano nasilenie działania przeciwzakrzepowego po jednoczesnym podaniu azytromycyny i doustnych leków przeciwzakrzepowych z grupy pochodnych kumaryny. Mimo że nie ustalono związku przyczynowego, zaleca się zwrócenie szczególnej uwagi na częstość kontrolnych oznaczeń czasu protrombinowego u pacjentów otrzymujących jednocześnie azytromycynę i doustne antykoagulanty kumarynowe.¹⁰

Alkaloidy sporyszu – ze względu na teoretyczną możliwość zatrucia sporyszem, nie zaleca się jednoczesnego stosowania azytromycyny i pochodnych ergotaminy.¹¹

Cyzapryd – cyzapryd wydłuża odstęp QT, dlatego należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu azytromycyny i cyzaprydu ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia zaburzeń rytmu serca.¹²

Statyny – jednoczesne podawanie atorwastatyny (10 mg na dobę) i azytromycyny (500 mg na dobę) nie prowadziło do zmiany stężenia atorwastatyny w osoczu. Jednakże po wprowadzeniu leku do obrotu odnotowano przypadki rabdomiolizy u pacjentów przyjmujących jednocześnie azytromycynę i statyny.¹³

Ryfabutyna – jednoczesne stosowanie ryfabutyny i azytromycyny nie wpływa na stężenie tych substancji w surowicy. U pacjentów otrzymujących jednocześnie oba te leki obserwowano neutropenię. Chociaż neutropenia wiąże się ze stosowaniem ryfabutyny, nie ustalono związku przyczynowego z jednoczesnym leczeniem azytromycyną.¹⁴

Leki bez istotnych interakcji klinicznych

Przeprowadzone badania wykazały brak istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych pomiędzy azytromycyną a następującymi lekami:

• Cetyryzyna – u zdrowych ochotników jednoczesne podawanie azytromycyny z cetyryzyną (20 mg) przez 5 dni nie spowodowało interakcji farmakokinetycznej ani istotnych zmian odstępu QT.¹⁵
• Dydanozyna – podawanie azytromycyny (1200 mg/dobę) jednocześnie z dydanozyną (400 mg/dobę) u 6 osób z rozpoznanym zakażeniem HIV nie wpłynęło na farmakokinetykę dydanozyny w stanie równowagi w porównaniu do placebo.¹⁶
• Efawirenz – jednoczesne podawanie azytromycyny (600 mg jednorazowo) z efawirenzem (400 mg na dobę przez 7 dni) nie spowodowało istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych.¹⁷
• Indynawir – podanie pojedynczej dawki 1200 mg azytromycyny nie wywierało istotnego statystycznie wpływu na parametry farmakokinetyczne indynawiru podawanego w dawce 800 mg trzy razy na dobę przez 5 dni.¹⁸
• Karbamazepina – w badaniu interakcji u zdrowych ochotników nie stwierdzono istotnego wpływu na stężenia karbamazepiny lub jej aktywnego metabolitu w osoczu podczas jednoczesnego stosowania azytromycyny.¹⁹
• Metyloprednizolon – azytromycyna nie wykazuje istotnego wpływu na parametry farmakokinetyczne metyloprednizolonu.²⁰
• Midazolam – u zdrowych ochotników jednoczesne podawanie azytromycyny (500 mg na dobę przez 3 dni) nie wywarło istotnego wpływu na parametry farmakokinetyczne i farmakodynamiczne midazolamu podawanego w pojedynczej dawce 15 mg.²¹
• Syldenafil – nie stwierdzono wpływu azytromycyny (500 mg na dobę przez 3 dni) na AUC i Cmax syldenafilu lub jego głównego krążącego metabolitu u zdrowych ochotników płci męskiej.²²
• Terfenadyna – nie znaleziono jednoznacznych dowodów na występowanie interakcji pomiędzy azytromycyną a terfenadyną, choć rzadko opisywano przypadki, w których nie można było całkowicie wykluczyć takiej możliwości.²³
• Teofilina – nie ma dowodów na istnienie klinicznie istotnych interakcji farmakokinetycznych podczas jednoczesnego podawania azytromycyny i teofiliny.²⁴
• Triazolam – jednoczesne podawanie azytromycyny (500 mg w 1. dniu i 250 mg w 2. dniu) oraz triazolamu (0,125 mg w 2. dniu) nie wywarło istotnego wpływu na parametry farmakokinetyczne triazolamu w porównaniu do jego podawania z placebo.²⁵
• Trimetoprym z sulfametoksazolem – jednoczesne stosowanie trimetoprymu i sulfametoksazolu (160 mg i 800 mg) przez 7 dni wraz z azytromycyną (1200 mg w 7. dniu) nie miało wpływu na maksymalne stężenia, całkowite narażenie na działanie leku ani wydalanie nerkowe trimetoprymu lub sulfametoksazolu.²⁶

Interakcje azytromycyny z alkoholem

Mimo że nie przeprowadzono bezpośrednich badań nad interakcjami azytromycyny z alkoholem, należy zwrócić uwagę na kilka istotnych aspektów:

1. Metabolizm wątrobowy – zarówno azytromycyna, jak i alkohol są metabolizowane w wątrobie, jednak azytromycyna nie jest w znaczącym stopniu metabolizowana przez układ cytochromu P450, co teoretycznie zmniejsza ryzyko bezpośredniej interakcji metabolicznej z alkoholem.
2. Działanie hepatotoksyczne – zarówno azytromycyna, jak i alkohol, mogą wykazywać potencjalne działanie hepatotoksyczne. Jednoczesne stosowanie może zwiększyć ryzyko uszkodzenia wątroby, szczególnie u pacjentów z istniejącą wcześniej chorobą wątroby.
3. Wpływ na układ nerwowy – alkohol ma działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy, które może nasilać niektóre działania niepożądane azytromycyny, takie jak zawroty głowy czy senność.
4. Skuteczność terapeutyczna – spożywanie alkoholu podczas terapii antybiotykowej może obniżać odporność organizmu i tym samym zmniejszać skuteczność leczenia.

Ze względów bezpieczeństwa i w celu zapewnienia optymalnej skuteczności leczenia, zaleca się powstrzymanie od spożywania alkoholu podczas terapii azytromycyną. Szczególnie istotne jest to u pacjentów z chorobami wątroby, zaburzeniami rytmu serca lub stosujących jednocześnie inne leki wchodzące w interakcje z azytromycyną.

Tabela interakcji azytromycyny z wybranymi lekami